III SA/Wr 539/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-16

Skład orzekający: Józef Kremis, Marcin Miemiec, Magdalena Jankowska-Szostak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo własności do gruntów rolnych jest wystarczającą podstawą do przyznania płatności bezpośrednich, czy też decydujące jest faktyczne posiadanie i użytkowanie tych gruntów?
Ratio decidendi
Prawo własności do gruntów rolnych nie jest wystarczającą podstawą do przyznania płatności bezpośrednich. Kluczowe jest faktyczne posiadanie i rolnicze użytkowanie tych gruntów, zgodnie z przepisami ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz rozporządzeń unijnych. W przypadku stwierdzenia, że skarżąca nie uprawiała zadeklarowanych działek, organ prawidłowo odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, których jest właścicielką. W trakcie kontroli krzyżowej stwierdzono, że o te same grunty ubiegał się również inny producent rolny. Organ odmówił przyznania płatności skarżącej, wskazując na brak faktycznego posiadania i użytkowania gruntów, a także nałożył sankcję pieniężną. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc m.in. naruszenie prawa własności i przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Józef Kremis, Asesor WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Magdalena Jankowska-Szostak, , Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M C –P na decyzję D O R A R i M R we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 rok oddala skargę. M C - P złożyła w B P ARiMR we W wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na [...] r. do stanowiących jej własność gruntów rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, położonych na [...] działkach ewidencyjnych o nr [...] w województwie w , w powiecie[...] , gmina S , obręb B . W toku kontroli krzyżowej stwierdzono, że na te działki rolne wystąpił także S D o przyznanie płatności bezpośrednich na [...] r. K B P ARiMR w P wezwał obydwie strony konfliktu krzyżowego o złożenie wyjaśnień. M C - P oświadczyła, że jest właścicielką wszystkich wymienionych działek, zapisanych na jej nazwisko w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków. Dołączyła dokumenty potwierdzające jej prawo własności. Podkreśliła, że w instrukcji wypełniania wniosku jest stwierdzenie "posiadacz gospodarstwa rolnego - właściciel, dzierżawca, użytkownik, zarządca lub osoba mająca inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą". Płaci podatki za gospodarstwo. Grunt jest ugorowany i utrzymany w dobrej kulturze rolnej. Nie wie, kim jest anonimowy "producent rolny". Przytoczyła art. 9 k.p.a., zobowiązujący organy administracji publicznej do informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków w postępowaniu administracyjnym. Oświadczyła, że producent rolny ubiegający się o dopłaty bezpośrednie na gospodarstwo strony jest jedynie osobą korzystającą z tego gospodarstwa, bez tytułu prawnego. Nie jest posiadaczem samoistnym lub użytkownikiem, jak sugeruje w swoich pismach. Na potwierdzenie tego przedstawiła wyroki sądowe z jej powództwa oraz z powództwa jej [...] przeciwko J D i S D w sprawach o wydanie nieruchomości i zapłatę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] K B P ARiMR we W odmówił M C –P przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) na [...] r. i nałożył na nią sankcję w okresie [...] lat kalendarzowych w wysokości [...] zł. Strona odwołała się od tej decyzji. W dniu [...] r. decyzją nr [...] D D O R ARiMR we W utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie przyznania M C - P płatności do gruntów rolnych na [...] r. Od decyzji II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W . Zarzuciła naruszenie przepisów art. 51 i 64 Konstytucji, art. 6, 7, 9,10, 75-80, 83 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 140, 245, 336 Kodeksu cywilnego, art. 5 ust 2 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 18 grudnia 2003 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 10 poz. 76 ze zm.) art. 3, 7 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpo średniego, art. 18 ust. 1, 20, 21 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 oraz przepisów ustawy o ochronie danych osobowych oraz wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji. Skarżąca podniosła jako uzasadnienie argumenty przedstawione postępowaniu I instancji, podkreślając, że jest właścicielką przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Małżonkowie J i S D korzystają natomiast bezprawnie z tego gospodarstwa, bez jej przyzwolenia. Na rozprawie przedłożyła Sądowi protokół z dnia [...] r. wydania gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz ruchomości związanych z tym gospodarstwem. D D O R ARiMR we W wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając szczegółową argumentację dotyczącą materialnoprawnych oraz proceduralnoprawnych uwarunkowań przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ stwierdził, że warunki te reguluje ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008 r. Nr 44, poz. 262), do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, o których mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiotowej sprawie zastosowanie więc mają przepisy ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej z dnia [...] r. (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm., zwana dalej ustawą). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi, zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004; utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Istotne jest, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w art. 7 przesłanek ustawowych, stanowi podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Załącznik XX rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE i nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.j Urz. UE L 345 z 20.11.2004 ze zm.) stanowi, iż minimalna powierzchnia zakwalifikowanego obszaru na gospodarstwo w ramach planu jednolitych dopłat obszarowych dla Polski stanowi 1 ha. W myśl art. 7 ust. 5 ustawy, każda z płatności za dany rok kalendarzowy może być przyznana tylko raz. Zgodnie z art, 7 ust. 6 ustawy w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu. Na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy we wniosku o przyznanie płatności rolnik podaje wszystkie grunty będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności do tych gruntów. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie przedstawia się więc jako stan faktyczny władztwa nad rzeczą. W przypadku posiadania zgodnego z prawem stanowi ono element treści określonego prawa podmiotowego. W doktrynie przyjęty jest pogląd, iż posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą oraz zamiaru władania rzeczą dla siebie. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmujące weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im uprawnień do płatności (ust. 1). Kontrole administracyjne są uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrole administracyjne, zgodnie z art. 24 ust. 1 wyżej cyt. rozporządzenia, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole administracyjne są przeprowadzone w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, który zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 obejmuje skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności (który umożliwia weryfikację) uprawnień, kontrole krzyżowe z wnioskami o pomoc i systemem identyfikacji działek rolnych), wnioski o pomoc, zintegrowany system kontroli oraz jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. W przypadku wykrycia nieprawidłowości między innymi przy kontroli administracyjnej w stosunku do jednolitej płatności obszarowej ma zastosowanie art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.U. L 345/1 z 20.11.2004). Na podstawie art. 13 cyt. rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych, zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (WE) nr 2419/2001 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłaty pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Jeżeli różnice między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, to pomoc, do jakiej rolnik byłby uprawniony, nie jest przyznawana za dany rok kalendarzowy. Ponadto, jeżeli taka różnica przekracza 20% wyznaczonego areału, to rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w trakcie trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Odnosząc powyższe regulacje prawne do rozpatrywanej sprawy, organ podkreślił, że prawo własności do działek gruntu rolnego nie jest okolicznością, od której uzależnione jest przyznanie dopłat. Decydujące znaczenie ma pojęcie "posiadacza gospodarstwa rolnego", a nie osoby dysponującej tytułem prawnym do nieruchomości. Posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawnym, może być zgodne jak niezgodne z prawem. Skarżąca błędnie utożsamia pojęcia "własność" i "posiadanie", które stanowi podstawę do otrzymania dopłat. Przedmiotem postępowania nie były kwestie cywilnoprawne dotyczące istnienia umowy między skarżącą a S D . Dla organów istotne było ustalenie faktycznego użytkownika spornych działek, któremu przysługują środki z tytułu dopłat. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym pojęcie posiadania należy opierać na przepisach Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 336 k.c, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego np. właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem). Może stanowić także jedynie stan faktycznego władztwa nad rzeczą w sytuacji, gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne). Rozróżnienie rodzajów posiadania ma znaczenie z uwagi na to, że idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy pomocy finansowej udzielanej tylko faktycznym użytkownikom gruntów rolnych. Aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być jednak posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności obszarowych nie może być posiadanie tytułu prawnego, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych. Taki wymóg obciążający rolnika (producenta rolnego) nie został bowiem w przepisach prawa wspólnotowego nigdzie sformułowany. Posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza o przyznaniu płatności obszarowych z tego tytułu, a niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie może wyłączać rolnika z systemu pomocy. Z materiału dowodowego w sprawie wynika że zgłoszone przez skarżącą grunty nie znajdowały się w jej posiadaniu. Stąd nie mogła uzyskać wnioskowanych dopłat. Odnosząc się do zarzutów skarżącej o przejęcie i przetwarzanie jej danych osobowych i jej gospodarstwa na wniosek osoby trzeciej bez jej wiedzy, organ stwierdził, że są bezpodstawne. Organ gromadził i przetwarzał dane skarżącej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Artykuł 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35 poz. 217 ze zm.) stanowi, że są one przyznawane na wniosek. Ubiegający się o płatności wypełnia wniosek, na podstawie którego przyznawane są płatności, a na ostatniej stronie podpisuje oświadczenie o tym, że są mu znane zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz skutki składania fałszywych oświadczeń wynikających z art. 297 § 1 Kodeksu karnego i został poinformowany, że zebrane dane osobowe będą przetwarzane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w celu przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem. Producentowi rolnemu przysługuje prawo do wglądu do jego danych osobowych. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Według art. 24 ust. 5 tej ustawy, ARiMR może przetwarzać oraz nieodpłatnie udostępniać dane, o których mowa w ust. 4 , dotyczące tych producentów na cele szkoleniowe związane z utworzeniem lub prowadzeniem ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W ocenie organu II instancji, większość zarzutów skargi naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jest bezzasadna. Skarżąca nie wykazała, że naruszono przepisy art. 6, 7, 9,10, 75-80 i 83 k.p.a. Nakazują one organom działanie na podstawie przepisów prawa. Nie można przyjąć, że odmienna interpretacja skutków czynności prawnych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sprawia, że organy działały bez podstawy prawnej. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. polegający na oparciu zaskarżonej decyzji na wynikach kontroli administracyjnej przeprowadzonej bez udziału skarżącej oraz groźbie nałożenia kary finansowej, co do której skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się, jest bezzasadny. W postępowaniu administracyjnym podjęto bowiem wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonały wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej spraw na podstawie analizy całego materiału dowodowego i wyraziły swe stanowisko w uzasadnieniu podjętej decyzji. Jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., organ zwrócił uwagę na szczególny przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, który stanowi, że w postępowaniach w ramach płatności bezpośrednich, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Wynika też z niego, że przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 51 i 64 Konstytucji. Artykuł 51 ust. 1 Konstytucji gwarantuje, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Sprzeczne z Konstytucją jest pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie (ust. 2). Możliwość weryfikacji legalności działań podmiotów publicznych wynika natomiast z zagwarantowania każdemu prawa dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych oraz żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą (ust. 3-4). Jak już wyjaśniono, organy orzekające nie naruszyły tych przepisów, działając na podstawie regulacji ustawowej. Zgodnie z art. 64 Konstytucji, każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia (ust. 1). Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej (ust. 2). Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (ust. 3). Organy I i II instancji nigdy nie negowały prawa własności skarżącej do zgłoszonych działek ewidencyjnych. Stwierdziły tylko, że dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności nie zajmują się produkcją rolną. Istotą płatności obszarowych jest bowiem to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty, to znaczy decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej. Opierając się na dokonanych ustaleniach organ stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa materialnego oraz proceduralnego. Uwzględnienie skargi następuje po stwierdzeniu przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie u.p.s.a.). Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy jest ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217). Według art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. płatność obszarowa przysługuje osobie fizycznej - producentowi rolnemu, jeśli spełnia łącznie następujące warunki: 1) jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą, zastawnikiem lub w inny sposób je wykorzystuje), 2) utrzymuje posiadane grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz 3) łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W rozpatrywanej sprawie należało zatem rozstrzygnąć, czy skarżąca M C –P spełniała warunki określone w powołanym przepisie w roku[...] , odnośnie zadeklarowanych działek, będących przedmiotem dopłat bezpośrednich. Uprawę tych działek zadeklarował bowiem także S D . Z uwagi na tę okoliczność w postępowaniu I instancji, zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, przeprowadzono kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, które miały na celu zweryfikowanie zgodności stanu faktycznego z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Czynności te, zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia, doprowadziły do wykrycie nieprawidłowości, także w trybie kontroli krzyżowej oraz pozwoliły uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do roku[...] . Sąd oceniając postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie stwierdza, że było ono prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego oraz w przepisach szczególnych. Wyjaśniono stan faktyczny sprawy. Organy orzekające oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że okoliczności faktyczne będące podstawą do wydania decyzji zostały udowodnione. M C –P wzięła czynny udział w postępowaniu. Zarówno decyzja I instancji, jak i zaskarżona decyzja II instancji zawierały uzasadnienie faktyczne oraz prawne. Biorąc to pod uwagę, Sąd uznał zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 75 - 80 i art. 83 kodeksu postępowania administracyjnego za bezzasadne. W przeprowadzonym postępowaniu dowodowym ustalono bezspornie, że M C –P nie uprawiała w roku [...] żadnej z zadeklarowanych działek. Podnosiła jedynie, że jest ich właścicielką i że są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, uzasadniającej przyznanie wnioskowanych płatności obszarowych. Nie uprawiała jednak tych działek. Dowodem na tę okoliczność jest złożony na rozprawie protokół z dnia [...] r. wydania gruntów rolnych wchodzących w skład przedmiotowego gospodarstwa rolnego oraz ruchomości związanych z tym gospodarstwem. Wynika z niego, że skarżąca odzyskała posiadanie tych działek dopiero w dniu [...] r. Z powyższego wynika, że skarżąca nie spełniła zatem wymogów niezbędnych do uzyskania wnioskowanej płatności bezpośredniej, określonych w art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. W sytuacji, gdy żadna z zadeklarowanych działek nie była użytkowana rolniczo przez skarżącą, czyli nieprawidłowo była podana cała powierzchnia deklarowana (różnica przekraczała 50 %), organ właściwie nałożył na nią sankcję pieniężną w kwocie [...] zł, potrącaną z płatności z tytułu wniosków składanych w ciągu [...] lat kalendarzowych. Sąd uznaje za bezzasadny zarzut skargi co naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 51 Konstytucji gwarantującego ochronę danych osobowych. Gromadzenie i przetwarzanie danych osobowych skarżącej i jej przedmiotu własności odbywało się bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami, w granicach prowadzonego postępowania administracyjnego. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji, a także przepisów Kodeksu cywilnego, chroniących prawo własności. W postępowaniu administracyjnym nie kwestionowano bowiem prawa własności skarżącej do zgłoszonych działek. Stwierdzono jedynie, że samo prawo własności gruntów rolnych nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania skarżącej wnioskowanych płatności. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło