I OSK 1686/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 97/09 odrzucającego skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej p o s t a n a w i a: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 97/09 odrzucił skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z Wałbrzychu z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie zaś do art. 83 § 2 P.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Na podstawie akt sprawy ustalono, iż decyzja SKO zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że w/w decyzję doręczono skarżącej w dniu 16 stycznia 2009 r., natomiast skargę wniosła w dniu 14 lutego 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Ponieważ termin do wniesienia skargi upływał w niedzielę tj. w dniu 15 lutego 2009 r., należało przyjąć, iż termin upłynął w poniedziałek 16 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd przekazał skargę do SKO w Wałbrzychu w dniu 17 lutego 2009 r. zatem doszło do przekroczenia terminu o 1 dzień. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, iż skarga została wniesiona z uchybieniem 30-dniowego terminu, bowiem dla oceny zachowania wspomnianego terminu nie można przyjąć daty nadania skargi do niewłaściwego organu, gdyż w świetle orzecznictwa administracyjnego, w takich przypadkach za datę nadania skargi należy przyjąć datę przekazania skargi właściwemu organowi - SKO w Wałbrzychu. A. M. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia i zaskarżając je w całości na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nietrafne zastosowanie tego przepisu i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarga została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie otwartym do jej złożenia. Zbyt restrykcyjne zastosowanie przez Sąd tego przepisu miało wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do odrzucenia skargi. Jednocześnie wniesiono o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania włącznie z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm, w tym podatku VAT, pełnomocnika z urzędu - radcy prawnego, któremu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały zwrócone w całości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zaskarżone postanowienie zamknęło skarżącej drogę do kontroli legalności działalności administracji publicznej i merytorycznego rozpoznania sprawy. Skarga została złożona do Sądu w terminie otwartym tj. w dniu 14 lutego 2009 r. i choć nie złożyła jej do właściwego organu - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, to uczyniła to przed upływem terminu do złożenia skargi tj. przed 16 lutym 2009 r. i gdyby Sąd przekazał skargę w dniu 16 lutego 2009 r. a nie w dniu 17 lutego 2009 r. termin byłby zachowany. Zdaniem skarżącej, nie wydaje się aby takie uchybienie mogło w istocie doprowadzić do zamknięcia drogi sądowej. Wskazano, iż skarżąca jest osobą nie mającą wiedzy prawniczej, działała sama bez pełnomocnika i nie przewidziała, że przekazując skargę do WSA popełniła błąd skutkujący jej odrzuceniem, który zamknął jej drogę do dochodzenia swoich praw. Skarżąca uważa, iż osobiste złożenie skargi należy traktować jako okoliczność łagodzącą skutki przekroczenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu ocenia jedynie prawidłowość wydanego postanowienia o odrzuceniu skargi. Ustosunkowując się zatem do postawionego zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej P.p.s.a. poprzez nietrafne zastosowanie tego przepisu i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarga została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w terminie otwartym do jej złożenia należy wskazać, iż nie jest on zasadny, bowiem Sąd nie stosował jego w postępowaniu, gdyż skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia a nie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który mówi o odrzuceniu skargi jeśli nie uzupełniono braków formalnych skargi. Taki przypadek nie miał miejsca w niniejszej sprawie. Jednakże z treści skargi kasacyjnej należy wywieść, iż chodziło w istocie o naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z akt administracyjnych sprawy w sposób jednoznaczny wynika, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009 r. została doręczona skarżącej prawidłowo i w swej treści, zawierała wyczerpujące, jasne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem SKO w Wałbrzychu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, które nastąpiło w dniu 16 stycznia 2009 r. - co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 4 akt administracyjnych). Zatem 30 dniowy termin do wniesienia skargi upływał, zgodnie z wyliczeniami Sądu I instancji, w dniu 16 lutego 2009 r. Ponieważ skarżąca powinna była złożyć skargę za pośrednictwem organu - stosownie do pouczenia - czego nie uczyniła, Sąd był zobowiązany do jej odesłania do właściwego organu i uczynił to w dniu 17 lutego 2009 r. Zatem nastąpiło przekroczenie ustawowego terminu do złożenia skargi o 1 dzień. Nie ma znaczenia, że skarga została złożona w terminie otwartym do jej złożenia tj. w dniu 14 lutego 2009 r., bowiem za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, należy wskazać, iż w takim przypadku bierze się pod uwagę datę przekazania skargi do właściwego organu a nie datę nadania skargi. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę treść art. 54 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi oraz art. 53 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie - uznać należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., odrzucił skargę A. M. jako wniesioną po upływnie terminu. Należy dodać, iż ponieważ skarga została odrzucona przez Sąd I instancji z przyczyn formalnych, gdyż wniesiono ją nieprawidłowo z uchybieniem ustawowego 30 - dniowego terminu, Naczelny Sąd Administracyjny nie badał innych podnoszonych w skardze kasacyjnej kwestii takich jak: brak wiedzy prawniczej, osobiste działanie skarżącej jako okoliczności łagodzących skutki przekroczenia terminu, bowiem są to okoliczności, które ewentualnie mogą przemawiać za przywróceniem terminu do wniesienia skargi, zaś ich ocena należy do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w odrębnym postępowaniu. Nie można również zgodzić się z zarzutem, iż skarżącej zamknięto drogę do rozpoznania sprawy ad meritum, bowiem w żadnym wypadku egzekwowanie przez Sąd ustawowych terminów do wnoszenia środków prawnych nie można utożsamiać z zamykaniem drogi do Sądu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stosownie do przepisów dot. prawa pomocy.