II SA/Kr 180/09
WyrokWSA w Krakowie2009-04-06
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Małgorzata Brachel –Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył na właściciela gruntu obowiązek wykonania wodnicy jako urządzenia zapobiegającego szkodom, mimo braku jednoznacznego ustalenia szkodliwego wpływu zmian stanu wody na grunt sąsiedni?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom tylko w przypadku, gdy spowodowane przez niego zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Brak wykazania takiego szkodliwego wpływu uniemożliwia nałożenie takich obowiązków, nawet jeśli zmiany stanu wody nastąpiły. Obowiązek wykonania wodnicy jako urządzenia zapobiegającego szkodom musi być uzasadniony i oparty na dowodach potwierdzających szkodliwy wpływ zmian stanu wody na grunt sąsiedni.Stan faktyczny
Właściciel działki sąsiedniej (P.K.) nawiecił ziemię na swojej działce, podnosząc jej poziom. Właściciel działki, na którą potencjalnie spływała woda (T.K.), złożył skargę, twierdząc, że zmiany te powodują szkodliwe oddziaływanie na jego nieruchomość, szczególnie podczas opadów deszczu i powodzi. Organy administracji kolejno wydawały decyzje nakazujące wykonanie wodnicy lub odmawiające spełnienia żądań T.K., jednak postępowanie było wielokrotnie uchylane przez organy wyższej instancji i sądy administracyjne z powodu niewystarczających ustaleń faktycznych i braku uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Kazimierz Bandarzewski (spr) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Małgorzata Brachel –Ziaja Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 17 grudnia 2008r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania wodnicy skargę oddala
W dniu [...] listopada 2003 r. do organu I instancji wpłynęło podanie T.K. informujące, że na sąsiedniej działce, stanowiącej własność - jak wynika z późniejszych ustaleń – P.K. , prowadzone są prace polegające na nawożeniu ziemi, w wyniku czego podniesiony zostanie poziom działki sąsiedniej i woda w czasie normalnych opadów deszczu spływać będzie na działkę zawiadamiającego.
Dodatkowo w czasie powodzi i występującego na tych działkach zjawiska cofania się wody z rzeki [...], przepustem pod drogą krajową nr [...] do rowu przydrożnego, nastąpi zalanie tylko działki T.K. podczas, gdy przed nawiezieniem ziemi woda rozlewała się równomiernie po wszystkich działkach.
Pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. Wójt Gminy G. jako organ I instancji zawiadomił strony, że z uwagi na okres zimowy i warunki pogodowe, załatwienie sprawy nastąpi do dnia 15 kwietnia 2004 r.
Pomimo przedłużenia terminu organ I instancji nie załatwił przedmiotowej sprawy, stąd też T.K. skierował podanie z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiotowej sprawie do Starosty Powiatu w B. , następnie kolejne podanie z dnia [...] maja 2004 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i z tej samej daty do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Organy te postanowieniami przekazały kierowane przez T.K. podania do Wójta Gminy w G.
Po przeprowadzeniu rozprawy, decyzją z dnia 24 czerwca 2004 r. Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, nakazał wykonanie przez P.K. , zam. [...] właściciela działki nr [...] wodnicy na własnym gruncie od strony południowej, tj. przy granicy z działką nr [...] , której właścicielem jest T.K,. i ustalił termin wykonania wodnicy na dzień [...] lipca 2004 r.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że zabudowania T.K. posadowione są o około 1,5 metra wyżej działki P.K. P.K. od 1997 r. systematycznie podnosi teren swojej działki i poziom ten jest wyższy o ok. 20-30 cm. Wykonany tym sposobem nasyp nie powoduje ujemnego oddziaływania na działkę T.K. . Ponieważ jednak specyfika rzeki [...] potwierdza cofanie się wody i zalewanie działek nr [...] i [...] stąd, wykonanie rowu chroniącego przed ewentualnym spływem wód z działki nr [...] na działkę nr [...] jest uzasadnione.
Od tej decyzji odwołanie złożył T.K. opisując przebieg dotychczasowego postępowania, a w szczególności rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2004
r. i wskazując, że nałożenie obowiązku wykonania wodnicy, nie rozwiązuje problemów jakie mogą wystąpić w czasie opadów deszczu i powodzi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia 18.08.2004 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy w G. z dnia 24 czerwca 2004r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało, że konieczne jest jednoznaczne ustalenie, czy na skutek nadsypania ziemi przez P.K. na działce nr [...] stosunki wodne uległy zmianie do tego stopnia, że spływająca woda szkodliwie oddziaływają na grunty sąsiednie.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w trakcie którego w dniu [...] września 2004 r. przeprowadzono wizję lokalną w terenie, decyzją z dnia 14 września 2004 r. organ I instancji odmówił spełnienia żądania T.K. , tj. usunięcia nawiezionej ziemi na działce nr [...] pomiędzy stodołą a ogrodzeniem usytuowanym od strony granicy z działkami nr [...] i nr [...] oraz zabronił P.K. dalszego podnoszenia terenu na działce nr [...] .
W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że pomimo podwyższenia terenu na działce nr [...] stan wody na działce nr [...] nie uległ zmianie. Działka nr [...] od strony zabudowań T.K. wykazuje wyraźny spadek kierunku wschodnim (drogi krajowej nr ....) i dowodzi tego, że spływ wód opadowych odbywa się zgodnie z ukształtowaniem terenu. Występujący nieznaczny spadek poprzeczny na działce nr [...] w kierunku działki [...] zobowiązuje właściciela działki nr [...] do ujęcia i rozprowadzenia wody po własnym gruncie lub też istniejącą kiedyś wspólną wodnicą. Nasyp na działce nr [...] stanowi jedynie przeszkodę w przypadku powodzi, kiedy nastąpi wypełnienie koryta rzeki [...] i cofnięcie wody przepustem pod drogą krajową nr [...] , ale wtedy działka nr [...] będzie zalana wcześniej aż do momentu wyrównania się lustra wody z nasypem na działce nr [...]. Po przekroczeniu poziomu tego nasypu nastąpi zalanie zabudowań na działce nr [...], a nie na działce nr [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł T.K. opisując szczegółowo dokonane w trakcie wizji w terenie przeprowadzonej w dniu [...] września 2004 r. wyniki pomiarów wysokości, a także wskazując, że zaskarżona decyzja jest błędna oraz podnosząc, że na skutek nawiezienia ziemi przez P.K. wody z terenu działki nr [...] będą spływać na działkę nr [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania T.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 9 listopada 2004 r., sygn. akt: [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy
w G. z dnia 14 września 2004 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało, iż organ I instancji powinien zmodyfikować rozstrzygnięcie w tym kierunku, ażeby nałożyć na P.K. obowiązek przywrócenia poziomu terenu do stanu pierwotnego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Jako jedno z tych urządzeń można wskazać wykonanie wodnicy na działce nr [...] przy czym nakładając taki obowiązek konieczne jest podanie parametrów tej wodnicy (szerokości, głębokości i długości) oraz miejsca (z podaniem odległości) w jakiej przebiegać ma ona od granicy z działką nr [...] , a także określenie obowiązku systematycznej konserwacji wodnicy. Przywrócenie zaś stanu gruntu do stanu poprzedniego polegać ma na nałożeniu obowiązku zebrania nawiezionej ziemi do takiego poziomu, ażeby nie doszło do przepłynięcia wód z terenu działki nr [...] na działkę nr [...]. Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku, konieczne jest podanie terminu wykonania obowiązku.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy G. decyzją z dnia 1 grudnia 2004 r. odmówił T.K. spełnienia żądań tj. przywrócenia do stanu poprzedniego tej części działki nr [...] stanowiącej własność P.K. , zam. [...] na której nawieziona została ziemia i nakazał P.K. wykonanie wodnicy na własnym gruncie bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] na długości 60 metrów bieżących od rowu przy drodze krajowej [...] o wymiarach 20 cm x 20 cm (głębokość x szerokość) w terminie do dnia [...] kwietnia 2005 r.
Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, że pomimo nawiezienia ziemi na działkę nr [...] nie spowodowało to zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] , wody bowiem są odprowadzane do rowu przydrożnego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył T.K. podnosząc kwestie związane z samowolną - w Jego ocenie - zmianą sposobu użytkowania budynków znajdujących się na działce nr [...] stanowiącej własność P.K. , a także wskazując, iż wydana decyzja nie rozwiązuje problemu jaki może zaistnieć w trakcie długotrwałych opadów deszczu i powodzi prowadzącej do zalania jego nieruchomości i budynków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., w wyniku rozpatrzenia odwołania T.K. z dnia 20 grudnia 2004 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji z dnia 1 grudnia 2004 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało, iż: zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody
opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jak stanowi art. 29 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt (burmistrz lub prezydent miasta) może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji prawidłowo nakazał P.K. wykonanie wodnicy o parametrach i w terminie określonych w decyzji z dnia 1 grudnia 2004 r. Nałożenie wykonania takiego obowiązku jest wynikiem ustaleń dokonanych przez organ l instancji, a prowadzących do przyjęcia, iż część działki nr [...] położona jest powyżej działki nr [...] , a tym samym możliwe jest przelewanie się wody z działki nr [...] na działkę nr [...] . Przedmiotowa wodnica, która, może być potraktowana jako urządzenie zapobiegające szkodom w rozumieniu art. 29 ust. 2 Prawa wodnego, z uwagi na nachylenie przedmiotowego terenu w kierunku rowu znajdującego się przy drodze krajowej nr [...] odprowadzi wody z działki nr [...] do tego rowu. Jeżeli chodzi o kwestię odmowy spełnienia żądań T.K. dotyczących usunięcia nawiezionej ziemi, to wskazać należy, iż pomimo tego, że poziom gruntu na działce P.K. został podniesiony, to woda spływająca z tej działki nie będzie przelewać się na działkę nr [...] , a tym samym nie będzie oddziaływać szkodliwie na nieruchomość T.K. Przeprowadzone pomiary wysokościowe wskazują bowiem, iż w większej części działka T.K. i budynek mieszkalny znajdujący się na tej działce położone są powyżej nieruchomości P.K. , a tym samym nie dojdzie do przelania się wody. Ewentualna możliwość przelania się wody rozwiązana została poprzez nałożenie obowiązku wykonania wodnicy, którą to wodnicą woda przepływnie do rowu znajdującego się przy drodze krajowej nr [...] . Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu należy wskazać, iż kwestia prowadzenia przez P.K. robót budowlanych, które w ocenie T.K. są samowolną zmianą sposobu użytkowania nie może zostać rozstrzygnięta w obecnym postępowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. Sprawy dotyczące wykonywania robot budowlanych i zgodności wykonywania tych robot z przepisami prawa podlegają kontroli przez organy nadzoru budowlanego, a w tej konkretnej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. W sytuacji zatem, gdy strona zarzuca tzw. samowolę budowlaną, to w kwestii oceny zasadności tych zarzutów może wypowiedzieć się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po złożeniu przez T.K. stosownego podania. Jeżeli chodzi o kwestie zalewania nieruchomości T.K. w czasie opadów deszczu prowadzących do powodzi i występującego w tym miejscu zjawiska cofania się wody z rzeki [...] i organ odwoławczy wskazał, że art. 29 ustawy Prawo wodne normuje sytuację jaka może wyniknąć na skutek zwykłych opadów deszczu, a mianowicie zakazuje zmian stosunków wodnych, nie będących następstwem powodzi, lecz zwykłych zjawisk przyrodniczych. Nie można właścicielowi nieruchomości zabronić podejmowania takich działań, które zabezpieczą jego nieruchomość, w tym budynki mieszkalne przed powodzią, o ile oczywiście w trakcie tych działań nie dojdzie do zmiany stosunków wodnych rozumianej jako zmiana stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej i wypływającej ze źródeł. W kwestii występującego zjawiska cofania się wody z rzeki, które to zjawisko ma miejsce w czasie powodzi, celowym wydaje się zwrócenie się do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. , który to organ wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do rzeki [...] , o podjęcie działań, które zapobiegną przedostawaniu się wody z rzeki do przepustu pod drogą krajową nr [...] . Odnosząc się do zarzutu błędnego określenia parametrów wodnicy należy wskazać, iż zarówno jej wymiary (szerokość, głębokość i długość) oraz miejsce lokalizacji są prawidłowe i umożliwią ewentualne odprowadzenie wody z terenu działki nr [...] do rowu znajdującego się przy drodze krajowej nr [...].
Odnoście zarzutu T.K. dotyczącego tego, iż decyzja Wójta Gminy w G. powiela wcześniejszą decyzję tego organu z dnia 14 września 2004 r. wskazano, iż w obecnie wydanej decyzji Wójt Gminy w G. rozstrzygając przedmiotową sprawę uwzględnił wskazania Kolegium dotyczące sposobu i konieczności nałożenia na P.K. wykonania określonych obowiązków.
Od tej decyzji wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i Sąd ten wyrokiem z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt: II SA/Kr 370/05 uchylił decyzję Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że analiza treści art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne prowadzi do wniosku, iż w przypadku zmiany ukształtowania działki należy w pierwszym rzędzie ocenić, czy zmiana taka zmienia stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a w przypadku uznania, że taka sytuacja zachodzi należy nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W przypadku zaś uznania, że zmiany na gruncie wprawdzie zmieniają stan wody, ale bez szkody dla gruntów sąsiednich, to brak jest podstaw do nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego, jak i nakazania właścicielowi wykonania urządzeń.
Dokonując zatem ustaleń w pierwszym rzędzie należało ustalić, czy wskazane przez skarżącego nadsypania ziemi oraz nasadzenie drzewek zostały dokonane, a
następnie zmiany te powodują zmiany wody na gruncie, tj. na działce nr [...] , w przypadku pozytywnych ustaleń dokonać oceny czy zmiany wody na przedmiotowym gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie tj. na działkę nr [...] . Dopiero w przypadku ustalenia, że zmiana stanu wody na działce nr [...] szkodliwie wpływa na działkę nr [...] stosownie do zasad wynikających z cytowanego przepisu należało nakazać właścicielowi działki nr [...] przywrócenie stanu poprzedniego precyzyjnie określając jakie czynności mają być wykonane lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, przy czym wybór jednego lub drugiego rozwiązania winien być uzasadniony. W przypadku ustalenia, że przez nadsypanie ziemi i nasadzenie drzewek wprawdzie zmieniono stan wody na działce nr [...] , ale zmiana ta nie wpływa szkodliwie na działkę nr [...] , w świetle treści cytowanego przepisu art. 29 ustawy Prawo wodne brak było podstaw do nakazania wykonania urządzeń wodnych. Ustalenia organów pozostają w sprzeczności z zobowiązaniem właściciela działki nr [...] do wykonania określonych prac. Jeżeli nasyp na działce nr [...] nie wpłynął szkodliwie na działkę nr [...], to nie wiadomo dlaczego nałożono obowiązki na właściciela działki nr [...] . Dodatkowo należało zbadać ewentualne naruszenie stosunków wodnych w przypadku intensywnych opadów oraz odnieść się do wniosku dowodowego w sprawie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji pismem z dnia 26 lutego 2008 r. zarządził rozprawę administracyjną połączoną z wizją w terenie oraz wezwał na tą rozprawę strony postępowania. Z protokołu z tej rozprawy administracyjnej przeprowadzonej dnia [...] marca 2008 r. wynika, że w dniu oględzin stwierdzono identyczność stanu faktycznego na gruncie w porównaniu z datą 1 grudnia 2004 r. W odniesieniu do zaleceń zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 15 maja 2007 r. stwierdzono, że nie budzi wątpliwości, iż na działce nr [...] należącej do P.K. została nawieziona ziemia wokół budynku mieszkalnego. Ziemia była nawożona sukcesywnie od roku 1970 do 2000. Ostatnio ziemia przy szopie oraz przy budynku gospodarczym została nawieziona w 2003 r. na co zareagował pismem złożonym w Urzędzie Gminy T.K. Nasadzone przy granicy z działką nr [...] świerki należące do P.K. ze względu na ukształtowanie terenu nie mają wpływu na stan wód na działce nr [...].
Strony postępowania, tj. P.K. i T.K. złożyły następujące oświadczenia. P.K. stwierdził, że podczas opadów wody kierują się w stronę granicy z działką nr [...] należącą do T.K. , gdzie istnieje śladowa wodnica położona na działce nr [...]. Świerki znajdujące się na działce nr [...] stanowiącej moją własność zostały
posadzone ok. 10 lat temu. Nie wpływają one na stosunek wód tak jak też nasyp tej ziemi, gdyż od roku 1997 nie było powodzi. Świerki te nie mają negatywnego wpływu na działkę nr [...] podczas dużych opadów deszczu i stanów powodziowych. T.K. z kolei stwierdził zaś, iż nawieziona ziemia w 2003 r. wokół domu mieszkalnego P.K. , zabudowań gospodarczych do granicy z działkami nr [...] i [...] oraz od tego miejsca w kierunku drogi gminnej na działce nr [...] powoduje, że w czasie normalnych opadów deszczu woda z działki nr [...] w obszarze spornym ze względu na jej pochylenie płynie w kierunku działki nr [...] , wlewa się na nią. W czasie intensywnych opadów deszczu oprócz wód wlewających się z działki nr [...] dopływa woda z rzeki [...] i wlewa się na działkę nr [...] przesuwając się w kierunku moich zabudowań. Ponieważ działka nr [...] w obszarze spornym znajduje się wyżej niż działka nr [...] , wody te łącząc się razem kierują się w stronę moich zabudowań. Wykonany nasyp ziemi na działce nr [...] uniemożliwia tym samym przepływ tych wód w kierunku działki nr nr [...] oraz [...] w kierunku drogi gminnej. Posadzone gęsto świerki na działce nr [...] tuż przy linii granicznej będą uniemożliwiały w czasie większych opadów deszczu (powodzi) przepływ tych wód w kierunku działki nr [...] oraz będą zatrzymywały wszelkie zanieczyszczenia które niesie ta woda z rzeki.
Decyzją z dnia 17 marca 2008 r. Wójt Gminy G. odmówił spełnienia żądań T.K. , tj. przywrócenia do stanu poprzedniego tej części działki nr [...] na której nawieziona została ziemia.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji obszernie opisał stan faktyczny, a także ustalenia dokonane w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] marca 2008 r., wskazując ponadto, iż faktycznie P.K. nie wykonał żadnej wodnicy ponieważ rozstrzygnięcia organów administracji zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a odnośnie wniosku T.K. o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego tj. geodety z listy biegłych Sądu Rejonowego, organ I instancji wskazał, iż pomimo wezwania do sprecyzowania żądania w zakresie powołania biegłego T.K. nie sprecyzował na piśmie żądań co do powołania specjalisty, który jednoznacznie oceniłby sytuację w terenie oraz dokonałby kompleksowej analizy wyników przeprowadzonych pomiarów. Nasyp na działce nr [...] nie tylko że nie wpływa na zmianę stosunków wodnych działki sąsiedniej, ale przyczynił się do wzrostu stanu zalania samej działki nr [...] i w związku z tym nasyp ten nie powoduje zmiany stanu wód również podczas powodzi. Niezasadne jest również twierdzenie, jakoby nasadzone świerki przy linii granicznej będą zatrzymywały w czasie powodzi zanieczyszczenia.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył T.K. opisując obszernie dotychczasowe rozstrzygnięcia Wójta Gminy w G. , w tym również dotyczące ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez świadome manipulowanie wydawanymi przez siebie aktami oraz zatrzymywanie niektórych moich odwołań i protestów aby nie dostały się do organów nadrzędnych oraz nie wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności mających zasadniczy wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa materialnego tj., art. 29 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy Prawo wodne, zlekceważenie zapisów wyroku WSA w Krakowie poprzez tendencyjne i jakby z przymusu prowadzenie rozprawy administracyjnej na spornym gruncie w [...] , zupełny brak obiektywizmu, brak jakiejkolwiek koncepcji i pomysłu jak poprowadzić rozprawę aby odpowiedzieć na polecenia zawarte w wyroku WSA w Krakowie oraz nieuwzględnienie przez Wójta Gminy w wydanej decyzji wszystkich moich oświadczeń i wyjaśnień w czasie trwania rozprawy oraz wcześniejszych, natomiast bezkrytyczne przyjmowanie oświadczeń P.K..
W wyniku rozpatrzenia odwołania T.K. od decyzji organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 6 maja 2008 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę temu samemu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie nie pozwoliło na jednoznaczne wyjaśnienie kwestii opisanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2007 r. Z protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia [...] marca 2008 r. w części dotyczącej ustaleń organu I instancji wynika tylko tyle, że stan faktyczny oraz prawny w stosunku do grudnia 2004 r. nie uległ zmianie. Skoro jednakże ustalony wówczas stan faktyczny nie był wystarczający w ocenie Sądu, dla oceny prawidłowości wydanej wówczas decyzji, to tym samym przyjąć należy, iż również obecnie brak jest podstaw do przyjęcia, aby ustalony wówczas stan faktyczny mógł być podstawą do oceny zasadności decyzji z dnia 17 marca 2008 r. Organ I instancji poza spisaniem oświadczeń stron nie poczynił w zasadzie żadnych własnych ustaleń. Nie jest zatem w dalszym ciągu wiadomo, czy tak jak twierdzi T.K. , woda z działki nr [...] wpływa na działkę nr [...], czy podniesienie gruntu na działce nr [...] uniemożliwia przepływ wody w przypadku cofnięcia się jej z rzeki [...] , a także wreszcie, czy na skutek nadsypania ziemi na działce nr [...] ewentualne zmiany stanu wody będące wynikiem zwykłych lub intensywnych opadów prowadzących do zjawiska cofania się wody w rzece [...]. W związku z tak długim
prowadzeniem postępowania i nie wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, celowym wydaje się być zasięgniecie opinii biegłego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wójt Gminy G. dopuścił dowód z opinii biegłego na okoliczność ustalenia kąta nachylenia działek oraz kierunku spływu wód.
