II OSK 1455/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 607/08 w sprawie ze skargi B.T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Iłży z dnia [...] lipca 2008 r., którą wymieniony organ wymeldował B.T. z pobytu stałego z lokalu nr [...] znajdującego się w budynku nr [...] przy ulicy [...]. Uzasadniając te decyzje organy podały, iż na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Lipsku z dnia [...] marca 2005 r. orzekającego eksmisję B.T. z wymienionego wyżej lokalu mieszkalnego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Lipsku usunął skarżącą z tego lokalu w dniu 20 września 2006 r. Od tego czasu skarżąca nie zamieszkuje w mieszkaniu, którego dotyczy postępowanie, lecz nie wykonała też obowiązku wymeldowania się z opuszczonego lokalu i zameldowania pod adresem, pod którym rzeczywiście przebywa. Jako prawną podstawę decyzji organy wskazały przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Na wymienioną decyzję organu odwoławczego B.T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz Sąd ten, wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r., skargę oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko organów administracyjnych co do zaistnienia ustawowej przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniającej wymeldowanie skarżącej z przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Jednocześnie Sąd wyraził pogląd, że przez opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, należy rozumieć opuszczenie dobrowolne, a za takie uznać należy opuszczenie lokalu na skutek wykonania wyroku eksmisyjnego. Wymieniony wyrok zaskarżyła skargą kasacyjną B.T. reprezentowana przez radcę prawnego J.P. Wyrokowi temu zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdyż w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o wymeldowaniu. Skarżąca zarzuciła następnie naruszenie przepisów art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 7 k.p.a. przez ustalenie, że dobrowolnie opuściła ona przedmiotowy lokal mieszkalny oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela przy wydaniu zaskarżonych decyzji. Wnioskami zawartymi w skardze kasacyjnej skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonego wyroku i poprzedzających go decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych decyzję o wymeldowaniu wydaje się wówczas, gdy jakaś osoba opuściła miejsce pobytu stałego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z zajmowanego uprzednio lokalu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyjaśnione zostało przy tym, że przesłanka wymeldowania jest spełniona, gdy opuszczenie lokalu ma charakter trwały i jest dobrowolne. Chodzi bowiem o to, by nie dochodziło do wymeldowania osoby, która albo tylko czasowo opuściła lokal, albo została usunięta wbrew jej woli, w warunkach bezprawnego działania osoby trzeciej, gdy nadto służą jej roszczenia o przywrócenie wcześniej istniejącego stanu. Warunek dobrowolności opuszczenia lokalu nie jest natomiast wymagany przy prawnie przeprowadzonej egzekucji wyroku nakazującego eksmisję strony. Istotą postępowania egzekucyjnego jest przymus stanowiący zaprzeczenie dobrowolnego wykonania obowiązku. Z punktu widzenia skutków prawnych prowadzi jednak taka egzekucja do stanu identycznego z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem lokalu, to jest do ustania zamieszkiwania w tym lokalu uzasadniającego konieczność wymeldowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmowany jest pogląd, że egzekucja wyroku orzekającego eksmisję z lokalu jest równoznaczna z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 wymienionej wyżej ustawy, co uzasadnia wymeldowanie (por. wyrok nSA z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02, Zbiór LEX nr 159189). Zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy więc uznać za całkowicie nieuzasadniony. Niezasadne też są zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia wymienionych w niej przepisów proceduralnych. Skarżąca nie wykazała, w szczególności, żadnego naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na wadliwym uzasadnieniu wyroku. Sąd administracyjny rozpoznający skargę na decyzję o wymeldowaniu mógł zajmować się wyłącznie kontrolą istnienia przesłanek do wymeldowania, to jest stwierdzeniem opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy jednoczesnym braku wymeldowania. Nie mógł natomiast zajmować się przesłankami uzasadniającymi eksmisję skarżącej, gdyż do tego był upoważniony sąd powszechny wydający wyrok nakazujący skarżącej opuścić sporny lokal mieszkalny. Poza kognicją WSA pozostawała też kontrola prawidłowości egzekucji tego wyroku, co również należy do sądów powszechnych. Dlatego Sąd I instancji nie miał żadnych podstaw do zajmowania się faktami związanymi z przyczynami i okolicznościami usunięcia skarżącej z przedmiotowego lokalu. Również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest w pełni gołosłowny, gdyż wymeldowanie osoby wyeksmitowanej i od kilku lat nie mieszkającej w spornym lokalu nie narusza żadnego słusznego interesu skarżącej a jest wyrazem praworządnego działania organów. Dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.