I OSK 609/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Wojciech Mazur (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 666/07 w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 666/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w sprawie zwolnienia R. J. ze służby w Straży Granicznej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Komendant Główny Straży Granicznej rozkazem personalnym z dnia [...] września 2003 r. nr [...] zwolnił R. J. ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm. powoływanej dalej, jako ustawa o Straży Granicznej). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu odwołania R. J. od tego rozkazu, decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej w części dotyczącej zwolnienia ze służby, zmieniając jedynie datę zwolnienia ze służby na dzień [...] listopada 2003 r. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03. W dniu [...] grudnia 2003 r. R. J. złożył podanie o wznowienie postępowania. W celu zbadania zarzutów Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. wznowił przedmiotowe postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. o nr [...] odmówił wnioskodawcy uchylenia swojej decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2003 r. w sprawie zwolnienia R. J. ze służby w Straży Granicznej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wydał w dniu [...] marca 2004 r. decyzję nr [...], utrzymując w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Rozpoznając kolejny wniosek R. J. z dnia [...] września 2004 r. o wznowienie postępowania, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie oraz rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy swoją decyzję. W dniu [...] listopada 2006 r. R. J. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej, powołując się na zaistnienie nowej okoliczności istniejącej w dniu wydawania decyzji, nieznanej organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. – Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., powoływanej dalej, jako Kpa) oraz na wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie, które zostało następnie uchylone (art. 145 § 1 pkt 8 Kpa). R. J. wskazał we wniosku, że po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r. zmienił się stan faktyczny sprawy, na podstawie, którego wydano decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. Okolicznością taką, zdaniem wnioskodawcy, było uchylenie przez Centralną Komisję Lekarską MSWiA orzeczenia nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. Rejonowej Komisji Lekarskiej przy [...] Oddziale Straży Granicznej. Minister Spaw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 Kpa, odmówił wznowienia postępowania, wskazując w uzasadnieniu, że w dniu [...] czerwca 2005 r. Rejonowa Komisja Lekarska przy [...] Oddziale Straży Granicznej wydała w odniesieniu do R. J. nowe orzeczenie Nr [...], w którym został on zaliczony do III grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą w Straży Granicznej oraz został uznany za całkowicie i trwale niezdolnego do służby w Straży Granicznej. W dniu [...] lutego 2007 r. R. J. złożył "wniosek ponowny o wznowienie postępowania z urzędu" przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie zwolnienia ze służby. Organ analizując wniosek uznał, że jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. J. wniósł o unieważnienie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Komendanta Głównego Straży Granicznej, unieważnienie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przywrócenie do służby w Straży Granicznej. Rozpoznając skargę R. J. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2008 r. oddalił skargę stwierdzając, że zakwestionowana decyzja jest zgodna z prawem. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 Kpa. Sąd wyjaśnił, że skarżący, jako podstawę wznowienia w sprawie wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, który stanowi, iż wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a zatem dla zastosowania tej podstawy wznowienia, konieczne jest łączne spełnienie trzech wymienionych w tym przepisie przesłanek. Natomiast z art. 148 § 1 Kpa wynika, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z powyższego Sąd wywiódł, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Sąd stwierdził, że strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania ze względu na uchybienie przez stronę terminu jednomiesięcznego, określonego w art. 148 Kpa, bowiem skarżący wskazał we wniosku, że po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 4784/03 zmienił się stan faktyczny sprawy, na podstawie, którego wydano decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. Okolicznością taką, zdaniem R. J., było uchylenie przez Centralną Komisję Lekarską MSWiA orzeczenia nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. Rejonowej Komisji Lekarskiej przy [...] Oddziale Straży Granicznej. Przedmiotowe orzeczenie R. J. otrzymał w dniu [...] sierpnia 2006 r., a wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu [...] listopada 2006 r., a zatem z uchybieniem terminu określonym w art. 148 § 1 Kpa do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W skardze kasacyjnej od tego wyroku R. J. zastępowany przez adwokata zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie: 1. art. 47 pkt 1 i art. 45 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, 2. art. 145 § 1 pkt 5 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że brak jest podstaw do jego zastosowania, - z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zwrot sprawy do ponownego rozpoznania "przez organ I instancji". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zmiana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w zakresie daty zwolnienia ze służby narusza art. 45 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Ostatni z wymienionych przepisów stanowi, bowiem, że zwolnienie ze służby następuje po upływie dwunastu miesięcy od orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Zdaniem autora skargi kasacyjnej skarga o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa była uzasadniona gdyż zwolnienie ze służby nastąpiło niezgodnie z ustawą o Straży Granicznej w zakresie ustalenia terminu zwolnienia ze służby na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływanej dalej, jako p.p.s.a) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia. Z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie okoliczności nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd ten nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż nie jest trafny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i sąd administracyjny nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie, bowiem ze swoimi kompetencjami sąd dokonuje oceny legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej, m.in. w zakresie stosowania przez organy administracji publicznej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być naruszenie przez Sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna wskazując na naruszenie przez Sąd w zakresie przepisów postępowania wyłącznie przepisu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 Kpa), których Sąd w ogóle nie stosował, nie pozwala traktować ich, jako podstawy skargi kasacyjnej. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 47 pkt 1 i art. 45 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, to stwierdzić należy, że także ten zarzut nie mógł być uwzględniony. Sąd I instancji rozpoznając skargę R. J. podzielił jedynie stanowisko organów administracji, że w sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania ze względu na uchybienie terminu określonego w art. 148 Kpa do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd ten w ogóle nie stosował powołanych przepisów ustawy o Straży Granicznej, nie dokonywał też ich wykładni. Nie odnosił się do materialnoprawnej podstawy zwolnienia R. J. ze służby (art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej), ani też nie badał terminu zwolnienia ze służby na podstawie orzeczenia wydanego przez komisję lekarską (art. 47 ust. 1 tej ustawy). Nie mógł tym samym naruszyć przepisów prawa materialnego. Wobec zgodnego z prawem orzeczenia Sądu I instancji, skarga kasacyjna - jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.