II GSK 636/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-11

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Tadeusz Cysek, Maria Jagielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo nałożył karę pieniężną na T. T. za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, mimo że przewóz był wykonywany przez jej ojca, a ona twierdziła, że odbywał się on na potrzeby jej gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że sąd pierwszej instancji błędnie zastosował nieobowiązujący już przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji nie rozważył prawidłowo definicji 'przewozu drogowego' oraz zakresu obowiązku uiszczania opłat, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni skontrolowali samochód ciężarowy i stwierdzili brak karty opłaty za przejazd oraz licencji. Kierowca nie był pracownikiem T. T., która twierdziła, że przewóz odbywał się na potrzeby jej gospodarstwa rolnego. Organy celne nałożyły na T. T. karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że T. T. nie wykonywała przewozu na potrzeby własne w rozumieniu ustawy. Dyrektor Izby Celnej złożył skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Anna Pysiak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 15 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 967/08 w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S.; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Sz 967/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] września 2008 r., Nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej dotyczącej nieuiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Ponadto Sąd zasądził od organu na rzecz T. T. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji uwzględnił następujący stan sprawy. W dniu 19 lutego 2007 r., na drodze krajowej nr 31 w miejscowości M., funkcjonariusze Grupy Mobilnej Wydziału Zwalczania Przestępczości, działając z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego w S., przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki L. o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] należących do H. T. Kierowca pojazdu M. M. nie posiadał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz licencji lub zaświadczenia na wykonywanie transportu drogowego. Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy w przedmiotowej sprawie został naruszony przepis art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym. W dniu [...] kwietnia 2007 r. do Oddziału Celnego w L. wpłynęło pismo z oświadczeniem T. T., iż w dniu kontroli, tj. [...] lutego 2007 r., H.. T. wykonywał transport drogowy na potrzeby jej gospodarstwa i w jej imieniu. Do oświadczenia załączyła zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały, uwierzytelnioną kopię decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego za grunty, których jest właścicielem oraz kserokopię odcinka wpłaty składki ubezpieczenia do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego za kwartał I 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. "rozszerzył postępowanie o T.T.". Decyzją z dnia 7 sierpnia 2007 r. wymieniony wyżej organ nałożył na T. T. karę pieniężną w wysokości 3.000,00 zł, z tytułu wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz umorzył postępowanie wobec H. T. jako bezprzedmiotowe. Po rozpatrzeniu odwołania T. T., Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z dokumentów przedłożonych w trakcie kontroli: dowodu rejestracyjnego samochodu ciężarowego marki L. (seria [...]) oraz przyczepy ([...]) wynika, iż maksymalna masa całkowita wynosi odpowiednio 16.000 kg i 22.000 kg, co w rezultacie odpowiada całkowitej masie w wysokości 38.000 kg, a zatem ponad 3.5 tony. Powołując się na treść art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 4 ust. 6a, art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: ustawa o transporcie drogowym) oraz art. 3 lit. h) i art. 4 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.WE L Nr 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., dalej: rozporządzenie nr 3820/85) Dyrektor Izby Celnej w S. stwierdził, iż strona nie podlega wyłączeniu wskazanemu w art. 3 lit. h) rozporządzenia nr 3820/85, ponieważ zespół pojazdów, którym przewożono zboże w dniu 19 lutego 2007 r., miał dopuszczalną masę całkowitą powyżej 7,5 tony. Według organu II instancji, wyjaśnienia T. T. zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r., iż przewóz zboża odbywał się na potrzeby jej gospodarstwa w związku z występującą w 2006 r. klęską suszy, a więc był to przewóz o charakterze niehandlowym, nie miały w sprawie znaczenia. Organ I instancji słusznie uznał T. T. za podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty drogowej, a tym samym odpowiedzialny za naruszenie art. 42 ustawy o transporcie drogowym, a postępowanie wszczęte wobec H. T. umorzył jako bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Celnej w S. zauważył, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano się na uchyloną z dniem 21 października 2005 r. wersje art. 42 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych spoczywał na przedsiębiorcach. Zdaniem organu odwoławczego, z dalszej treści decyzji jednoznacznie wynika jednak, iż do uiszczenia tej opłaty są zobowiązane wszystkie podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, co jest zgodne z obowiązującą w dniu kontroli treścią art. 42 ustawy . Powyższa decyzja została zaskarżona przez T. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 42, 42a, 87 i 92 ustawy o transporcie drogowym i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami (a więc także rolników) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Według Sądu I instancji, aby zastosować wobec podmiotów nie będących przedsiębiorcami, w tym wobec rolników, przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, musi być spełniony podstawowy warunek to jest, iż wykonywany przewóz musi wypełniać przesłanki przewozu na potrzeby własne wskazane w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem: 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) pojazdów transportu kombinowanego; 3) pojazdów realizujących komunikację miejską; 4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne. W ocenie WSA w S., z ustalonego stanu faktycznego (niespornego) wynika, że pojazd samochodowy (z przyczepą ), którym wykonywany był przewóz po drodze krajowej, był własnością H. T., a prowadzony był przez kierowcę M. M., który nie był pracownikiem zatrudnionym przez T. T. Według Sądu I instancji, wykonywanego przewozu nie można było uznać, w świetle art. 4 pkt 4 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, za niezarobkowy przewóz drogowy wykonywany przez T. T. na potrzeby własne. Fakt oświadczenia przez T. T., iż to ona zleciła wykonanie przewozu rzeczy, nie może zmienić oceny, że strona skarżąca nie wykonywała przewozu na potrzeby własne. Zdaniem Sądu I instancji, skoro art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazany w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji stanowi, iż karze z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów ustaw w tym przepisie wymienionych bądź wiążących Polskę umów międzynarodowych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, to jego wykładnia winna uwzględniać przyjęte w art. 4 tej ustawy rozumienie "transportu drogowego", który polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej, jak i pojęcia "przewozu na potrzeby własne", który to przewóz zgodnie z wyżej wskazaną definicją jest przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności. Według WSA w S., wykonywanie transportu drogowego, czy też przewozu na potrzeby własne nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Sąd I instancji wyjaśnił, że nie chodzi o wykonywanie tego rodzaju czynności, tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (przewóz osób lub rzeczy), a w przypadku przewozu na potrzeby własne, chodzi o wykonywanie przewozu przez przedsiębiorcę prowadzącego inną niż wyżej wskazana, działalność gospodarczą pomocniczą w stosunku do tej działalności. Tym samym więc wykonującym transport drogowy, jak i wykonującym przewóz na potrzeby własne w rozumieniu powołanego przepisu jest przedsiębiorca niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy też czynność ta została powierzona stosowną umową pracownikowi. Przedsiębiorca odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (np. kierowców). Zdaniem Sądu I instancji, z tego powodu w art. 92 posłużono się szerokim terminem "kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne", ażeby sankcjami z tego przepisu objąć wszystkie podmioty, które - wykonując gospodarczą działalność transportową - naruszają prawo. Zarówno te, które są uprawnionymi przewoźnikami, jak i te, które tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne, w rozumieniu ustawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., organy administracji publicznej błędnie ustaliły, iż T. T. była podmiotem wykonującym w dniu [...] lutego 2007 r. przewóz na potrzeby własne, a tym samym organy przedwcześnie umorzyły postępowanie administracyjne w stosunku do H. T., uznając je za bezprzedmiotowe. Zlecenie wykonania przewozu innej osobie dysponującej pojazdem samochodowym powoduje, że przewóz wykonywany jest w imieniu dającego zlecenie, ale to osoba świadcząca usługę przewozu winna posiadać dokumenty wymagane ustawą o transporcie drogowym. Biorący zlecenie przewozu ponosi także odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu przewozu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. podał, że organy administracji publicznej powinny w pierwszej kolejności ustalić jaki podmiot faktycznie wykonywał przewóz, a następnie stwierdzić, zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, czy przewóz wykonywany był przez uprawnionego przewoźnika, czy też przez podmiot, który tego przymiotu nie miał, a mimo to wykonywał działalność polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Dyrektor Izby Celnej w S. zaskarżył w całości powyższe orzeczenie skargą kasacyjną. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w S., oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, oz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wyrokowi zarzucono: a) naruszenie prawa materialnego poprzez: 1. błędną wykładnię przepisu art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, polegającą na przyjęciu, iż aby zastosować wobec podmiotów nie będących przedsiębiorcami, w tym wobec rolników, przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, musi być spełniony przez te podmioty podstawowy warunek polegający na tym, iż przewóz wykonywany przez nie musi spełniać przesłanki przewozu na potrzeby własne wskazane w art. 4 pkt. 4 ww. ustawy, podczas gdy przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy zawiera jedynie odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego, co oznacza, że "dla odpowiedniego do osoby niebędącej przedsiębiorcą zastosowania przepisu art. 4 pkt 4 tej ustawy niezbędna jest modyfikacja niektórych pojęć, ich pominięcie lub selektywne wykorzystanie przy odpowiednim stosowaniu do podmiotów niebędących przedsiębiorcami" i dlatego do jego prawidłowej wykładni wymagane jest również uwzględnienie przepisu art. 42 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, tj. w dniu 19 lutego 2007 r., 2. niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 grudnia 2005 r. podczas, gdy w sprawie miał zastosowanie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, tj. w dniu 19 lutego 2007 r., którego nowe brzmienie wprowadzono w życie z dniem 21 grudnia 2005 r., ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1497), dalej ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. Przyjęty bowiem za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym, a w sprawie winien być zastosowany prawidłowo wyłożony przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, tj. w dniu 19 lutego 2007 r. b) naruszenie prawa formalnego poprzez naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną w sposób, który pozbawia stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, a organ wskazówek co do kierunku dalszego postępowania, co narusza prawo w sposób mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd I instancji bowiem uchylając zaskarżone decyzje przyjął za podstawę wskazań co dalszego postępowania treść przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 grudnia 2005 r., nakazując organom w pierwszej kolejności, ustalenie jaki podmiot faktycznie wykonywał przewóz, a następnie stwierdzić, zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, czy przewóz wykonywany był przez uprawnionego przewoźnika, czy też przez podmiot, który tego przymiotu nie miał, a mimo to wykonywał działalność polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, co miało istotny wpływ na treść wyroku, albowiem podstawę wskazań co do dalszego postępowania winien stanowić prawidłowo wyłożony przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym obowiązujący w dacie przeprowadzenia kontroli, tj. w dniu 19 lutego 2007 r., przy uwzględnieniu treści art. 42 ust. 1 w związku z art. 4 pkt. 6 a powołanej ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. do ponownego rozpoznania. Merytoryczne rozpoznanie przedmiotowego środka odwoławczego było możliwe wobec spełnienia warunków formalnych określonych w art. 175 § 1, 176 i 177 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sad Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183§2 p.p.s.a. nie występowała. Wynik postępowania kasacyjnego ukształtowany został, zatem, jako rezultat oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, zgłoszonych w ramach obydwu podstaw kasacyjnych wynikających z art. 174 p.p.s.a. Z uwagi na to, że zarzut dotyczący naruszenia przepisu postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a) dotyka zagadnień poruszanych również w ramach podnoszenia zarzutów naruszenia prawa materialnego, należało go rozpoznać łącznie z tymi zarzutami. Przede wszystkim zgodzić się trzeba ze skargą kasacyjną, iż Sąd I instancji posłużył się w przeprowadzanym rozumowaniu, prowadzącym do uchylenia wydanych w sprawie decyzji, wersją art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nieobowiązującą już w dniu 19 lutego 2007 r., to jest w czasie przeprowadzania kontroli pojazdu. Przepis ten istotnie jedynie do chwili wprowadzenia jego zmiany ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. stanowił tak, jak wskazano w zaskarżonym wyroku. Od dnia 21 grudnia 2005 r. zaczyna się on od zwrotu: "kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów..." a nie jak dotychczas: "kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub z przepisów..."