I SA/Wa 123/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-06
Skład orzekający: Joanna Skiba, Maria Tarnowska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury prawidłowo uchylił decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości drogowej przez Gminę P., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy stan faktyczny dotyczący władania nieruchomością był jasny?Ratio decidendi
Minister Infrastruktury naruszył prawo, uchylając decyzję Wojewody i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ okoliczności faktyczne dotyczące władania nieruchomością zajętą pod drogę publiczną były jasne i wynikały z jej urządzenia oraz bieżącego utrzymania przez zarządcę drogi. W takiej sytuacji organ drugiej instancji powinien był utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a nie nakazywać sztucznego postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Gmina P. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości drogowej przez Gminę P. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Gmina P. zarzuciła Ministrowi błędne ustalenie stanu faktycznego, wskazując, że Wojewoda wszechstronnie zbadał przesłanki nabycia własności, a dotychczasowy właściciel nie kwestionował urządzenia drogi. Minister uznał, że Wojewoda nie poczynił ustaleń w zakresie władztwa nieruchomością, co uzasadniało uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania W. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności nieruchomości drogowej - część ulicy [...], położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...] obręb nr [...] "[...]", uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny:
Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia
13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] maja 2008 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności w/w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Od powyższej decyzji odwołał się W. R. - dotychczasowy właściciel tej działki.
Minister Infrastruktury uchylając decyzję Wojewody [...] stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 3 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, iż przejecie prawa własności może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy w dniu 3 grudnia 1998 r. spełnione były przesłanki określone w tym przepisie.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa działka znajdowała się w granicy pasa drogowego ulicy [...], która w 1990 r. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich (uchwała nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] kwietnia 1990 r.).
Dodatkowo organ stwierdza, że na fakt zajęcia działki pod drogę wskazują materiały drogowe. Jednak Minister uznał, że organ wojewódzki nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie władztwa, co oznacza nie udowodnienie wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 roku. Oznacza to, że wystąpiły przesłanki z art. 138 § 2 Kpa i konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji.
Gmina P. nie zgodziła się z powyższą decyzją Ministra i wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze stwierdziła, iż Wojewoda [...] zbadał wszechstronnie istnienie wszystkich przesłanek określony w art. 73 powołanej ustawy. Nawet dotychczasowy właściciel tej nieruchomości nie kwestionuje urządzenie drogi. Fakt urządzenia drogi wskazuje również jej zarządca Miejski Zarząd Dróg w piśmie, w którym opisuje w jakich formach wykonywał władztwo m.in. odśnieżanie. Ponadto Minister w swojej decyzji nie wskazał jakich stosownych ustaleń nie dokonał Wojewoda [...] i co w jego ocenie stanowi dowód na sprawowane władanie nieruchomością.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie.
2. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
3. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w myśl którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem.
4. W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. w sposób jednoznaczny zostało wykazane, że ul. [...] stanowi drogę publiczną - obecnie droga gminna i że była ona urządzona przed 1 stycznia 1999 r. Również dotychczasowy właściciel w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] nie kwestionuje faktu urządzenia drogi, stwierdza jednak że w jego przekonaniu nie jest to droga publiczna, bo ma ona charakter dojazdu do posesji.
5. Skoro była to urządzona droga publiczna o długości [...] m, a działka
nr [...] stanowi jej środkowy odcinek, to już z tego faktu istniało domniemanie władania tą drogą przez zarządcę drogi i zarząd drogi. Brak jest również jakichkolwiek przesłanek, które wskazywałby, iż właściciel tej nieruchomości wyłączył tę nieruchomość z władania publicznoprawnego np. przez ogrodzenie tej części swojej nieruchomości.
6. Nie wiadomo w związku z tym na jakiej przesłance opiera swoje stwierdzenie w zaskarżonej decyzji organ, iż nie wyjaśniono kwestii władztwa tą nieruchomością. Zdaniem Sądu w tej sprawie okoliczność władania w ogóle nie wywołuje żadnych wątpliwości i wynika z pisma zarządu drogi tj. Miejskiego Zarządu Dróg dotyczące stanu zagospodarowania drogi, zainwestowania i uzbrojenia.
7. Nie ma więc żadnych przesłanek w przedmiotowej sprawie do kwestionowania władztwa, które wynikało z urządzenia drogi i bieżącego jej utrzymania przez zarząd drogi.
8. Nakazywanie przez organ drugiej instancji ustalanie władztwa w tych okolicznościach sprawy, stanowiłoby tak naprawdę prowadzenie sztucznego postępowania mającego na celu ustalenie czy utrzymanie drogi stanowi władanie nieruchomością.
9. Przesłanka władania ma pierwszoplanowe znaczenie w sytuacjach, kiedy część pasa drogowego znajduje się za ogrodzeniem, nie była na niej urządzona jezdnia a np. tylko pas zieleni w ramach pasa drogowego. W takich sytuacjach konieczne jest ustalenie czy nieruchomość była we władaniu zarządu względnie zarządcy drogi, ale w przedmiotowej sprawie sytuacja jest całkowicie klarowna.
10. Dlatego należy uznać, że Minister zaskarżoną decyzją naruszył art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r., jak również art. 138 § 2 Kpa przekazując do ponownego rozpatrzenia sprawę, w sytuacji kiedy powinien na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz
art. 152 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło