VII SA/Wa 177/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-08
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch -Baranowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego i której skarga została oddalona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stwierdzić nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego i której skarga została oddalona. Oddalenie skargi przez sąd oznacza, że decyzja była prawidłowa i zgodna z prawem, a jej ponowne badanie przez organ w trybie stwierdzenia nieważności byłoby niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Organ jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący K. i W. K. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę wydanego skarżącym. Wcześniejsze postępowanie w tej sprawie zakończyło się oddaleniem skargi skarżących przez WSA w Warszawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący złożyli skargę do WSA w Warszawie, argumentując, że pozwolenie na budowę dotyczyło obiektu już wybudowanego i użytkowanego, a wycofanie go z obiegu prawnego jest niedopuszczalne w świetle uchwały Sądu Najwyższego oraz narusza zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. i W. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r., znak: [...],utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...], znak [...] stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] grudnia 1994r., znak [...] udzielającej K. i W. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno – usługowego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...] w Ł. przy ul. [...] - utrzymał w mocy własną decyzję
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...], znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. z dnia [...] grudnia 1994r., znak [...], udzielającej K. i W. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego jednorodzinnego, położnego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2005r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 714/05 oddalił skargę K. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. znak: [...].
W związku z wnioskiem K. i W. K. o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji z dnia [...] marca 2005 r., zapadła decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r., znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r., znak: [...].
Po rozpoznaniu wniosku K. i W. K., o ponowne rozpoznanie sprawy zapadła zaskarżona decyzja.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, że nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uzasadniając odmowę faktem, że sąd oddalił skargę na weryfikowane rozstrzygnięcie. O tym bowiem czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji organ może zadecydować dopiero po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Jednocześnie zauważył, że ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji, która była uprzednio kontrolowana przez sąd są niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu oddalające skargę.
Z uwagi na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2005r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 714/05 oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. znak: [...], organ uznał, iż należało utrzymać w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2008r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji [...] marca 2005 r.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli K. i W. K., wnosząc o jej uchylenie.
Uzasadniając skargę wskazali, że w niniejszej sprawie wycofano z obiegu prawnego pozwolenie na budowę obiektu już wybudowanego i zarazem użytkowanego. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993r. (III AZP 23/1993) stwierdzili, że wyłączona jest dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dla zrealizowanej inwestycji mimo zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto stwierdzili, że budując sporny budynek działali w dobrej wierze i w zaufaniu do prawidłowości rozstrzygnięcia właściwych organów administracji państwowej, a tego rodzaju zaufanie musi w państwie prawa podlegać ochronie, co oznacza, że obywatel działający w zaufaniu do prawidłowości i stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych nie może z tego powodu być narażony na jakikolwiek uszczerbek.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga K. i W. K. nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej ppsa).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2008 r. nie naruszają prawa.
Wymienione decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które to postępowanie jest postępowaniem nadzwyczajnym. Ponadto kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja była już, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji należy bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko organu, iż badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. nie można postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ orzekając w przedmiotowej sprawie związany był oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2005 r. wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 714/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymienionym wyrokiem, oddalił skargę K. i W. K. na badaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. Oddalenie skargi przez Sąd oznacza, iż decyzja ta była prawidłowa, wydana została zgodnie z prawem i nie zawierała cech, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie jej nieważności.
Wskazać należy, iż gdyby decyzja ta obarczona była wadami określonymi w art. 156 § 1 k.p.a. – na co wskazują skarżący - to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując jej kontroli w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 714/05 orzekłby o jej nieważności.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ trafnie podniósł, że w związku z kontrolą jakiej dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie tj. kontrolą zgodności z prawem - decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r., będąca przedmiotem postępowania nieważnościowego, nie może być ponownie badana, przez organ administracji publicznej, oddalenie skargi przez Sąd na niezgodność decyzji z prawem zamyka bowiem organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 29 listopada 2005 r. (sygn. akt VII SA/Wa 714/05) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego.
Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a zarzuty skargi pozostają bez wpływu na tę ocenę.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło