VI SA/Wa 225/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-09

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości ustalająca wynik egzaminu na aplikację radcowską, która opiera się na wadliwie skonstruowanym pytaniu testowym, narusza prawo materialne i procesowe?
Ratio decidendi
Decyzja Ministra Sprawiedliwości ustalająca wynik egzaminu na aplikację radcowską została uchylona, ponieważ opierała się na wadliwie skonstruowanym pytaniu testowym nr 165, co stanowi naruszenie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Sąd uznał, że pytanie to, bez dodatkowych założeń, nie pozwala na wybór jednej, jednoznacznie prawidłowej odpowiedzi, co narusza wymogi testu jednokrotnego wyboru. W konsekwencji doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) i niewłaściwego zastosowania prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. przystąpiła do egzaminu na aplikację radcowską, uzyskując 188 punktów, co skutkowało negatywnym wynikiem. Po odwołaniu, Minister Sprawiedliwości uchylił uchwałę Komisji Egzaminacyjnej w części dotyczącej liczby punktów, ustalając wynik skarżącej na 189 punktów, co nadal nie pozwoliło na przyjęcie jej na aplikację. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość pytań testowych nr 117, 124, 165 i 192. WSA początkowo oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadliwość pytania nr 165. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję; stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu na aplikację radcowską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej A. M. kwotę 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia decyzją z dnia [...] września 2007 r. Minister Sprawiedliwości uchylił § 1 uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] i ustalił, iż A. M. uzyskała w wyniku egzaminu konkursowego łącznie 189 (sto osiemdziesiąt dziewięć) punktów. Jednocześnie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę w pozostałej części. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] czerwca 2007 r. A. M. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że A. M. uzyskała z testu egzaminacyjnego 188 (sto osiemdziesiąt osiem) punktów, wobec czego otrzymała negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. W skierowanym do Ministra Sprawiedliwości odwołaniu od powyższej uchwały A. M. postawiła zarzut wadliwie sformułowanych pytań nr 117, 124, 165 oraz 192 oraz stwierdziła, że udzielone przez nią odpowiedzi na powyższe pytania winny być uznane za prawidłowe. Rozpoznając powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] września 2007 r. Minister Sprawiedliwości uchylił § 1 zaskarżonej uchwały i ustalił, iż A. M. uzyskała w wyniku egzaminu konkursowego łącznie 189 (sto osiemdziesiąt dziewięć) punktów. Jednocześnie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę w pozostałej części. W ocenie Ministra Sprawiedliwości egzamin, którego skarżąca była uczestniczką, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164, ze zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez członków Komisji Egzaminacyjnej. Również uchwała Komisji Egzaminacyjnej podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powtórne sprawdzenie przez organ II instancji karty odpowiedzi skarżącej i przeliczenie punktacji wykazało, iż suma punktów określona w uchwale Komisji Egzaminacyjnej jest prawidłowa. Według organu test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 oraz 331 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. - o radcach prawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), z wyjątkiem pytania nr 192, co słusznie zarzuciła skarżąca. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że pytanie nr 192 dotknięte zostało oczywistą omyłką pisarską, polegającą na zamieszczeniu w jego treści nieprawidłowego przyimka (zamiast "na" użyto "w"). Taka zmiana spowodowała nadanie pytaniu innej treści, zaś po analizie zarówno pytania, jak i trzech alternatywnych odpowiedzi, stwierdzono, iż każda z udzielonych na powyższe pytanie odpowiedzi może być prawidłowa. Minister Sprawiedliwości ustosunkowując się do zarzutów odnośnie wadliwej konstrukcji pytań nr 117, 124 oraz 165 uznał, że są one nieuzasadnione. W konsekwencji nie podzielił argumentacji skarżącej i postawionych przez nią tez. W jego ocenie odnośnie pytania o numerze 117 ("Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, termin do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności biegnie dla dłużnika: A. od daty wydania tego postanowienia B. od daty doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji C. od daty doręczenia mu odpisu postanowienia, jeśli nastąpiło przed wszczęciem egzekucji.") prawidłowa odpowiedź (B) wynika wprost z art. 795 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Podobnie w stosunku do pytania 124 ("W rozumieniu ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, komercjalizacja przedsiębiorstwa państwowego polega na: A. wniesieniu majątku przedsiębiorstwa jako aportu do spółki prawa handlowego B. sprzedaży w drodze przetargu publicznego środków trwałych przedsiębiorstwa C. przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.") uznał, że na odpowiedź (C) wskazują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.) - w sposób wyraźny definiujące zarówno komercjalizację (art. 1 ust. 1) jak i prywatyzację przedsiębiorstwa państwowego (art. 1 ust. 2). Co pytania o numerze 165 ("Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, 27-letnia osoba, która wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia: A. nie podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, B. podlega dobrowolnie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, C. podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.") organ odwoławczy podniósł zaś, iż prawidłowa według klucza odpowiedź (C) na to pytanie, oparta została na treści art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), który stanowi, że: "obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby fizyczne, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4", który brzmi: "osoby określone w ust. 1 pkt 4 nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat." W świetle powyższego w ocenie organu omawiane pytanie zostało sformułowane jasno i dotyczyło osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia, pytanie nie dotyczyło natomiast pracowników, które to pojęcie na gruncie ustawy o ubezpieczeniach społecznych definiuje art. 8. Organ podkreślił ponadto, że w pytaniu tym nie chodziło również o zbieg tytułów do ubezpieczenia, o czym traktuje art. 9 ustawy, a użyty w tym przepisie termin "dobrowolnie", nie oznacza "dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego", lecz statuuje, że na swój wniosek można dodatkowo zostać objętym tym ubezpieczeniem, jeżeli posiada się kilka tytułów do ubezpieczenia. A. M. wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 331 oraz art. 339 - 3310 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. Podniosła także zarzut naruszenia jej interesu prawnego poprzez błędne ustalenie, że uzyskała z egzaminu konkursowego 189 punktów oraz nieprzyjęcie jej tym samym w poczet aplikantów radcowskich. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej i stwierdzenie, że uzyskała z egzaminu konkursowego na aplikację 192 punkty, a tym samym spełnione zostały przesłanki do ubiegania się przez nią o wpis na listę aplikantów radcowskich. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponowiła zarzuty odnośnie pytań testu konkursowego nr 117, 165 oraz 124. Odnośnie pytania nr 117, skarżąca powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (także to z okresu międzywojennego), stwierdziła, że wskazana w kluczu odpowiedź "B" nie jest jedną prawidłową odpowiedzią na to pytanie. Z trzech zaproponowanych odpowiedzi prawidłowe są według niej dwie "B" i "C". Uznanie jako jedynie słusznej odpowiedzi "B" byłoby zaś nie tylko niezgodne z doktryną oraz dokonaną przez Sąd Najwyższy wykładnią, ale prowadziłoby do przyznania prymu sztywnemu przepisowi prawa, idei legalizmu prawnego. Jeżeli bowiem w dorobku sądownictwa polskiego chociaż raz rozpatrywany był stan faktyczny, o którym mowa w odpowiedzi "C", tj. doręczenie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności przed wszczęciem egzekucji, to należy uznać, iż odpowiedź "B" nie może być jedynie prawdziwą. Na poparcie powyższego stanowiska, skarżąca wskazała na rolę orzecznictwa dokonującego wykładni oraz interpretacji norm prawa. Zarzuciła, że przygotowujący pytania konkursowe oraz organ uznali odpowiedź "B" za jedynie prawidłową, nie biorąc pod uwagę wykładni tego przepisu (normy prawnej) liczącej już ponad siedemdziesiąt lat, a dopuszczającej także inne odpowiedzi na tak skonstruowane pytanie, w tym także odpowiedź wskazaną pod literą "C". Odnośnie pytania nr 165 skarżąca podniosła, że stan faktyczny przywołany w tym pytaniu w rzeczywistości obejmuje kilka wariantów: 1. osoba 27 letnia pracująca wyłącznie na podstawie umowy zlecenia, 2. osoba 27 letnia pracująca na podstawie umowy zlecenia oraz na podstawie umowy o pracę, obie zawarte z tym samym pracodawcą, 3. osoba 27 letnia pracująca na podstawie umowy zlecenia oraz na podstawie umowy o pracę, przy czym umowa zlecenia zawarta jest z pracodawcą "obcym". W zależności zaś od rozpatrywanych wariantów, zgodnie z regulacją zawartą w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, prawidłową odpowiedzią na to pytanie będzie, w ocenie skarżącej, odpowiedź "B" lub "C", tj. obowiązkowe lub dobrowolne podleganie przedmiotowemu ubezpieczeniu. Prawidłowe odpowiedzi w odniesieniu do wskazanych wariacji będą bowiem następujące: 1. obowiązkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe, 2. obowiązkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe, 3. dobrowolne ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Analizując zatem treść omawianego pytania skarżąca stwierdziła, że jest ono nieprecyzyjne. W pytaniu tym nie zastosowano bowiem słowa "wyłącznie", które to wykluczałoby przyjęcie innego toku rozumowania. Mogło więc ono dotyczyć wykonywania pracy w oparciu o umowę zlecenia przez osobę będącą jednocześnie rencistą, mimo wieku 27 lat, a także mogło dotyczyć osoby będącej "pracownikiem". Dlatego też, z powodu błędnie postawionego pytania, wskutek braku analizy stanów faktycznych w nim zawartych, osoba rozwiązująca przedmiotowy test została wprowadzona w błąd co do intencji komisji układającej pytanie. Zatem należy uznać, że prawidłową odpowiedzią na pytanie 165 jest także odpowiedź "B". Z kolei odnośnie pytania nr 124 skarżąca podniosła, że ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji, stanowiąca podstawę prawną odpowiedzi na to pytanie, została poddana nowelizacji ustawą z dnia 12 maja 2006 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji o prywatyzacji oraz o zmianie innych ustaw. Nowela ta wprowadziła między innymi dział IIa, regulujący w całości zagadnienie wniesienia przedsiębiorstwa aportem do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa. Zgodnie z tą regulacją proces wniesienia majątku przedsiębiorstwa aportem do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa jest oparty na przepisach k.s.h. z drobnymi jedynie modyfikacjami wskazanymi w ustawie, a dotyczącymi podmiotu działającego. Art. 20g tej ustawy stanowi, że "Wniesienie przedsiębiorstwa do jednoosobowej spółki Skarbu Państwa w trybie art. 20a-20f nie stanowi prywatyzacji w rozumieniu działu V", a zatem stosując wnioskowanie a contrario - jest komercjalizacją. Ustawa wprowadza bowiem dwa sposoby zmiany formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorstwa państwowego, a mianowicie jego prywatyzację oraz komercjalizację. Wniesienie aportem przedsiębiorstwa do spółki, stanowi zaś kolejny sposób przekształcenia statusu majątku państwowego w spółkę handlową i jako taka jest komercjalizacją. Odnosząc się zatem do brzmienia pytania nr 124 należy stwierdzić, że pytanie zostało postawione w sposób szeroki i nieprecyzyjny, wskutek czego także i w tym pytaniu dwie odpowiedzi są prawidłowe odpowiedź "A" i "C". Zatem udzielona przez skarżącą odpowiedź na to pytanie jest prawidłowa. Konkludując skarżąca podkreśliła, że sztuką jest ułożenie pytań pozbawionych jakichkolwiek wątpliwości, na które istnieje rzeczywiście jedna tylko odpowiedź. Ponieważ więc wykładnia przepisów prawa odgrywa tak wielką rolę w ich stosowaniu, niemożliwym jest jej pominięcie przy układaniu pytań konkursowych na aplikację radcowską, a zatem w stosunku do osób, które chcą stosować normy prawne. Przyjęcie przez układających pytania suchego przepisu prawa jako jedynie słusznej odpowiedzi, pomimo starannego doboru słów w zdecydowanej większości pytań, w omawianych w skardze przypadkach nie może mieć miejsca. Niezasadnym jest bowiem przyjęcie w tych pytaniach za prawidłową wyłącznie jednej odpowiedzi, gdyż kreowane przez uczestników zdarzeń prawnych stany faktyczne na to nie pozwalają. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu złożonej skargi, wyrokiem z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2012/07 oddalił skargę uznając, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości nie narusza prawa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 551/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Stwierdził, iż wbrew ustaleniu przyjętemu przez WSA przy wyrokowaniu - konstrukcja pytania nr 165 i odpowiedzi na te pytania uchybiają art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Wskazał, że bez poczynienia dodatkowych zastrzeżeń do ww. pytania wybór jednej z proponowanych odpowiedzi - jako jedynej prawidłowej - nie jest możliwy. Pytanie - bez dodatkowych założeń ze strony osoby zdającej egzamin - nie pozwala na wybór odpowiedzi w oparciu o jednoznaczne kryteria wynikające ze stanu prawnego, do którego pytanie nawiązuje. NSA stwierdził, że pytanie obarczone jest wadą konstrukcyjną i nie odpowiada wymogom z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. NSA podkreślił, iż nie jest rzeczą zdającego - bez specjalnego polecenia w pytaniu - czynienie jakichkolwiek