(podkreślenia własne). Naruszenie wymienionego przepisu prawa materialnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. jest wobec tego bezdyskusyjne i oznacza zaistnienie, już samodzielnie, usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej. Sprawowanie kontroli pod względem zgodności z prawem przez sąd administracyjny wymaga bowiem bezwzględnie opierania jej na podstawie właściwych norm prawnych. Dodać przy tym trzeba, iż techniczno - prawny termin "przewóz drogowy" w dniu przeprowadzania kontroli oznaczał - według definicji zawartej w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu wiążącym w niniejszej sprawie) - "transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985 r.). Równocześnie zaznaczyć wypada, iż termin "przewóz drogowy" użyto także w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym regulującym zagadnienie obowiązku uiszczania opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zmiana brzmienia powołanego przepisu dokonana z dniem 21 października 2005 r., ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1497) (polegająca obok zastąpienia słów "transport drogowy" i "przewozy na potrzeby własne" terminem "przewóz drogowy", także na zastąpieniu terminu "przedsiębiorcy" słowem "podmioty"), była niewątpliwie wyrazem woli ustawodawcy rozszerzenia zakresu obowiązku uiszczania omawianego rodzaju opłat. Sąd I instancji powołał wprawdzie właściwe brzmienie art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, ale z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, że brał pod uwagę znaczenie terminu "przewóz drogowy", występującego zarówno w tym przepisie jak i w art. 92 ust.1 tego aktu prawnego, wedle całokształtu definicji wynikającej z art. 4 pkt 6a powołanego aktu prawnego. O pominięciu tego znaczenia świadczyć może końcowy fragment zadania trzeciego od dołu na stronie 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku (dotyczącego wskazań co do dalszego postępowania w myśl art. 153 p.p.s.a.) - "...a mimo to wykonywał działalność polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne...", nieuwzględniający zatem "innego przewozu drogowego w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85...",mieszczącego się przecież także w definicji przewozu drogowego wskazanej w art. 4 pkt 6a analizowanej ustawy, co słusznie zaakcentowała skarga kasacyjna (vide str. 11 jej uzasadnienia). Podzielić należy uwagę zaprezentowaną w pierwszym ze sformułowanych przez skargę kasacyjną zarzutów podnoszącą, iż w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym mowa jest jedynie o "odpowiednim" stosowaniu w stosunku do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami przepisów ustawy dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego. Oznacza to zaś w konsekwencji konieczność badania wiążącego stanu prawnego przy założeniu możliwości stosowania niektórych przepisów wprost, innych z potrzebnymi ograniczeniami, czy też modyfikacjami, a jeszcze innych niestosowania w ogóle (por. J. Nowacki "Odpowiednie stosowanie przepisów prawa", Państwo i Prawo 3/1964, str. 373-375; A. Błachnio-Parzych "Przepisy odsyłające systemowo", Państwo i Prawo 1/2003, str. 44-45). Sąd I instancji kwestionując nałożenie kary na T. T. ograniczył się do wskazania, iż w jej przypadku nie zostały spełnione warunki określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Nie rozważył jednak, czy w przypadku skarżącej obowiązek uiszczenia opłaty wchodziłby w rachubę, z racji szerokiego ukształtowania obowiązku uiszczania opłat, wynikającego z art. 42 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 6a omawianej ustawy, biorąc też pod uwagę, iż obowiązek ten wiąże się nie tylko z wykonywaniem transportu drogowego i niezarobkowego przewozu drogowego, ale również innego przewozu drogowego w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Kwestia ta ma zaś istotne znaczenie, nawet przy założeniu konieczności uchylenia decyzji wydanych w sprawie w celu poszerzenia ustaleń przez właściwe organy administracji publicznej, przy formułowaniu właściwych wskazań co do dalszego postępowania w ujęciu art. 153 p.p.s.a., stanowiących niezbędny i ważny wedle art. 141 § 4 tej ustawy element uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, gdy sprawa ma być ponownie rozpoznawana przez organy administracji publicznej. Rację ma skarga kasacyjna podnosząc, że nieracjonalne byłoby zwalnianie z obowiązku uiszczenia opłaty podmiotu niebędącego przedsiębiorcą tylko z powodu niespełniania przez ten podmiot warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym w sytuacji podnoszonego już wielokrotnie szerokiego ukształtowania obowiązku uiszczenia opłat wynikającego z art. 42 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym. Oczywiście, zagadnieniem odrębnym przy ustalaniu podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty za przedmiotowy przewóz drogowy jest potrzeba uwzględnienia analizy oświadczenia złożonego przez skarżącą, jak i specyfiki powiązań między skarżącą a jej ojcem. Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. Odstąpienie od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego ma swą podstawę w art. 207 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło