II OZ 1042/09

Dnia 30 listopada 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. C. i M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 września 2009 roku, sygn. akt II SAB/Bk 6/09 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego S. P. w sprawie ze skargi W. C. i M. C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do zgodności z prawem p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 17 września 2009 roku, sygn. akt II SAB/Bk 6/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek W. C. i M. C. o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego S. P. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji podniósł, że wniosek o wyłączenie sędziego S. P. został już prawomocnie oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 maja 2009 roku. W ponownym wniosku skarżący nie powołali żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co bezstronności sędziego. Okoliczności takich nie może stanowić wysłanie do prokuratury zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ani rozpatrywanie skargi na sędziego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Nadto podkreślono, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie sędziego, z którego wynika, że nie zachodzą okoliczności budzące wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie i uzasadniające jego wyłączenie od jej rozpoznawania. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli W. C. oraz M. C. domagając się jego zmiany. W zażaleniu podniesiono, że oświadczenie sędziego złożone w sprawie, zostało złożone "w złej woli" i jest ono nieprawdziwe. Podkreślono, że sędzia nie jest bezstronny "i życzy stronie wszystkiego najgorszego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 18 § 1 P.p.s.a. z mocy ustawy sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 19 P.p.s.a. (określającym tzw. względne przesłanki wyłączenia), niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). W przedmiotowej sprawie sędzia S. P. złożył oświadczenie z którego wnika, że pomiędzy nim a skarżącymi nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. Także podniesione przez stronę argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art. 18 P.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy oraz nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego stosownie do treści art. 19 P.p.s.a. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, że okoliczności takich nie może stanowić wysłanie do prokuratury zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz rozpatrywanie skargi na sędziego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Nie jest również wystarczającym samo twierdzenie skarżących, że sędzia ten działa w sprawie "w złej woli". Twierdzenia tego nie potwierdzają okoliczności podniesione w rozpatrywanym zażaleniu. Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.