założeń niewynikających z treści pytania; jeżeli zaś odpowiedź jest właściwa dla sytuacji nieopisanej w pytaniu z testu jednokrotnego wyboru to znaczy, zgodnie z wykładnią art. 339 ust. 1 cyt. ustawy, że na użytek ww. egzaminu nie jest to odpowiedź prawidłowa. Tym samym w odniesieniu do pytania o numerze 165, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Minister Sprawiedliwości błędnie ustalił, że to pytanie spełnia wymóg przewidziany w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia ww. przepisu przez jego niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w całości pogląd Sądu I instancji, aprobujący stanowisko Ministra Sprawiedliwości odnośnie prawidłowości konstrukcji pytań testowych o nr 117 i 124, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż pytanie nr 117 zostało sformułowane w sposób jasny, a właściwa odpowiedź wynika wprost z treści art. 795 k.c., również prawidłowa odpowiedź na pytanie nr 124 oparta jest na ustawowej definicji komercjalizacji i wynika wprost z treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej cyt. p.p.s.a. Ponadto, co wymaga podkreślenia, przedmiotowa sprawa ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2012/07 - uchylając i przekazując temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania, w swoim wyroku z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 551/08 zawarł ocenę prawną. W myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przepis art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowi, że egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Skarżąca w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Komisji Egzaminacyjnej stawiała zarzut wadliwie sformułowanych 4 pytań o numerach: 117, 124, 165 oraz 192. Minister przyznał rację skarżącej tylko w odniesieniu do pytania nr 192 uznając, iż pytanie to dotknięte zostało oczywistą omyłką, w pozostałym zakresie nie uznał racji skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż pytanie nr 165 nie odpowiadało kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Jak wskazał w wyroku z dnia 11 grudnia 2008 r. konstrukcja pytania nr 165 i odpowiedzi na to pytanie uchybiają art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Wskazał, że bez poczynienia dodatkowych zastrzeżeń do ww. pytania wybór jednej z proponowanych odpowiedzi - jako jedynej prawidłowej - nie jest możliwy. Pytanie - bez dodatkowych założeń ze strony osoby zdającej egzamin - nie pozwala na wybór odpowiedzi w oparciu o jednoznaczne kryteria wynikające ze stanu prawnego, do którego pytanie nawiązuje. NSA stwierdził, że pytanie obarczone jest wadą konstrukcyjną i nie odpowiada wymogom z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Jak podkreślił NSA, nie jest rzeczą zdającego - bez specjalnego polecenia w pytaniu - czynienie jakichkolwiek założeń niewynikających z treści pytania; jeżeli zaś odpowiedź jest właściwa dla sytuacji nieopisanej w pytaniu z testu jednokrotnego wyboru to znaczy, zgodnie z wykładnią art. 339 ust. 1 cyt. ustawy, że na użytek ww. egzaminu nie jest to odpowiedź prawidłowa. Tym samym w odniesieniu do pytania o numerze 165, należy powtórzyć za stwierdzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż pytanie to nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości zasadnie uznał, iż pytanie nr 117 dotyczy zdarzenia, którego ziszczenie powoduje dla dłużnika rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia zażalenia, a nie tego, czy przed ziszczeniem się tego zdarzenia może on skutecznie wnieść zażalenie na postanowienie co do nadania klauzuli wykonalności. Treść art. 795 § 2 k.p.c. nie pozostawia wątpliwości, że momentem tym jest zawiadomienie dłużnika o wszczęciu egzekucji, a zatem prawidłową jest wskazana w kluczu odpowiedź "B" na to pytanie. Zasadne jest również stanowisko organu co do pytania nr 124, prawidłowa według klucza odpowiedź "C" wynika wprost z treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1397 z późn. zm.) Odpowiedź na to pytanie oparta jest bowiem na ustawowej definicji komercjalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku również uznał konstrukcje pytań testowych o nr 117 i 124 za prawidłowe. W zaistniałym stanie faktycznym Minister Sprawiedliwości dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., jak wskazał NSA nie rozpatrzył należycie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skarżącej brakowało tylko jednego punktu do pozytywnego wyniku egzaminu. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Jednocześnie rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. a o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.). .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło