I SA/Gd 910/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Oleś, Sędziowie: NSA Sławomir Kozik (spr.), NSA Alicja Stępień, Protokolant Sylwia Górny, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.Ł. i J.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2004 I Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie nr [...]; II Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 457,- zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 9 lipca 2008 r. Wójt Gminy, po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia 22 kwietnia 2004 r. ustalającą D. L. i J. L. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości położonych w Ż. za rok 2004, odmówił uchylenia ww. decyzji z uwagi na brak przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, decyzją z dnia 31 października 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji słusznie wskazał na brak przesłanek uchylenia decyzji określonych w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Przepis ten nakazuje wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ podkreślił, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania, jeśli nowe dowody lub okoliczności powstały po wydaniu decyzji ostatecznej. Organ ten stwierdził, że taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości skarżących nastąpiła 16 czerwca 2006 r. Organ wyjaśnił, że dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków, przedmiotowa ewidencja jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód w postępowaniu podatkowym, organy ustalając wysokość podatku są związane zapisami tego dokumentu. Organ podkreślił, że w dacie wydawania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania oznaczenie działek skarżących (nr ew. [...] i [...]) położonych w Ż. wskazywało, że przedmiotowa nieruchomość stanowi przedmiot zobowiązania w podatku od nieruchomości. Nowy dowód w postaci zmiany danych zawartych w ewidencji nie istniał w dacie wydawania decyzji ostatecznej, więc nie zaistniały przesłanki pozwalające wznowić postępowanie. D. L. i J. L. zaskarżyli powyższe rozstrzygnięcie wskazując, że narusza ono ich interes prawny wyłączając uprawnienie do stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2004 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono nadto naruszenie przepisów postępowania – art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne uznanie, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa. Skarżący podnieśli, że przedmiotowa nieruchomość już w dniu wydawania decyzji o ustaleniu podatku od nieruchomości za 2004 r. miała status gruntu ornego, a tym samym należało przyjąć, że nowe okoliczności istniały już w dacie rozstrzygania przez organ podatkowy, a wyszły na jaw dopiero po otrzymaniu przez skarżących zawiadomienia o zmianach zapisów w ewidencji. Zdaniem skarżących organy naruszyły w toku niniejszego postępowania art. 122 w zw. z art. 121 oraz art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie działań niezbędnych do dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący uzasadniając powyższy zarzut wskazali, że organy pominęły ustalenia kontroli przeprowadzonej w Starostwie Powiatowym, w wyniku której stwierdzono, że od 2001 r. przedmiotowe nieruchomości skarżących kwalifikowano nieprawidłowo jako zurbanizowane tereny niezabudowane zamiast jako grunty orne. Wskazując na powyższe uchybienia skarżący wnioskowali o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko, wnioskowało o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotą sporu w niniejszym postępowaniu jest rozstrzygnięcie, czy organy podatkowe prawidłowo uznały, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, tj. że nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który decyzję wydał. Pozytywne ustalenie w tym przedmiocie determinuje bowiem uchylenie przez organ decyzji będącej przedmiotem postępowania w sprawie o wznowienie postępowania i w konsekwencji stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość nie podlegała w przedmiotowym roku podatkowym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Co do zasady podstawę ustalenia wysokości zobowiązań w podatku od nieruchomości stanowią, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) dane z ewidencji gruntów. Nie jest to jednak zasada bezwzględna. Dane z ewidencji gruntów są w swej istocie dokumentem urzędowym, więc możliwe jest jego wzruszenie. Niezbędne jest w tym celu przeprowadzenie dowodu przeciwko ww. dokumentom urzędowym. W judykaturze dopuszczano możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji ustalających wysokość podatku od nieruchomości w związku z zakwestionowaniem danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Tytułem przykładu wskazać można orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r. (sygn. akt III SA 911/04), które choć zapadło na tle uprzednio obowiązującego stanu prawnego, jednak zachowuje aktualność w stanie prawnym obowiązującym obecnie: "Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. Nr 30, poz. 163). Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, winien najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powołanym akcie prawnym. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Powyższy pogląd Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela. W niniejszej sprawie występuje taka właśnie sytuacja. Zmiany w ewidencji mające wpływ na ustalenie obowiązku podatkowego wprowadzono postanowieniem z dnia 19 czerwca 2006 r. Skarżący dowiedli jednak, że w toku kontroli stwierdzono, iż już w roku 2001 zapisy w ewidencji nie były zgodne ze stanem rzeczywistym. W ewidencji w odniesieniu do gruntów skarżących widniał zapis "zurbanizowane tereny niezabudowane", podczas gdy grunty te miały charakter gruntów rolnych, a więc nie objętych obowiązkiem podatkowym z tytułu podatku od nieruchomości. Organ administracji prowadzący ewidencję uwzględniając tę okoliczność dokonał zmian w ewidencji w 2006 r. wykreślił błędny zapis "zurbanizowane tereny niezabudowane" i wpisał, że grunty te miały charakter gruntów rolnych. Przy czym nie budzi wątpliwości okoliczność, że w dacie ustalania przez organ podatkowy kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości za przedmiotowy rok podatkowy, grunty skarżących były gruntami rolnymi, choć zapisy w ewidencji błędnie tego faktu nie odzwierciedlały. Należy więc rozważyć, czy okoliczność ta może stanowić przesłankę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu o zaistnieniu podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) są one istotne dla sprawy, (co znaczy, że mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie), 3) nie były znane organowi, który wydał decyzję, 4) istniały w dniu wydania decyzji. Wyjaśnić należy, że użyty w przepisie spójnik "lub" oznacza, że dyspozycję przepisu spełnia wystąpienie jednego z członów alternatywy zwykłej pod warunkiem spełnienia pozostałych ustawowych wymogów. Zgodnie bowiem z regułami logiki zdania łączone spójnikiem "lub" są prawdziwe, jeśli wystąpi sytuacja określona w jednym ze zdań połączonych spójnikiem, jak też wówczas, gdy wystąpią zdarzenia opisane w obu zdaniach. Wystarczającym jest więc wykazanie nowej okoliczności faktycznej, a skarżący tę okoliczność wykazali. Bezsprzecznie w dacie rozstrzygania przez organ zapisy w ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadały rzeczywistości, jednak nie wynikało to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. O powyższym nie wiedział organ podatkowy ustalając skarżącym należny podatek. Skarżący powzięli o tej okoliczności wiedzę później i zgłosili organowi jako przesłankę wznowienia postępowania. Uwzględnienie zgłoszonej przez stronę okoliczności faktycznej doprowadziłoby do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od nieruchomości, stąd uznać należy, że jest to okoliczność istotna dla sprawy. W przekonaniu Sądu powyższe rozważania dowodzą, że zostały spełnione przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, a zatem organ błędnie ocenił tę kwestię. Mając zatem na uwadze wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania rozważyć należało, czy jest ono takiego rodzaju, aby miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Dopiero bowiem wykazanie przez Sąd prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej, w myśl art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a., obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny "uchybienia nie mają wpływu na wynik postępowania, jeśli w przypadku prawidłowego zastosowania przepisów treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama" (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; B.Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka – Medek; Zakamycze 2005 r., str. 335). Również Naczelny Sad Administracyjny, którego pogląd Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela, stwierdził, że "decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości, co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których, gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści" (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II GSK 332/05; LEX 193380). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że popełnione przez organ podatkowy naruszenie przepisów niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ na skutek błędnego uznania, że nie zachodzi przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, tj. że nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który decyzję wydał, odmówiono uchylenia decyzji wymiarowej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien uwzględnić, że w sprawie wystąpiły podstawy uchylenia decyzji w związku z wystąpieniem przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej i uwzględnić przyjętą przez Sąd ocenę prawną. Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Wójta Gminy z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie [...]. W punkcie drugim orzeczono o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. zasądzając je na rzecz strony skarżącej od organu administracji.