I SA/Wa 123/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-06

Skład orzekający: Joanna Skiba, Maria Tarnowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury prawidłowo uchylił decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości drogowej przez Gminę P., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy stan faktyczny dotyczący władania nieruchomością był jasny?
Ratio decidendi
Minister Infrastruktury naruszył prawo, uchylając decyzję Wojewody i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ okoliczności faktyczne dotyczące władania nieruchomością zajętą pod drogę publiczną były jasne i wynikały z jej urządzenia oraz bieżącego utrzymania przez zarządcę drogi. W takiej sytuacji organ drugiej instancji powinien był utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a nie nakazywać sztucznego postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Gmina P. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości drogowej przez Gminę P. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Gmina P. zarzuciła Ministrowi błędne ustalenie stanu faktycznego, wskazując, że Wojewoda wszechstronnie zbadał przesłanki nabycia własności, a dotychczasowy właściciel nie kwestionował urządzenia drogi. Minister uznał, że Wojewoda nie poczynił ustaleń w zakresie władztwa nieruchomością, co uzasadniało uchylenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania W. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności nieruchomości drogowej - część ulicy [...], położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...] obręb nr [...] "[...]", uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny: Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] maja 2008 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności w/w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Od powyższej decyzji odwołał się W. R. - dotychczasowy właściciel tej działki. Minister Infrastruktury uchylając decyzję Wojewody [...] stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 3 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, iż przejecie prawa własności może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy w dniu 3 grudnia 1998 r. spełnione były przesłanki określone w tym przepisie. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa działka znajdowała się w granicy pasa drogowego ulicy [...], która w 1990 r. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich (uchwała nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] kwietnia 1990 r.). Dodatkowo organ stwierdza, że na fakt zajęcia działki pod drogę wskazują materiały drogowe. Jednak Minister uznał, że organ wojewódzki nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie władztwa, co oznacza nie udowodnienie wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 roku. Oznacza to, że wystąpiły przesłanki z art. 138 § 2 Kpa i konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Gmina P. nie zgodziła się z powyższą decyzją Ministra i wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze stwierdziła, iż Wojewoda [...] zbadał wszechstronnie istnienie wszystkich przesłanek określony w art. 73 powołanej ustawy. Nawet dotychczasowy właściciel tej nieruchomości nie kwestionuje urządzenie drogi. Fakt urządzenia drogi wskazuje również jej zarządca Miejski Zarząd Dróg w piśmie, w którym opisuje w jakich formach wykonywał władztwo m.in. odśnieżanie. Ponadto Minister w swojej decyzji nie wskazał jakich stosownych ustaleń nie dokonał Wojewoda [...] i co w jego ocenie stanowi dowód na sprawowane władanie nieruchomością. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie. 2. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. 3. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w myśl którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. 4. W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. w sposób jednoznaczny zostało wykazane, że ul. [...] stanowi drogę publiczną - obecnie droga gminna i że była ona urządzona przed 1 stycznia 1999 r. Również dotychczasowy właściciel w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] nie kwestionuje faktu urządzenia drogi, stwierdza jednak że w jego przekonaniu nie jest to droga publiczna, bo ma ona charakter dojazdu do posesji. 5. Skoro była to urządzona droga publiczna o długości [...] m, a działka nr [...] stanowi jej środkowy odcinek, to już z tego faktu istniało domniemanie władania tą drogą przez zarządcę drogi i zarząd drogi. Brak jest również jakichkolwiek przesłanek, które wskazywałby, iż właściciel tej nieruchomości wyłączył tę nieruchomość z władania publicznoprawnego np. przez ogrodzenie tej części swojej nieruchomości. 6. Nie wiadomo w związku z tym na jakiej przesłance opiera swoje stwierdzenie w zaskarżonej decyzji organ, iż nie wyjaśniono kwestii władztwa tą nieruchomością. Zdaniem Sądu w tej sprawie okoliczność władania w ogóle nie wywołuje żadnych wątpliwości i wynika z pisma zarządu drogi tj. Miejskiego Zarządu Dróg dotyczące stanu zagospodarowania drogi, zainwestowania i uzbrojenia. 7. Nie ma więc żadnych przesłanek w przedmiotowej sprawie do kwestionowania władztwa, które wynikało z urządzenia drogi i bieżącego jej utrzymania przez zarząd drogi. 8. Nakazywanie przez organ drugiej instancji ustalanie władztwa w tych okolicznościach sprawy, stanowiłoby tak naprawdę prowadzenie sztucznego postępowania mającego na celu ustalenie czy utrzymanie drogi stanowi władanie nieruchomością. 9. Przesłanka władania ma pierwszoplanowe znaczenie w sytuacjach, kiedy część pasa drogowego znajduje się za ogrodzeniem, nie była na niej urządzona jezdnia a np. tylko pas zieleni w ramach pasa drogowego. W takich sytuacjach konieczne jest ustalenie czy nieruchomość była we władaniu zarządu względnie zarządcy drogi, ale w przedmiotowej sprawie sytuacja jest całkowicie klarowna. 10. Dlatego należy uznać, że Minister zaskarżoną decyzją naruszył art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r., jak również art. 138 § 2 Kpa przekazując do ponownego rozpatrzenia sprawę, w sytuacji kiedy powinien na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło