I SAB/Wa 214/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. J. S. wniosła skargę na bezczynność Ministra Skarbu Państwa zarzucając naruszenie art. 8, art. 12 § 1 i 2, art. 35 § 1 i 2 kpa przez brak niezwłocznego wpisania skarżącej do rejestru centralnego osób, którym przysługuje prawo do rekompensaty oraz poprzez brak wypłaty skarżącej rekompensaty. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Skarbu Państwa do wpisania jej do rejestru centralnego osób, którym przysługuje prawo do rekompensaty oraz podjęcie innych czynności zmierzających do wypłaty skarżącej rekompensaty, zobowiązanie Ministra Skarbu Państwa do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że jest uprawniona do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienie to znajduje potwierdzenie w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] stycznia 2004 r., sprostowanej postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. Skarżąca została także wpisana do wojewódzkiego rejestru osób uprawnionych do rekompensaty. Brak ujawnienia danych skarżącej w centralnym rejestrze prowadzonym przez Ministra Skarbu Państwa i w konsekwencji wstrzymanie wypłaty rekompensaty przez bank, w ocenie skarżącej, nastąpiło z naruszeniem art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz wykracza poza ustawowe uprawnienia Ministra Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Minister wskazał, że J. S. częściowo zrealizowała uprawnienie na podstawie odrębnych przepisów poprzez nabycie od Skarbu Państwa w dniu [...] marca 1988 r. lokalu mieszkalnego w R. wraz z udziałem w działce gruntu. Wobec tego, zdaniem Ministra, Wojewoda [..] nie miał podstaw do wprowadzenia do rejestru wojewódzkiego danych skarżącej, jako osoby uprawnionej do rekompensaty i przekazania tych danych do rejestru centralnego prowadzonego przez Ministra Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W przypadku skargi na bezczynność kontrola sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, w rozumieniu art. 104 § 1 Kpa, oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. O bezczynności organu administracji publicznej można mówić nie tylko wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie (art. 35 § 1 kpa) nie podejmuje on żadnych czynności, do których był zobowiązany, lecz także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie i nie zakończyło go w terminie wydaniem stosownej decyzji czy też postanowienia. W rozpatrywanej sprawie Minister Skarbu Państwa nie zamieścił danych w prowadzonym przez siebie rejestrze centralnym, przekazanych przez Wojewodę [...], a wykazanych w prowadzonych przez tego Wojewodę rejestrze, dotyczących skarżącej J. S., do czego zobowiązany jest na mocy art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Minister takie postępowanie uzasadnia tym, że wobec zrealizowania przez skarżącą częściowo uprawnienia do rekompensaty na podstawie odrębnych przepisów, brak było podstaw prawnych do wprowadzenia danych skarżącej, jako osoby uprawnionej do otrzymania rekompensaty, przez Wojewodę [...] do prowadzonego przez tego Wojewodę wojewódzkiego rejestru i przekazania tych danych do rejestru centralnego. Takie stanowisko Ministra Skarbu Państwa, w świetle przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...), należy uznać za prawidłowe. W sprawie jest bezsporne, że J. S. zrealizowała częściowo uprawnienie do rekompensaty, na podstawie odrębnych przepisów, nabywając w dniu [...] marca 1988 r. od Skarbu Państwa własność lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w R. wraz z ułamkową częścią w prawie użytkowania wieczystego działki nr [...]. Aby zrealizować to uprawnienie w pozostałej części, winna uzyskać potwierdzenie prawa do rekompensaty decyzją właściwego Wojewody, wydaną na wniosek skarżącej złożony w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. tj. do 31 grudnia 2008 r. Konieczność złożenia takiego wniosku wynika również z art. 6 ust. 3 tej ustawy, który stanowi, że osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, dołącza do wniosku, poza dokumentami wymienionymi w ust. 1 i 2 tego przepisu, dokumenty urzędowe poświadczające nabycie. Ostateczna decyzja, wydana w tym trybie, stanowi podstawę do ujawnienia danych o jakich stanowi art. 19 ust. 1 w wojewódzkim rejestrze, a następnie w rejestrze centralnym prowadzonym przez właściwego ministra. W sprawie jest bezsporne, że J. S. nie złożyła wniosku o jakim stanowi art. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Brak jest więc podstaw do wprowadzenia jej danych w rejestrze wojewódzkim i centralnym. Prawidłowo więc Minister Skarbu Państwa zakwestionował wpis do wojewódzkiego rejestru, dokonany przez Wojewodę [...], na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2004 r. orzekającej o ustaleniu wartości mienia nieruchomego, pozostawionego poza granicami państwa polskiego, gdyż powołane wyżej regulacje prawne, nie uprawniają do takiej czynności. Zgodnie też z tą regulacją Minister Skarbu Państwa nie zamieścił danych dotyczących J. S. w prowadzonym przez siebie rejestrze centralnym. Wprowadzenie danych do rejestru centralnego jest czynnością materialno- techniczną. Przepisy ustawy nie przewidują dla tej czynności formy procesowej. Dlatego organ nie wydaje ani decyzji, ani też postanowienia w tym zakresie. Natomiast Minister Skarbu Państwa poinformował pełnomocnika skarżącej o przyczynach takiego postępowania jak również o tym jakie działania należy podjąć w celu realizacji pozostałej części uprawnienia (pismo z dnia 6 lutego 2008 r. i pismo z dnia 16 kwietnia 2008 r.). Nie można w tej sytuacji zarzucić Ministrowi Skarbu Państwa bezczynności. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2004 r. stanowi podstawę do ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, co ma potwierdzać treść ust. 3 art. 7 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Otóż przepis ten dotyczy sytuacji osób, które posiadają zaświadczenie lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty, wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały w ogóle prawa do rekompensaty. Natomiast skarżąca zrealizowała już częściowo uprawnienie do rekompensaty i regulacja tego przepisu nie może jej dotyczyć. Niezasadnie również skarżąca kwestionuje prawo Ministra Skarbu Państwa do kontroli i podważania prawidłowości wpisów w rejestrze wojewódzkim podnosząc, że jest to niezgodne z prawem i wykracza poza ustawowe uprawnienia Ministra Skarbu Państwa. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stanowi, że wypłaty świadczenia pieniężnego dokonuje Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie umowy zawartej z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa. Tak więc Minister Skarbu Państwa, jako strona umowy o realizacji prawa do rekompensaty w formie świadczenia pieniężnego, ma obowiązek i prawo do kontroli, by wypłata takiego świadczenia nastąpiła zgodnie z prawem, a więc by otrzymała to świadczenie osoba do tego uprawniona na podstawie przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty (...). Nadto w przepisie art. 19 ust. 7 ustawy stanowi się, że minister właściwy do spraw Skarbu Państwa określi, w drodze rozporządzenia, wzory rejestrów uwzględniając potrzebę sprawnego przepływu danych i kontroli realizacji praw do rekompensaty. Wynika więc z tego przepisu, że rejestry mają umożliwiać również kontrolę realizacji prawa do rekompensaty przez organy prowadzące te rejestry. Tak więc Minister Skarbu Państwa uprawniony jest zarówno do kontroli tego, by osoby uprawnione w świetle przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. zrealizowały przysługujące im prawo do rekompensaty, jak i do tego, by rekompensaty nie otrzymywały osoby, którym w świetle tych przepisów rekompensata nie przysługuje. Tym samym rola Ministra Skarbu Państwa nie została ograniczona jedynie do "przekaźnika" danych osób, którym przysługuje prawo do rekompensaty, pomiędzy właściwym wojewodą a bankiem, czy organami, jednostkami organizacyjnymi i agencjami uprawnionymi do obsługi realizacji prawa do rekompensaty. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.