III SA/Wa 3342/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Góraj (sprawozdawca), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi [...] "P." sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych określił Skarżącej - [...] "P." Sp. z o.o. z siedzibą w B. wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia 2003 r. do maja 2004 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92) dalej ustawa o rehabilitacji, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na PFRON, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Ust. 2 stanowi, że z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnienie są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%. Zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji pracodawcy dokonują wpłat, na rzecz PFRON w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając równocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje miesięczne i roczne poprzez teletransmisje danych w formie dokumentu elektronicznego. Organ ustalił, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Wyjaśnił, że skoro Skarżąca zatrudniała w okresie od stycznia 2003 r. do maja 2004 r. powyżej 60 pracowników i nie zatrudniała osób niepełnosprawnych to art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji obligował ją do dokonywania wpłat na PFRON i składania deklaracji, bowiem uległ limit co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Organ ustalił, ze Skarżąca jest obowiązana do wpłacenia 66.396,00 zł na PFRON za powyżej wskazany okres. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie, uzasadniając je tym, iż decyzja nie ma oparcia w przepisach prawa. Według Skarżącej art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej oraz z Konstytucją RP. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowej wszczynane jest z urzędu, zaś decyzje tego rodzaju organ podatkowy jest obowiązany wydać zawsze, kiedy postępowanie wykaże niewykonanie lub nieprawidłowe, co do wysokości, wykonanie zobowiązania. Minister wyjaśnił, iż z materiału dowodowego wynika, iż organ I instancji określił wysokość zobowiązania z uwagi na nie złożenie deklaracji przez stronę w terminie wynikającym z przepisu art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji oraz niedokonanie wpłat, sposób zaś wyliczenia zobowiązania szczegółowo został podany w uzasadnieniu decyzji. Minister nadmienił ponadto, iż Skarżąca w odwołaniu nie kwestionuje istnienia zobowiązania i jego wysokości, a jedynym zarzutem jaki formułuje w odwołaniu jest niezgodność przepisów, na których oparta została skarżona decyzja z Konstytucją oraz Prawem Unii Europejskiej. Minister wyjaśnił, iż skoro uprawnione podmioty do orzekania o zgodności przywołanego przez stronę przepisu art. 21 ustawy o rehabilitacji nie stwierdziły jego niezgodności z w/w aktami, nie ma podstaw do tego by zgodzić się z przywołanym powyżej stwierdzeniem Skarżącej. Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Decyzji zarzuciła oparcie się na art. 21 ustawy o rehabilitacji, który jest niezgodny z Konstytucją. Wskazała ponadto, że przepis ten dyskryminuje pracodawców oraz jest sprzeczny z zasadą równości wyrażoną w art. 20 Karty Praw Podstawowych. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny problematyki zastosowania przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, w skarżonej decyzji, normy art.21 ust.1 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2008r. Nr.14, poz.92 ). W myśl tego przepisu pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art.22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65 % przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskazanego zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6 % a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Treść powołanego aktu prawnego determinuje więc obowiązek zapłaty przez przedsiębiorcę określonej kwoty, w zależności od liczby zatrudnionych pracowników. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż ustalenia ministra w zakresie istnienia przesłanek do zastosowania w/w przepisu są prawidłowe. Skarżący nie kwestionował ich zresztą. Punkt sporu koncentruje się natomiast wokół zarzutów skarżącego skierowanym przeciw omawianemu przepisowi, a wskazującym na jego niekonstytucyjność, oraz sprzeczność z Kartą Praw Podstawowych. W ocenie tut. Sądu nie sposób skutecznie zarzucić przepisowi art.21 ust.1 powyższej ustawy, niezgodności z zapisami Konstytucji RP. Przede wszystkim chybiony jest zarzut dotyczący dyskryminowania przedsiębiorców, którzy zatrudniają ponad 25 pracowników. Przepis ten nakłada bowiem jedynie pewne dodatkowe obowiązki. Aby natomiast można było podnosić fakt dyskryminowania przez normę prawna, winna ona stwarzać takie warunki, które uniemożliwiałyby prowadzenie działalności gospodarczej, czy też zamykały dostęp do rynku. Takich skutków nie stwarza jednak omawiany przepis. W szczególności nie uniemożliwia skarżącemu działania na rynku. Nie nakłada również na niego obowiązków innych, niż na pozostałych przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w takim samym zakresie. Za nietrafny należy też uznać zarzut, iż omawiany przepis przerzuca na przedsiębiorcę cały ciężar pomocy osobom niepełnosprawnym w sytuacji, gdy zgodnie z Konstytucją RP. obowiązek taki spoczywa na Państwie Polskim. Za racjami skarżącego nie przemawia bowiem analiza całej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przede wszystkim przepisy art.34 i nast. wskazują, iż obowiązek pomocy osobom niepełnosprawnym spoczywa m. in. na samorządzie województwa, samorządzie powiatu. Za tezą zaprezentowaną przez skarżącego nie przemawia tez treść art.46 i nast. wskazujących źródła finansowania Funduszu. Podkreślić także należy, że wbrew wywodom zawartym w skardze, omawiany przepis ustawy umożliwia Państwu Polskiemu realizację zadań wskazanych w art.69 Konstytucji RP. Dzięki bowiem m. in. wpłatom dokonywanym przez przedsiębiorców zatrudniających ponad 25 pracowników, możliwa jest pomoc dla osób niepełnosprawnych. Za wadliwy należy także uznać zarzut niezgodności omawianego przepisu z art.20 Karty Praw Podstawowych, mówiącym o tym, że wszyscy są równi wobec prawa. Ideą stworzenia w/w artykułu w takim brzmieniu, było bowiem wskazanie, iż niezależnie od przekonań, wykonywanego zawodu, poglądów, czy wyznania, każdy obywatel ma obowiązek stosować się do obowiązujących norm prawnych. Stąd też, w ocenie tut. Sądu, przedmiotowy zarzut pozostaje w oderwaniu od treści przepisu art.20 Karty Praw Podstawowych. Co zaś się tyczy pozostałych argumentów zawartych w skardze, w szczególności odnośnie szykanowania prezesa skarżącej firmy, czy też okoliczności dotyczących fikcyjnego zatrudniania osób niepełnosprawnych w celu skorzystania ze zwolnienia w opłacie składki na Fundusz, to Sąd nie odnosił się do nich, jako pozostających bez związku z rozpoznawaną sprawą. Zgodnie z art.134 par.2 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga bowiem w granicach danej sprawy. Badaniu podlegają więc jedynie te elementy, które pozostają w związku z daną sprawą. W niniejszym postępowaniu skarga dotyczyła decyzji o określeniu skarżącemu przedsiębiorstwu wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Fundusz. Granicami sprawy są więc jedynie okoliczności związane z przesłankami do wydania skarżonej decyzji, a więc okoliczności faktyczne jak i prawne. Co się tyczy okoliczności prawnych, to zostały one już omówione na wstępie niniejszego uzasadnienia. Co zaś się tyczy okoliczności faktycznych, to wskazać należy, iż nie były one kwestionowane przez skarżącego. Ich zakres nie obejmował zaś okoliczności związanych z fikcyjnym zatrudnianiem niepełnosprawnych pracowników. Dla wydania skarżonej decyzji bez wpływu pozostaje też to, czy prezes skarżącej firmy czuje się szykanowany przez Fundusz. Te okoliczności nie wpływały bowiem na ustalenie obowiązku płatności składek na Fundusz, ani na ich wysokość. Reasumując, w sytuacji gdy stan faktyczny ustalony w skarżonej decyzji nie był kwestionowany przez skarżącego, oraz wobec tego, iż w ocenie tut. Sądu przepis art.21 ust.1 ustawy z dnia 27.08.1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2008r. Nr.14, poz.92 ) nie nosi znamion niezgodności z Konstytucją RP. ani prawem europejskim, skargę jako pozbawioną podstaw faktycznych i prawnych należało oddalić, na podstawie art.151 p.p.s.a.