I OZ 344/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1731/08 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. J. wstrzymania wykonania decyzji Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa. Sąd nie uznał za uprawdopodobnione, że cofnięcie skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa może w sposób bezpośredni stwarzać dla niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu argumenty wskazane przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odnoszą się wyłącznie do problematyki prawidłowości wydania decyzji, a rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd administracyjny nie dokonuje analizy sprawy co do meritum. Badaniu na tym etapie postępowania podlega jedynie fakt wystąpienia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawił jednak żadnych okoliczności uprawdopodobniających wystąpienie tych przesłanek. Na powyższe postanowienie D. J. złożył w dniu 21 lutego 2009 r. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając uchybienie art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie skarżącego wykonanie decyzji spowoduje poważną szkodę majątkową skarżącego i jego rodziny. W sprawie pojawił się nowy dowód, który przemawia za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem w dniu [...] lutego 2009 r. skarżący odebrał Rozkaz Personalny Nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, w którym został powiadomiony o terminie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2009 r. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w ujęciu nowych dowodów w sprawie, traci na ważności i powinna zostać rozpatrzona ponownie. Utrzymanie w mocy postanowienia spowoduje, że skarżący w dniu [...] marca 2009 r. zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a tym samym dojdzie do znacznej szkody majątkowej w postaci pozbawienia go środków do życia Zdaniem skarżącego, w chwili obecnej zaistniały przesłanki opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a., których Sąd I instancji w ogóle nie analizował, ponieważ nie posiadał dowodów, które pojawiły się między wydaniem postanowienia, a złożeniem zażalenia na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie polega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności, jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przed sądem aktu lub czynności. Objęcie skarżącego tzw. ochroną tymczasową nie jest działaniem podejmowanym przez sąd z urzędu. Nie jest również działaniem obligatoryjnym podejmowanym przez sąd po złożeniu wniosku w tym przedmiocie. Uwzględnienie wniosku i wstrzymanie wykonania aktu lub czynności organu administracji publicznej jest uzależnione od działań podjętych przez podmiot domagający się przyznania mu tego rodzaju ochrony. Aby zatem możliwe było zastosowanie tej instytucji prawnej, w pierwszej kolejności strona jest zobowiązana wskazać na niebezpieczeństwo wystąpienia szkody i wykazać, że szkoda która powstanie na skutek wykonania decyzji, będzie znaczna, a skutki jakie wywoła wykonanie decyzji trudne do odwrócenia. Oznacza to, że obowiązek dowodzenia w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a nie na sądzie. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczy rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę lub w taki sposób wskazać skutki, które nastąpiłyby w związku z wykonaniem decyzji, by sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody jest znaczna, a skutki trudne do odwrócenia. D. J. przy wniesieniu zażalenia przedłożył decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy z dniem [...] marca 2009 r. wskutek cofnięcia mu wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa i wskazał, że spowoduje to znaczną szkodę majątkową w postaci pozbawienia go środków do życia oraz wystąpią nieodwracalne skutki prawne. Stwierdzić należy, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, jako pośredni rezultat decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa, nie ma charakteru nieodwracalnego. Decyzje o zwolnieniu podlegają bowiem kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej, co umożliwia stronie ubieganie się o ich uchylenie (por. postanowienia NSA z dnia: 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I OZ 950/07 i 3 września 2008 r. sygn. akt I OZ 632/08 - niepubl.). Decyzja taka może więc być wzruszona w ramach postępowania odwoławczego bądź sądowoadministracyjnego, w efekcie czego może nastąpić przywrócenie żołnierza do służby. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za trafne nadal stanowisko Wojewódzkiego Sądu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje poważną szkodę majątkową skarżącego i jego rodziny, jednakże okoliczności powołane przez niego w złożonym wniosku a następnie w zażaleniu są zbyt ogólne i nie pozwalają na dokonanie pełnej analizy skutków jakie może pociągnąć za sobą wykonanie przedmiotowego aktu. Trzeba bowiem zaznaczyć, że przesłanka z art. 61 § 3 p.p.s.a. dotycząca spowodowania trudnych do odwrócenia skutków odnosi się zarówno do szkody majątkowej jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04 niepubl.). Zatem nie można zgodzić się z podniesionym w zażaleniu argumentem, iż przedmiotowa decyzja w razie jej wykonania wywoła nieodwracalne skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny mając na względzie rygorystyczne kryteria, jakie ustawodawca wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oraz wszystkie okoliczności sprawy, które mogły zadecydować o jej wstrzymaniu uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.