II SA/Sz 156/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-04-03
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo deklarowanego niskiego dochodu, posiadane środki na rachunku bankowym oraz wydatki poniesione na produkcję rolną i bieżące utrzymanie, które znacznie przewyższały dochody w analizowanym okresie, pozwoliły na poniesienie kosztów sądowych. Ponoszenie kosztów postępowania jest zasadą, a zwolnienie od nich wyjątkiem, który wymaga udowodnienia trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący G. W. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Postomino w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, argumentując niskimi dochodami z gospodarstwa rolnego i utrzymaniem rodziny. Pomimo przedłożenia dokumentów dotyczących dochodów, wydatków i stanu majątkowego, sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojej niezdolności do poniesienia kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 kwietnia 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na uchwałę Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] p o s t a n a w i a: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
G. W. wniósł skargę na uchwałę Nr XXIII/235/08 Rady Gminy Postomino z dnia 29 października 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Postomino.
Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w którym wskazał, że uiszczenie wpisu jest niewykonalne gdyż prowadzi wraz z żoną nisko dochodowe gospodarstwo rolne i wszystkie środki finansowe zużył na zakup środków do produkcji rolnej. Ponadto, ma na utrzymaniu dwoje dzieci uczących się poza miejscem zamieszkania, co jest dużym obciążeniem finansowym. Skarżący podał, że jedynym jego dochodem jest dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący ok. [...] zł brutto miesięcznie, posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r. wnioskodawca przedłożył zaświadczenia potwierdzające że córka studiuje, a syn uczy się w I Liceum Ogólnokształcącym w S, zaświadczenie z Gminnego Ośrodka Opieki Społecznej w P, że żona skarżącego nigdy nie korzystała z pomocy opieki społecznej, wyciągi z konta bankowego i kserokopie książeczek oszczędnościowych skarżącego i Jego żony, a także dowody potwierdzające ponoszone wydatki.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ww. ustawy).
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że uzyskuje miesięczny dochód brutto z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł, a więc niższy niż kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z opieki społecznej wynoszące dla rodziny skarżącego 1404 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728 ze zm.) ale nigdy nie korzystał z pomocy opieki społecznej. Z dochodu tego utrzymuje się czteroosobowa rodzina skarżącego i kupowane są środki do produkcji rolnej. Wnioskodawca podał, że nie ma żadnych oszczędności. Z dowodów przedłożonych na wezwanie wynika, że comiesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą ok. [...] zł ([...] zł energia elektryczna, [...] zł gaz, [...] zł telefon, [...] zł internet, [...] zł woda, [...] zł składki do KRUS, [...] zł bilet miesięczny dla syna, [...] zł lekcje angielskiego, [...] zł paliwo do samochodu którym córka jeździ na uczelnię). Z wyciągów z rachunku bankowego wynika, że saldo na rachunku skarżącego i jego żony na dzień [...] r. wynosiło [...] zł, a na dzień [...] r. [...] zł. W [...] r. skarżący wraz z żoną wypłacili z posiadanych książeczek oszczędnościowych kwotę [...] zł. Skarżący przedłożył dowody potwierdzające, że w [...] r. wydał [...] na nawozy, w [...] r. [...] zł na pasze, a w [...] r. [...] zł na środki ochrony roślin. Ponadto przedłożył dowód zakupu paliwa na kwotę [...] zł (z niewidoczną datą zakupu), dowód opłacenia rocznej składki z tytułu ubezpieczenia samochodu w kwocie [...] zł, z tytułu ubezpieczenia budynków [...] zł oraz I raty podatku rolnego w kwocie [...] zł.
Z powyższego wynika, że wydatki poniesione przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy znacznie przewyższają deklarowane dochody, a pomimo tego skarżący nadal posiada na rachunku bankowym środki pozwalające na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Oprócz comiesięcznych wydatków na utrzymanie domu i dzieci w [...] r. skarżący wydał ponad [...] na środki do produkcji rolnej, opłacił podatek rolny i składki ubezpieczeniowe.
Z powyższego wynika, że oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach złożone przez wnioskodawczynię w niniejszej sprawie, nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, co uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Tym samym należ y uznać, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji majątkowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy zauważyć, że ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie wynikające z art. 199 p.p.s.a. jest zasadą, a zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z pomocy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi.
Ponadto, w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżący będzie mógł się domagać zwrotu od Rady Gminy Postomino poniesionych kosztów postępowania w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć do Sądu najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku (art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.).
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło