I OZ 45/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. - przedstawicielki ustawowej małoletniej P. M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 132/09 o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. - przedstawicielki ustawowej małoletniej P. M. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 oddalił skargę M. S. - przedstawicielki ustawowej małoletniej P. M. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 zostało przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata i na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła adw. M. B. pełnomocnikiem z urzędu dla M. S. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że skarżąca w ww. sprawie nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Wyznaczony adwokat po uzyskaniu pełnomocnictwa skarżącej do reprezentowania skarżącej w przedmiotowej sprawie oraz po zapoznaniu się z aktami sprawy, pismem z dnia 20 sierpnia 2009 r. poinformował Sąd, że w przedmiotowej sprawie nie znalazł podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 i wystąpił o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 132/09 zostało przyznane adw. M. B. należne wynagrodzenie. Wnioskiem z dnia 2 listopada 2009 r. strona skarżąca ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, w związku z tym, że skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, to ponowny wniosek strony w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił oczekiwań skarżącej (np. odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej), czy też, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, strona wypowiada pełnomocnictwo przyznanemu jej z urzędu adwokatowi. Wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (radcy prawnego). Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W sprawie niniejszej odnośnie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazać należy w ślad za Sądem I instancji, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Tym samym rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie było zbędne. Odnośnie natomiast kolejnego wniosku strony o przyznanie pełnomocnika z urzędu należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (radcy prawnego) – postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2009 r. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już niejako skonsumowane. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie ponownego wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.