Po sporządzeniu przedmiotowego dowodu geodeta uprawniony w opinii z dnia [...] września 2008 r. dokonał analizy punktów wysokościowych działek nr [...] i [...] w miejscowości [...]. Geodeta ustalił, iż na działce nr [...] widocznym jest, że nachylenie działki jest w kierunku północnym (kierunku działki nr ....) i w kierunku wschodnim tj. w kierunku drogi [...] (działka nr .....). Na działce nr [...] przy punkcie wysokości 234,97 istnieje bezodpływowe zagłębienie (wszystkie punkty wokół mają większe wysokości). Analizując punkty wysokościowe na działce nr [...] widać, że od drogi nr [...] nachylenie działki jest początkowo takie jak działki nr [...] tj. w kierunku północno -wschodnim. Od końca ogrodzenia działki nr [...] (punkt wysokościowy 236,12), kierunek nachylenia terenu zmienia się na południowy ( w kierunku działki nr .....) i wschodni. Od tego miejsca aż do rowu drogi ( działka nr ....) utrzymuje się takie nachylenie. Wysokości punktów na działce nr [...] wskazują, że nachylenie tej działki jest w kierunku południowym (do działki nr....) i wschodnim (działka nr .....). Jednocześnie są wyższe od punktów na działce nr [...].
Po uzupełnieniu postępowania dowodowego o mapę sytuacyjno - wysokościową oraz opisaną wyżej opinię geodety uprawnionego, decyzją z dnia 14 października 2008 r. organ I instancji nakazał P.K. wykonanie wodnicy na własnym gruncie (działka nr .....) jako urządzenia zapobiegającego szkodom z jednoczesnym utrzymaniem jej stałej drożności określając parametry wodnicy oraz jej lokalizację.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż dokonane ustalenia stanu faktycznego pozwoliły na przyjęcie, że P.K. dokonał zmiany naturalnego ukształtowania terenu działki nr [...] , pomiędzy znajdującymi się na niej budynkami gospodarczymi i przy budynku mieszkalnym. Organ I instancji ocenił również, iż nasadzenie świerków na działce nr [...] nie ma wpływu na zmianę stosunków wodnych na działce nr [...] . Dokonując analizy wpływu nasypu na działce nr [...] organ I instancji ustalił, że nasyp ten powodować może zmiany stanu wody na gruncie, a w szczególności spływanie wody z części działki nr [...] na działkę nr [...]. Nasyp ten nie ma jednakże znaczenia dla możliwości zalania działek w wyniku powodzi, w następstwie cofnięcia się wody z rzeki [...], bowiem z pomiarów wysokościowych wynika, iż na działce nr [...] znajduje się obniżenie terenu i w związku tym ta działka, a w szczególności ten jej teren, który stanowi bezodpływowe
zagłębienie, zostanie zlany przez wody powodziowe. Organ wskazał również, iż protokoły popowodziowe spisane w 1997 r. świadczą o tym, że w razie powodzi zalany jest zarówno teren działki nr [...] , jak i tereny działek sąsiednich, a w szczególności działki nr [...] . W końcowej części uzasadnienia organ stwierdził, iż skoro ustalenia doprowadziły do przyjęcia, że wody z części działki nr [...] spływać mogą w kierunku działki nr [...], to w celu zapobieżenia przepływaniu wody, P.K. powinien wykonać wodnicę, która służyć będzie jako urządzenie zapobiegające szkodom. Podstawą nakazania wykonania wodnicy jest wykonanie nasypu na działce nr [...] ze spadkiem w kierunku działki nr [...] , co pozwala na stwierdzenie, że część wód z działki nr [...] będzie odprowadzana na działkę nr [...] wpływając na nią negatywnie.
Decyzję tą doręczono T.K. 21.10.2008 r. i w ustawowym terminie wniósł on odwołanie od tej decyzji, domagając się uchylenia tej decyzji i zarzucając jej nie wykonanie wyroku Sądu administracyjnego z 15.05.2007 r., a także naruszenie art. 29 Prawa wodnego polegające na nie uwzględnieniu nasypania ziemi na działce nr [...] między budynkami gospodarczymi i przy budynku mieszkalnym oraz bardzo gęstego nasadzenia świerków i tym samym tendencyjne prowadzenie postępowania.
Odwołujący wskazał, że należałoby zobowiązać sąsiada do usunięcia ziemi z jego ziemi, zakazać jakichkolwiek nawożeń, nakazać usunięcie świerków i zobowiązać do wykonania wodnicy w pewnej odległości od granicy z działką nr [...] ze spadkiem w kierunku rowu przydrożnego przy drodze nr [...] ; a także rozważyć możliwość zabudowy klapy odcinającej tuż przy samej rzece uniemożliwiającej cofanie się wody w [...] .
Odwołujący wskazywał w uzasadnieniu odwołania, że opinia biegłego jest nierzetelna. Jego działka położona jest niżej działki nr [...] i przed nawiezieniem ziemi na działkę nr [...] wody opadowe istotnie w pierwszej kolejności zalewały jego działkę, ale mogły swobodnie przemieszczać się na działkę nr [...] i dalej. Po podniesieniu poziomu powierzchni ruch wód jest znacznie utrudniony i w konsekwencji to działka odwołującego jest w największym stopniu zalewana. Nie wyjaśniono, jaki wpływ na stan stosunków wodnych ma nasadzenie świerków na działce nr [...] a na wyjaśnienie tej okoliczności zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny. Sama zaś wodnica, jakiej wykonanie nakazano sąsiadowi, praktycznie nic nie zmieni w zakresie stosunków wodnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 grudnia 2008 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzje i przekazało sprawę Wójtowi Gminy G. do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i podniosło, że art. 7 K.p.a. nakazuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. W tej sprawie postępowanie dowodowe wymaga w dalszym ciągu uzupełnienia.
Z mapy sytuacyjno-wysokościowej wynika sposób ukształtowania wysokości działek nr [...] i [...] oraz działek sąsiednich; ale nie wynika, czy i jakie zmiany stanu wody na gruncie miały miejsce, jaki jest ich wpływ oraz jakie należy podjąć działania, aby te zmiany nie wpływały szkodliwie na grunty sąsiednie.
Opinia geodety nie ocenia zmian stanu wody na gruncie, nie określa, czy zmiany te są szkodliwe, oraz jakie rozwiązania (przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom) należy podjąć.
Organ I instancji nie uzasadnił, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie, tj. nakazanie wykonania wodnicy zapobiegnie zaistniałym zmianom stanu wody na gruncie. Organ mógł nakazać wykonanie odpowiednich urządzeń zapobiegających szkodom lub też nakazać przywrócenie stanu poprzedniego. Nakazanie wykonania urządzenia tj. wodnicy powinno zostać przez organ I instancji uzasadnione. Mianowicie organ ten powinien zbadać, z jakiej części działki nr [...] wody mogą spływać na działkę nr [...] a następnie, czy wykonana wodnica o określonych parametrach pomieści wody spływające z działki nr [...]. Ta okoliczność ma znaczenie wobec zarzutów T.K. dotyczących tego, iż wodnica o wymiarach 20 x 20 cm nie pomieści wody.
Kolejną okolicznością, którą powinien ustalić organ I instancji jest kwestia wpływu podniesienia terenu działki nr [...] na działkę nr [...] w przypadku wystąpienia powodzi.
Zdaniem Kolegium Odwoławczego w sprawie nie jest spornym, iż woda w przypadku powodzi wywołanej cofnięciem się z rzeki [...] oraz z rowu przy drodze krajowej nr [...] przepłynie na działkę nr [...] oraz działki sąsiednie. W sytuacji jednakże, gdy działka nr [...] , po zmianie jej ukształtowania położona jest znacznie powyżej działki nr [...] , to woda nie mogąc przepłynąć poprzez utworzony na działce nr [...] nasyp, znajdzie się w większej ilości i przez dłuższy okres czasu na działce nr [...] .
Z treści odwołania T.K. wynika, iż poprzednio woda mogła przepłynąć przez teren działki nr [...] , natomiast obecnie, po zmianie ukształtowania terenu taka
możliwość już nie występuje. Zbadania zatem wymaga nie to, czy wody w czasie powodzi zaleją działki nr [...] , [...] i sąsiednie, ale to czy zmiana ukształtowania działki nr [...] spowoduje zatrzymanie się wody na działce nr [...] i brak - przynajmniej do pewnego poziomu -możliwości przepływu na teren działek sąsiednich.
Odnośnie żądań odwołującego dotyczących usunięcia świerków rosnących na działce nr [...] wskazać należy, że takie żądanie mogłoby być uznane za uzasadnione jedynie w przypadku, gdyby to posadzenie świerków miało wpływ na zmianę stosunków wodnych.
Drzewa rosnące na działce mogą mieć wpływ na zmianę stosunków wodnych o tyle, iż część wody znajdującej się na działce nr [...] lub też na granicy działki nr [...] zostanie wchłonięta przez systemy korzeniowe tych drzew. Natomiast nie jest zmianą stosunków wodnych na gruncie to, że świerki te mogą zatrzymać jakieś zanieczyszczenia, które przyniesie woda płynąca w czasie powodzi. Tego rodzaju działanie nie jest zmianą stanu wody na gruncie. W tym zakresie organ l instancji prawidłowo ustalił, że posadzenie świerków nie ma wpływu na zmianę stosunków wodnych.
Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie dokonanie ustaleń, czy w przypadku powodzi woda płynąca przez teren działki nr [...] będzie spływać na tereny innych działek w taki sam sposób, jak to miało miejsce przed zmianą ukształtowania działki nr [...], czy też na skutek poniesienia poziomu działki nr [...] , woda na działce nr [...] , nie mogąc znaleźć odpływu, tworzyć będzie zastoiska i grozić będzie podtopieniem. W takim przypadku organ I instancji powinien rozważyć, czy część ziemi, która została nawieziona na działkę nr [...], a która obecnie może zatrzymywać wody na działce nr [...] nie powinna zostać usunięta. Niezależnie od powyższego organ I instancji powinien uzasadnić wybór jednego z urządzeń zapobiegającym szkodom, tj. nakazania wykonania wodnicy, a także ustalić, czy wodnica o parametrach wskazanych w sentencji decyzji będzie wystarczająca dla odprowadzania wód spływających z działki nr [...] na działkę nr [...]. Aktualne pozostają również wskazania o możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Decyzję tą doręczono T.K. w dniu w dniu [...].12.2008 r. dnia 14 stycznia 2009 r. strona ta wniosła na tą decyzję obszerną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia obu decyzji i nakazania wydania Wójtowi Gminy G. decyzji nakazującej P.K. przywrócenia działki nr [...] do
stanu pierwotnego i zwrot kosztów postępowania w zakresie kwoty uiszczonego wpisu.
Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 29 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa wodnego polegające na błędniej wykładni tych przepisów i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i prowadzenie postępowania wbrew treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 maja 2007 r.
W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i podniesiono, że całkowicie bezpodstawnie przyjęto pozytywny wpływ drzew na działce nr [...] na stosunki wodne. Gęsto zasadzone świerki w strefie zalewowej będą podczas powodzi zatrzymywały zanieczyszczenia, to przede wszystkim będą powodowały spiętrzenie wód, a tym samym podnoszenie ich poziomu i wzrost ich prędkości. Dlatego ustawodawca zabronił sadzenia drze na obszarach bezpośrednio zagrożonych powodzią. W ocenie skarżącego organ I instancji od początku faworyzuje sąsiada, nie prowadzi postępowania zgodnie z art. 29 Prawa wodnego i nie stosuje się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 maja 2007 r. Niepotrzebnie przedłużany jest termin rozpoznawania spraw, co powoduje powstanie strat materialnych i uszczerbku na zdrowiu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podano, że zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy wymagał uzupełnienia i dlatego wydano decyzję kasatoryjną. Nie dysponując dostatecznym materiałem dowodowym organ odwoławczy nie mógł orzec w sprawie. Mapa sytuacyjno-wysokościowa nie jest opinią biegłego geodety a tylko taka opinia może być dowodem pozwalającym na ocenie ustalenia stanu wody, jej wpływu na działkę skarżącego oraz określać czynności, jakie należy podjąć celem zapobieżenia negatywnym oddziaływaniom.
Na rozprawie skarżący podtrzymał wnioski i argumentację zawartą w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarżący T.K. w dniu 14 stycznia 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 17 grudnia 2008 r., doręczoną skarżącemu [...] grudnia 2008 r. Skarga została zatem wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w T. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa [...].
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w tej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T.
Skarżący zaskarżył decyzję kasatoryjną organu odwoławczego, który orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji I instancyjnej z tego powodu, że decyzja ta nie zawiera uzasadnienia wymaganego wiążącym w tej sprawie wyrokiem sądu administracyjnego i nie rozstrzygała istotnych w sprawie wątpliwości. Było to więc rozstrzygnięcie korzystne dla samego skarżącego w tym zakresie, że organ odwoławczy uwzględnił odwołanie T.K. , aczkolwiek nie zobowiązał P.K. do wykonania szeregu wnioskowanych w odwołaniu obowiązków.
Za orzekającym już w tej sprawie Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie (wyrok z dnia 15 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 370/05) należy wskazać, iż obowiązkiem organów administracji było udzielenie odpowiedzi (na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego) na następujące pytania: czy w przypadku zmiany ukształtowania działki nr [...] nastąpiła również zmienia stan wody na tej działce lub działce nr [...] , po ustaleniu przez organ, że odpowiedź na to pytanie jest pozytywna należało odpowiedzieć na kolejne pytanie: czy zmiana stanu wody powoduje szkodliwe oddziaływanie na działkę nr [...] ,(grunty sąsiednie). Następnie po ustaleniu, że oddziaływanie to ma charakter szkodliwy na ta działkę, należało udzielić odpowiedzi na kolejne pytanie: jakie obowiązki należy nałożyć na właściciela działki nr [...] celem zapobieżenia negatywnego oddziaływaniu na działkę nr [...] , a w szczególności czy nałożyć obowiązek usunięcia lub częściowego usunięcia nawiezionej warstwy ziemi czy też nakazać wykonanie określonego urządzenia melioracji szczegółowej bądź też nałożyć oba te obowiązki.
Przedstawiona kolejność pytań ma charakter logiczny i wynikowy. To znaczy, że jedynie ustalenie stanu faktycznego stosownie do pytania pierwszego, pozwala na udzielenie odpowiedzi na drugie pytanie, a dopiero pozytywna odpowiedź na to pytanie pozwala (nakazuje) nałożenie określonego obowiązku wynikającego z pytania trzeciego.
W tej zaś sprawie organ I instancji nałożył obowiązek (czyli uznał, że na pierwsze z dwóch pytań należy udzielić odpowiedzi pozytywnej), ale zarazem pokreślił, że nie ustalił negatywnego oddziaływania związanego z podniesieniem poziomu działki nr [...] na działkę nr [...] . Czyli w istocie odpowiedź na pytanie czy związana z podniesieniem poziomu działki nr [...] zmiana stanu wody spowodowała szkodliwe oddziaływanie na działkę nr [...] była negatywna. Organ I instancji stwierdził, że nie ma negatywnego oddziaływania, a tym samym nałożono obowiązek na właściciela działki nr [...] o charakterze prewencyjnym, czyli obowiązek, którego wykonanie powinny w przyszłości chronić działkę sąsiednią przez jej zalewaniem nie wskazując, skąd organ wie o istnieniu w przyszłości tego chociażby potencjalnego stanu zagrożenia dla działki sąsiedniej.
Już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 15 maja 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr 370/05) stwierdził, że w przypadku uznania, iż zmiany na gruncie wprawdzie zmieniają stan wody, ale bez szkody dla gruntów sąsiednich, to brak jest podstaw do nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego, jak i nakazania właścicielowi wykonania urządzeń. Związek ten
musie więc istnieć, żeby nakazywać właścicielowi określonej działki wykonanie pewnych czynności.
Cytowany przez organy administracji art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.) wyraźnie określa, że tylko w przypadku, gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, organ wykonawczy gminy może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub
wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Chodzi więc o wykazanie tego szkodliwego wpływu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wprawdzie organ I-instancji zlecił przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, ale dowód ten nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości. Sąd zgadza się z tym stanowiskiem. Dowód z postaci mapy sytuacyjno-wysokościowej, określający poziom terenu na działce nr [...] i [...] (akta administracyjne sprawy, karta nr 69) nie ocenia zmian stanu wody na gruncie, nie określa, czy zmiany te są szkodliwe, oraz jakie rozwiązania (przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom) należy podjąć. W istocie informacje, jakie znalazły się w tej opinii były już wcześniej znane organowi I-instancji, który w uzasadnieniach wcześniejszych decyzji wskazywał właśnie na takie ukształtowanie tych działek.
Tym samym trafnie podnosi organ odwoławczy, że wprawdzie przeprowadzono dowód z opinii biegłego, ale ani ten dowód, ani sam organ I instancji nie wyjaśnił, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie, tj. nakazanie wykonania wodnicy zapobiegnie zaistniałym zmianom stanu wody na gruncie o ile takie zmiany miały miejsce i szkodliwie one oddziałują na działkę sąsiednią i tylko wtedy organ mógł nakazać wykonanie odpowiednich urządzeń zapobiegających szkodom lub też nakazać przywrócenie stanu poprzedniego. Nakazanie wykonania urządzenia tj. wodnicy powinno zostać przez organ I instancji uzasadnione. Mianowicie organ ten powinien zbadać, z jakiej części działki nr [...] wody mogą spływać na działkę nr [...] , a następnie, czy wykonana wodnica o określonych parametrach pomieści wody spływające z działki nr [...]. Ta okoliczność ma istotne znaczenie wobec zarzutów T.K. dotyczących tego, iż wodnica o wymiarach 20 x 20 cm nie pomieści wody.
Bez wątpienia organ I instancji nie ustalił, jaki będzie wpływ zmiany poziomu działki nr [...] na stan stosunków wodnych w przypadku zablokowania przemieszczania się wody z działki nr [...] w kierunku działki nr [...] . Skarżący cały czas, w tracie postępowania administracyjnego podnosił, że właśnie podniesienie poziomu sąsiedniej działki (nr ......) zmieniło stan stosunków wodnych, bo
zahamowało naturalny kierunek spływu wód. Tego wątku sprawy organ I-instancji w ogóle nie rozwijał mimo, że na to wyraźnie uwagę zwrócił już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w swoim wyroku z wyroku z 15 maja 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr 370/05). Trafnie uzasadniało w tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. potrzebę dokonania ustaleń faktycznych. Można odnieść wrażenie, że organ I instancji w wykonaniu ww. wyroku sądu administracyjnego z 15 maja 2007 r. dostosował się do wskazówki w zakresie sporządzenia opinii przez biegłego geodetę, a nie zakresu tej opinii. Należy bowiem jeszcze raz wskazać, iż nie tyle w sprawie istotnym jest kto sporządzi daną opinię (ekspertyzę), ile czego taka opinia ma dotyczyć. Tym samym opinia powinna być sporządzona w tym zakresie, żeby wykazywała ona skutki zmiany poziomu terenu na działce nr [...] wobec działki nr [...] w zakresie stosunków wodnych. A w przypadku uznania szkodliwego wpływu (jak stanowi to art. 29 ust. 3 Prawa wodnego) ta sama opinia lub inna powinna bądź też wiedza samego organu należycie uzasadniona w decyzji powinny określać zakres nakładanych obowiązków.
W ocenie Sądu to wynika już z uzasadnienia wyroku z dnia 15 maja 2007 r. i tym samym nie ma potrzeby ponownego powtarzania zawartej tam argumentacji. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie organy administracji i sąd.
Sąd dostrzega jednak pewną niekonsekwencje w argumentacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. , które nie uznało, że żądanie skarżącego dotyczące usunięcia świerków (drzew) z działki nr [...] nie miało żadnego znaczenia dla zmiany stanu wody na tych działkach (nr .... I ....). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 maja 2007 r. (sygn. akt II SA/Kr 370/05) wyraźnie stwierdził, że należy zbadać w postępowaniu administracyjnym jaki wpływ ma nasadzenie tych drzew na stosunki wodne na działce nr [...] (strona 9 wersy 10-11 liczone "od góry" oraz strona 10 wersy 7-6 liczone "od dołu" strony uzasadnienia ww. wyroku, akta administracyjne sprawy, karta nr 47). W zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia 14.10.2008 r. w ogóle nie odniesiono się do wpływu zasadzonych drzew (gatunek świerk) na zmianę stosunków wodnych. Wprawdzie w tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. ratując sytuację wskazało na brak jakiegokolwiek negatywnego wpływu, ale swoją tezę nie oparło o żaden dowód, a w szczególności o opinię biegłego. Możliwym jest więc sytuacja, w której organy administracji w tym zakresie mają rację (co do braku negatywnego wpływu posadzonych drzew na stan stosunków wodnych) jak i twierdzenie skarżącego o istnieniu takiego wpływu. Bez
udowodnienia jednej z tych możliwości nie można uznać, iż nie ma racji skarżący, który przez cały przebieg postępowania administracyjnego zarzuca zaniechania w tym zakresie organów administracji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących naruszenia art. 83 Prawa wodnego poprzez odmowę zakwalifikowania terenu działek nr [...] i [...] do obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią należy stwierdzić, iż ani z akt sprawy, ani sam skarżący nie wskazuje na jakiekolwiek okoliczności pozwalające na uznanie, iż ten obszar znajduje się na obszarze czy to bezpośredniego zagrożenia powodzią (art. 82 Prawa wodnego), czy też – jak wynika to wprost z art. 83 ww. ustawy - potencjalnego zagrożenia powodzią. O tym, czy dany obszar jest zagrożony bezpośrednio czy chociażby potencjalnie powodzią decydują akty prawa miejscowego, a w szczególności plan ochrony przeciwpowodziowej oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto dla potrzeb planowania ochrony przed powodzią dyrektor regionalnego zarządu gospodarki sporządza studium ochrony przeciwpowodziowej, uzgadnianie z radami zainteresowanych gmin, powiatów i sejmiku województwa. Brak wydania któregokolwiek z ww. aktów powoduje, że nie można w znaczeniu prawnym uznać danego obszaru za obszar zagrożony powodzią. Czym innym jest potoczne rozumienie danego terenu jako terenu zalewowego czy narażonego na powódź, które jednak nie może być podstawą do nakładania wiążących obowiązków na właściciela danej nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja kasatoryjna organu odwoławczego jest trafna. Nie zawiera ona bowiem wad, które skutkowałyby obowiązkiem wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Nie każde bowiem naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego skutkuje uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny. Tylko bowiem taka wada w zakresie zastosowanej procedury administracyjnej nakazuje uchylenie decyzji, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz tylko takie naruszenie prawa materialnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich wad nie zawiera zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 17 grudnia 2008 r.
Mając jednak na uwadze długotrwały przebieg postępowania administracyjnego, celowym powinno być rozważanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. , w zależności od dalszego przebiegu samego postępowania administracyjnego, zastosowania art. 136 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga skarżącego jest niezasadna i podlega - stosownie do art. 151 P.p.s.a.- oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło