II SA/Wa 1676/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA - Adam Lipiński, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dowódca Wojsk Lądowych z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu równowartości kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę - oddala skargę - Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 54 ust. 1, 3-5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), w dniu [...] lutego 2006 r. wydał decyzję Nr [...], którą ustalił zwaloryzowaną równowartość kosztów poniesionych na utrzymanie i naukę P. W. w czasie odbywania przez niego studiów w [...], podlegających zwrotowi w związku ze zwolnieniem ww. z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniem do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Określając kwotę zobowiązania, organ w sentencji decyzji, powołał art. 111 pkt 9 lit. a i art. 114 ust. 5 i 6 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 powyżej określonej ustawy pragmatycznej i § 7 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483). Dowódca Wojsk Lądowych po rozpatrzeniu odwołania P. W., na podstawie art. 138 § 2 Kpa, art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U z 2007 r. Nr 176, poz. 1242), art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) oraz § 15 i § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równoważności kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. z 2004 r. Nr 135, poz. 1451), w dniu [...] października 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał m.in., że niektóre podniesione w odwołaniu zarzuty są zasadne. Ponadto wskazał, że organ I instancji, rozpatrując ponownie sprawę, powinien zweryfikować i ustalić właściwą (rzeczywistą) datę ukończenia przez żołnierza nauki i w związku z tym zweryfikować wyliczenia dotyczące okresu trwania nauki i okresu pracy (służby) po zakończeniu nauki. Jednocześnie podniósł, że organ I instancji niewłaściwie zwaloryzował te koszty, bowiem z art. 54 ust. 3 przedmiotowej ustawy pragmatycznej wynika, że waloryzacja może być przeprowadzona za lata przypadające po zakończeniu nauki, czyli za lata [...]. Organ II instancji, odpowiadając na wniosek odwołującego się podał, że nie jest organem właściwym do umorzenia postępowania w sprawie. Decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych stała się przedmiotem skargi wniesionej przez P. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił w niej, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny oraz narusza prawo, tj. art. 35 § 3 Kpa, co w konsekwencji spowodowało naliczenie do zwrotu znacznie wyższych kosztów nauki z powodu corocznej waloryzacji i przemilczenia faktu, że do jego zwolnienia ze służby doszło w wyniku przymuszenia. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji w kierunku umorzenia postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i odniósł się do podniesionej w niej zarzutów, wskazał też, że brak jest podstaw do umorzenia sprawy, a zarzut zawyżenia kosztów nauki nie jest zasadny ponieważ, ich naliczenie nastąpiło na dzień zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że obowiązkiem organu odwoławczego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W tym celu organ ten może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W przypadku, gdy jest to niemożliwe, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego albo w całości, albo w znacznej części, organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne, tzn. uchyla i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia wskazuje, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a są to takie okoliczności, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Na gruncie niniejszej sprawy Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził, iż organ I instancji, prowadząc postępowanie, naruszył normy prawa procesowego, bowiem niezbyt wnikliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W związku z tym, iż ustalenie stanu faktycznego jest obowiązkiem organu pierwszej instancji - Dowódca Wojsk Lądowych, działając jako organ odwoławczy, nie mógł zastąpić w tym zakresie organu I instancji, bowiem nie jest do tego uprawniony. Takie działanie organu odwoławczego naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Dlatego też organ odwoławczy, mając tak ustalony stan faktyczny, zasadnie postąpił uchylając decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego stwierdzić należy, że nie są one zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób wyraźny wskazał na uchybienia organu I instancji i wyjaśnił, co organ ten powinien wykonać, aby właściwie rozpoznać sprawę. Należy podkreślić, iż organ odwoławczy nie może przesądzać o treści rozstrzygnięcia sprawy, bowiem o treści rozstrzygnięcia może decydować wyłącznie organ pierwszej instancji. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.