I OSK 906/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-23

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Andrzej Jurkiewicz, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wzywając do uzupełnienia braków formalnych podania (odwołania), powinien wezwać stronę postępowania, czy też jej pełnomocnika, jeśli ten ostatni działał na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez inną osobę, która sama nie była umocowana do udzielenia substytucji?
Ratio decidendi
W sytuacji, gdy pełnomocnik strony działa na podstawie pełnomocnictwa, które nie uprawnia go do reprezentowania strony (np. z powodu braku prawa do substytucji), organ administracji publicznej powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych stronę postępowania lub jej pierwotnego pełnomocnika, a nie wadliwie umocowanego profesjonalnego pełnomocnika. Brak takiego wezwania może stanowić istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
Główny Geodeta Kraju umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołanie zostało wniesione przez adwokata, który nie był skutecznie umocowany. Pełnomocnictwo ogólne, udzielone przez stronę J.S. jego żonie H.S., nie zawierało uprawnienia do udzielania substytucji. Żona ustanowiła adwokata, który wniósł odwołanie. Organ wezwał adwokata do przedłożenia prawidłowego pełnomocnictwa, a następnie umorzył postępowanie, gdyż pełnomocnictwo udzielone adwokatowi przez J.S. miało datę późniejszą niż wniesienie odwołania i nie potwierdzało czynności dokonanych przed jego udzieleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że organ powinien był wezwać stronę lub jej pierwotnego pełnomocnika do uzupełnienia braków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Geodety Kraju.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) del. WSA Iwona Kosińska Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Geodety Kraju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 2039/08 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego J.S. kwotę 200 zł (dwustu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2009r., sygn. akt IV SA/Wa 2039/08, po rozpoznaniu skargi J. S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] października 2008r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] października 2008r. po rozpoznaniu odwołania złożonego przez profesjonalnego pełnomocnika, umocowanego przez stronę postępowania – J. S. umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007r., stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2005r. orzekającej o zmianie w operacie ewidencji gruntów dotyczącej działki nr [...] w obrębie [...], położonej przy ul. P. w W. W uzasadnieniu swej decyzji Główny Geodeta Kraju wskazał, że pełnomocnikiem J. S. na mocy pełnomocnictwa sporządzonego w formie aktu notarialnego była H. S., która pełnomocnikiem w niniejszej sprawie ustanowiła adwokata do wniesienia odwołania w imieniu J. S. W ocenie organu H. S. nie była jednak pełnomocnikiem strony, który posiadałby prawo udzielania substytucji. Wezwany do doręczenia prawidłowo udzielonego przez odwołującego się J. S. pełnomocnictwa adwokat w dniu 26 lutego 2008r. przedłożył takie pełnomocnictwo udzielone mu w dniu 30 stycznia 2008r. J. S. nie potwierdził jednak czynności dokonanych w jego imieniu przez adwokata J. B. przed udzieleniem tego pełnomocnictwa. Zdaniem Głównego Geodety Kraju ze wskazanych względów, odwołanie złożone przez tego adwokata nie zostało wniesione przez pełnomocnika strony. W tym dniu bowiem jedynym pełnomocnikiem J. S. była jego żona i tylko ona mogła skutecznie wnieść to odwołanie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, iż pełnomocnictwo ogólne, którym dysponowała jego żona uprawniało ją do udzielania substytucji, stąd zbędne było żądanie od adwokata dodatkowego pełnomocnictwa udzielonego mu przez J. S. Jeśli natomiast organ miał w tym względzie wątpliwości, to powinien uprzednio wezwać stronę do osobistego podpisania odwołania, a przez brak tego działania naruszono art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. Dodatkowo zarzucił naruszenie art. 9 oraz 10 § 1 k.p.a. Ponadto, wskazał, że nawet w przypadku, gdyby pełnomocnictwo udzielone H. S. nie obejmowało uprawnienia do udzielenia substytucji, organ zobowiązany był wezwać skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego podania, zakreślając termin. Skarżącego nie wezwano do podpisania odwołania, a jedynie do przedłożenia pełnomocnictwa. W efekcie w wyznaczonym terminie nadesłane zostało pełnomocnictwo udzielone przez J. S. adwokatowi J. B., opatrzone datą 30 stycznia 2008r. Data widniejąca na pełnomocnictwie nie ma przy tym znaczenia, a istotny jest jedynie jego zakres i wskazanie do jakiej sprawy go udzielono. Nadto uzupełnienie braku formalnego odwołania skutkuje od chwili wniesienia odwołania. Pełnomocnik skarżącego podniósł także, iż po przedłożeniu tego pełnomocnictwa adwokat był traktowany jako jedyny i uprawniony pełnomocnik skarżącego, m. in. informowano go o przesunięciu terminu rozpoznania sprawy. Główny Geodeta Kraju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że wprawdzie J. S. udzielił pełnomocnictwa ogólnego w formie aktu notarialnego H. K. S., w którego zakresie znajdowało się uprawnienie do zakwestionowania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007r., to jednak z brzmienia art. 32 oraz art. 33 § 2 k.p.a., regulujących kwestie udzielania pełnomocnictwa, nie wynika prawo pełnomocnika strony do wyręczania się pełnomocnikiem (substytucji). Jeśli więc prawo do udzielania substytucji nie wynika wprost z treści udzielonego pełnomocnictwa (tak jak w niniejszej sprawie), to substytucja taka nie będzie dopuszczalna, chyba że skarżący pełnomocnictwa udzieliłby nie H. K. S., a adwokatowi, radcy prawnemu lub rzecznikowi patentowemu, którym to podmiotom z mocy przepisów szczególnych przysługuje prawo udzielenia substytucji. W ocenie Sądu, skoro Główny Geodeta Kraju zasadnie uznał, że substytucja udzielona przez H. K. S. adwokatowi nie jest skuteczna względem skarżącego, co złożone przez tego adwokata odwołanie czyni nieprawidłowym, to działając w myśl art. 8 k.p.a. oraz 9 k.p.a., do uzupełnienia braków tego odwołania powinien wezwać skarżącego, ewentualnie jego pełnomocnika, tj. H. S., nie zaś wadliwie umocowanego profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu pierwszej instancji, nieuprawnione było natomiast skierowanie przez organ wezwania z dnia 22 stycznia2008r. do adwokata J. B., zobowiązując go do dostarczenia w terminie 7 dni prawidłowo sporządzonego pełnomocnictwa. Organ powinien wezwać do tego skarżącego, zobowiązując go jednocześnie do przesłania w zakreślonym terminie podpisanego przez niego odwołania lub też potwierdzenia czynności dokonanych w jego imieniu przez pełnomocnika profesjonalnego przed udzieleniem pełnomocnictwa. Ewentualnie organ mógł do przedłożenia w określonym terminie pełnomocnictwa, udzielonego adwokatowi przez J. S. zobowiązać pełnomocnik H. K. S. i wyznaczyć jej termin do podpisania przez nią odwołania. Zwrócenie się z tym żądaniem do profesjonalnego pełnomocnika, który wówczas nie był jeszcze właściwie umocowany w sprawie stanowiło uchybienie procesowe, naruszające art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, Sąd uznał, iż brak w pełnomocnictwie z dnia 30 stycznia 2008r. potwierdzenia czynności dokonanych w imieniu skarżącego przez adwokata J. B. przed udzieleniem tego pełnomocnictwa, nie mógł wywołać negatywnego skutku w postaci umorzenia postępowania odwoławczego względem skarżącego, skoro żądanie w tym zakresie nie było kierowane ani do skarżącego, ani do jego pełnomocnik – H. K. S. Sąd stwierdził, iż po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy wezwać skarżącego do potwierdzenia czynności dokonanych w jego imieniu przez adwokata J. B. przed udzieleniem mu pełnomocnictwa z dnia 30 stycznia 2008 r. lub też wezwać jego pełnomocnika H. K. S. do podpisania złożonego przez profesjonalnego pełnomocnika odwołania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaskarżoną decyzję uchylił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Główny Geodeta Kraju i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie: 1) art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 63 § 2 k.p.a., poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że norma stanowiona art. 64 § 2 k.p.a. nakazuje - w sytuacji, gdy podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (wniesione zostało przez osobę nie legitymującą się pełnomocnictwem) - wezwać stronę lub innego pełnomocnika strony do uzupełnienia podania; prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ powinien kierować takie wezwanie do wnoszącego podanie, a zatem do osoby, która faktycznie dokonała czynności w postępowaniu; 2) art. 40 § 2 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że organ powinien doręczyć wezwanie do uzupełnienia podania stronie lub pełnomocnikowi strony, w sytuacji, gdy ten pełnomocnik działa przez swojego pełnomocnika profesjonalnego; prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że do uzupełnienia podania powinien być wezwany profesjonalny pełnomocnik pełnomocnika strony. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że prawidłowa wykładnia art. 64 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ powinien wezwać do uzupełnienia podania wnoszącego podanie, a zatem osobę, która faktycznie dokonała tej czynności i której oczekiwania względem organu zostały w podaniu wyartykułowane. Strona, udzielając bowiem pełnomocnictwa - w szczególności pełnomocnikowi profesjonalnemu - powierza prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, który w imieniu swojego mocodawcy podejmuje wszelkie działania w sprawie. Autor skargi kasacyjnej podał, iż w niniejszej sprawie wnoszący odwołanie adwokat przedłożył organowi pełnomocnictwo, z którego treści wynikało, że swoim pełnomocnikiem w sprawie ustanowiła go osoba nie będąca stroną postępowania – H. S. Treść pełnomocnictwa nie wskazywała więc na istnienie jakiegokolwiek związku między adwokatem, wnoszącym odwołanie, a stroną postępowania J. S. Ze względu jednak na treść odwołania, w sposób jednoznaczny wskazującą, w czyim imieniu adwokat J. B. podejmuje czynności w postępowaniu, organ wezwał go do wykazania się pełnomocnictwem pochodzącym od strony. Pełnomocnictwo udzielone przez J. S. adwokatowi J. B., przedstawione w postępowaniu nie mogło jednak zostać uznane za umocowanie do dokonania czynności procesowej - wniesienia odwołania, ponieważ udzielone zostało dopiero w dniu 30 stycznia 2008r., a więc nie tylko po dacie wniesienia odwołania, ale również po terminie do jego wniesienia. Dopiero od daty udzielenia pełnomocnictwa adwokat J. B. był pełnomocnikiem strony. Żadne czynności procesowe dokonane przez adwokata J. B. przed datą udzielenie pełnomocnictwa nie zostały przy tym przez stronę potwierdzone. Autor skargi kasacyjnej, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego stwierdził, że uprawnienie do potwierdzenia (zatwierdzenia) czynności procesowych zdziałanych przez wadliwie umocowanego pełnomocnika (osobę podającą się za pełnomocnika) posiada wyłącznie strona. Uprawnienie takie nie przysługuje natomiast innemu pełnomocnikowi strony. W ocenie strony skarżącej, pełnomocnictwo, jako instytucja prawa cywilnego, powinno być jednolicie oceniane na gruncie poszczególnych gałęzi prawa. Brak jest dostatecznych podstaw dla zasadniczego rozróżniania instytucji pełnomocnictwa na obszarze materialnego prawa cywilnego, procesu cywilnego, czy procesu administracyjnego. Zdaniem skarżącego organu, zakwestionowanie umocowania adwokata do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie powodowało zatem, że do uzupełnienia braków podania, jakim było odwołanie, winien być wezwany wnoszący to odwołanie, a zatem adwokat J. B., a nie jego późniejszy mocodawca J. S.. W skardze kasacyjnej wskazano także, iż czynność procesowa, polegająca na wezwaniu innej osoby, niż wnosząca podanie (strony, innego pełnomocnika strony) do podpisania podania nie jest dopuszczalna. Podpisane podanie z natury rzeczy nie jest bowiem wadliwe w tym sensie, że brak mu elementu je konstruującego, jakim jest podpis wnoszącego. Dysponując podpisanym podaniem organ administracji nie może żądać od strony lub jej pełnomocnika aby podpisały podanie. Strona lub odpowiedni pełnomocnik strony, jeśli z treści podania wynika, że to on wniósł podanie, mogą być wzywani do podpisania podania jedynie w takim przypadku, gdy podanie nie zostało w ogóle podpisane lub gdy z zachodzi rozbieżność między treścią podania a podpisem na podaniu (np. z treści podania wynika, że zostało ono wniesione przez stronę a podpisane zostało przez inną osobę). Organ może jedynie badać, czy podanie zostało podpisane przez osobę uprawnioną (umocowaną), a więc stronę bądź jej pełnomocnika. Stwierdziwszy, że podanie nie zostało podpisane przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika, organ uprawniony jest wyłącznie do podjęcia takich czynności procesowych, które pozwolą wnoszącemu (wadliwie umocowanemu pełnomocnikowi lub pełnomocnikowi, który w ogóle nie przedłożył pełnomocnictwa) wykazać się umocowaniem lub uzyskać potwierdzenie dokonanej przez siebie czynności przez stronę. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, iż gdyby konsekwentnie realizować stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, wówczas w świetle treści przedłożonego pierwotnie pełnomocnictwa, pochodzącego od H. S., zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., organ powinien był wezwać do uzupełnienia podania nie H. S., lecz jej pełnomocnika ustanowionego w przedmiotowej sprawie, tj. adwokata J. B. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. S. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Stanowisko to poparł również w trakcie rozprawy pełnomocnik w/w strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Natomiast wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy uznać za nieusprawiedliwione. Przede wszystkim na wstępie podnieść należy, iż strona skarżąca zarzuciła w kasacji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię wskazując wyłącznie przepisy procedury administracyjnej art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a. Przepisy te nie można zaliczyć do przepisów prawa materialnego gdyż stanowią normy proceduralne w ramach postępowania administracyjnego. Jednakże niezależnie od tej wadliwości, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest odnieść się do tych zarzutów jako wyprowadzonych z art. 174 pkt. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek podjętego rozstrzygnięcia zauważyć należy, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w art. 32 i 33 dotyczą pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym stanowiąc, iż strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego udziału oraz to, iż pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Z analizy treści pełnomocnictwa udzielonego przez J. S. w dniu 20 kwietnia 2004r. w formie aktu notarialnego H. K. S. wynika, że jest to pełnomocnictwo do zarządu i administracji nieruchomością strony oznaczonej w pkt. I pełnomocnictwa, reprezentowania go wobec władz, administracji samorządowej i rządowej, składania w tym zakresie wszelkich oświadczeń, pism, wniosków i podań, odbierania wszelkich dokumentów i korespondencji oraz reprezentowania go we wszystkich sprawach związanych ze zmianą przeznaczeniem nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, sprzedaży nieruchomości opisanej w pkt I, oraz dokonania wszystkich innych czynności koniecznych do realizacji tego pełnomocnictwa. Zatem w pełnomocnictwie tym oznaczono jego zakres wyłącznie do czynności tam wskazanych. Tym samym nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przedmiotowe pełnomocnictwo dla H. K. S. jest pełnomocnictwem określającym precyzyjnie jej umocowanie do dokonywania konkretnych czynności. Niesporną pozostaje także okoliczność, na co trafnie wskazano w zaskarżonym wyroku, że prawo do udzielenia substytucji nie wynika wprost z udzielonego w tej sprawie pełnomocnictwa. Niewątpliwie regulacja instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym jest bardzo lakoniczna. Przepisy te nie stanowią nic o korzystaniu przez pełnomocnika strony z prawa do wyręczania się pełnomocnikiem ( substytucji). Wynika z tego wniosek, że substytucja będzie dopuszczalna tylko w dwóch przypadkach a mianowicie wtedy gdy w samym pełnomocnictwie jest zawarte postanowienie dopuszczające wprost substytucję lub gdy jej dopuszczalność wynika – również wprost z treści przepisów odrębnych ( ustawa z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze, ustawa z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych ).- porównaj (Kodeks postępowania administracyjnego- Komentarz B. Adamiak , G. Borkowski – H. Beck 2009r., wydanie 10 str. 214). Skoro co już wyżej zauważono pełnomocnictwo w postępowaniu administracyjnym uregulowane jest w sposób lakoniczny to dlatego też w razie potrzeby należy w tym zakresie posiłkować się przepisami kodeksu postępowania cywilnego w tym zakresie. W myśl art. 91 pkt. 3 k.p.c. pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa udzielanie dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt II PK 345/07 publikowany w OSNP 2009/21-22/280 pełnomocnictwo procesowe obowiązuje w granicach określonych w art. 91 k.p.c. wtedy, gdy osoby uczestniczące w akcie umocowania złożyły oświadczenie o udzieleniu i przyjęciu pełnomocnictwa bez oznaczenia zakresu. We wskazanym pełnomocnictwie nie zawarto możliwości udzielenia przez H. K. S. dalszej substytucji dla adwokata by ten mógł skutecznie reprezentować skarżącego J. S. Jednocześnie pełnomocnictwo to udzielone dnia 20 kwietnia 2004r. oznaczone jest co do wskazanego tam zakresu to tym samym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mogło ono wywołać skutków prawnych. W takiej sytuacji po prostu nie doszło do skutecznego udzielenia pełnomocnictwa. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, iż nie można uznać, że substytucja udzielona przez H. K. S. adwokatowi jest skuteczna wobec skarżącego co czyniło złożone przez adwokata odwołanie nieprawidłowym. W tych okolicznościach sprawy błędne jest stanowisko skarżącego, że w sprawie doszło do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ wezwanie do uzupełnienia podania powinien doręczyć stronie lub pełnomocnikowi strony w sytuacji gdy ten działa przez swojego profesjonalnego pełnomocnika. Norma art. 40 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika , pisma doręcz się pełnomocnikowi. Przepis ten odnosi się do prawidłowo i skutecznie ustanowionego pełnomocnika, co przecież w tej sprawie nie nastąpiło. Brak możliwości prawnych do udzielenia substytucji przez H. K. S. nie mogło przecież doprowadzić do skutecznego ustanowienia pełnomocnika procesowego. To zaś nie pozwalało kierować jakiejkolwiek korespondencji do takiej osoby nie będącej pełnomocnikiem J. S. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji braku umocowania do prowadzenia sprawy przez profesjonalnego pełnomocnika organ winien dążyć do usunięcia tego braku przez wezwanie osoby działającej bez pełnomocnictwa a mogącej występować w tym charakterze w danej sprawie bądź też poprzez wezwanie samej zainteresowanej strony do zatwierdzenia dokonanej czynności. Dlatego też prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał w zaskarżonym wyroku wskazując na treść art. 8 i 9 k.p.a., że zakwestionowanie udzielonego profesjonalnemu pełnomocnikowi umocowania do wniesienia odwołania i jednocześnie do reprezentowania strony powodowało to , że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy do uzupełnienia braków podania winien zostać wezwany skarżący J. S. ewentualnie jego pełnomocnik H. K. S. a nie wadliwie umocowany adwokat. Wbrew stanowisku kasatora nie można również uznać za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię. Z dyspozycji art. 63 § 2 k.p.a. wynika, iż podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Norma ta odnosi się do wymagań formalnych co do treści podania wyznaczając minimum wymagań formalnych od spełnienia, których uzależnione jest uznanie skuteczności prawnej tej czynności prawnej. Z kolei przepis art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy braków formalnych statuując zasadę, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem , że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zakwestionowanie zasadnie prawidłowości przedstawionego w tej sprawie umocowania do występowania w imieniu J. S. przez zawodowego pełnomocnika a więc i do wniesienia odwołania powodowało konieczność, uzupełnienia podpisu pod tym odwołaniem bądź przez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika (H. K. S.), bądź samą stronę jako wnoszącego odwołanie. Trafnie Sąd uznał, że zwrócenie się do pełnomocnika zawodowego, który nie był należycie umocowany stanowił naruszenia art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Tym samym należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, iż brak w pełnomocnictwie z dnia 30 stycznia 2008r. potwierdzenia czynności dokonanych w imieniu skarżącego przez adwokata J. B. przed udzieleniem tego pełnomocnictwa, nie mógł wywołać negatywnego skutku w postaci umorzenia postępowania odwoławczego względem skarżącego, skoro żądanie w tym zakresie nie było kierowane ani do skarżącego, ani do jego pełnomocnik – H. K. S. Jednocześnie niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż mimo, że błędnie skierowano wezwanie do usunięcia braków podania do adwokata J. B., niebędącego przecież właściwie umocowanym w sprawie, to tenże mimo wszystko w wyznaczonym terminie siedmiu dni co potwierdza odpowiedź na skargę kasacyjną oraz akta sprawy uzupełnił brak pełnomocnictwa lecz to nie zostało uznane przez organ, wobec przyjęcia, że skarżący podpisując pełnomocnictwo z późniejszą data nie potwierdził czynności dokonanych przez w/w adwokata przed udzieleniem pełnomocnictwa. W szczególności fakt, że data widniejąca na pełnomocnictwie późniejsza niż data odwołania nie przesądza i nie może przesądzać o zakwestionowaniu prawidłowości umocowania pełnomocnika w działaniu w szczególności gdy w prawidłowo formułowanym wezwaniu do uzupełnienia pełnomocnictwa nie poinformuje się strony o obowiązku uzupełnienia braków również i w tym zakresie. Przede wszystkim należało jak zasadnie uznano w zaskarżonym wyroku w zaistniałej sytuacji, wezwać stronę w ramach uzupełnienia do potwierdzenia czynności dokonanych przez adwokata przed dniem udzielenia mu pełnomocnictwa w dniu 30 stycznia 2008r. czego w tej sprawie nie uczyniono. Ponadto przypomnieć w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest także pogląd ( patrz wyrok NSA z dnia 4 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 941/05 - publikowany zbiór LEX nr 524086), że jeśli usunięcie braku związanego z brakiem pełnomocnictwa nastąpi w terminie prawem przewidzianym, wówczas nie ma znaczenia z jaką datą pełnomocnictwo zostało opatrzone. Data ta może być późniejsza od daty wezwania strony do usunięcia braku pisma, natomiast istotnym jest zakres pełnomocnictwa oraz by pełnomocnictwo w rzeczywistości udzielone zostało do danej sprawy. Zwięzłość przepisów kodeksu postępowania administracyjnego co do regulacji pełnomocnictwa wskazuje na to, że zamiarem ustawodawcy nie było sformalizowanie wymagań co do pełnomocnictwa. Stanowisko powyższe potwierdza wyłącznie okoliczność, iż wydana w sprawie zaskarżona decyzja naruszało prawa stąd też zasadnie wyeliminowano ją z obrotu prawnego. Dlatego też w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw pozwalających na jej uwzględnienie. Z tych względów w oparciu o przepis art. 184 i 204 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U . Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło