II SA/Bk 102/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-04-21

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych na podstawie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli decyzja ta już utraciła moc obowiązującą? Czy dochód uzyskany przez członka rodziny po zakończeniu roku kalendarzowego, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, może być dodany do dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy w sposób skutkujący utratą prawa do świadczeń?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może zmienić lub uchylić ostatecznej decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych na podstawie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli decyzja ta już utraciła moc obowiązującą. Ponadto, dodanie dochodu uzyskanego przez członka rodziny po zakończeniu roku kalendarzowego, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, do dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy, w sposób skutkujący utratą prawa do świadczeń, jest błędne, jeśli w momencie ustalania prawa do świadczeń członek rodziny nie osiągał jeszcze tego dochodu. Sąd podkreśla potrzebę wykładni celowościowej przepisów, uwzględniającej cele ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczeń rodzinnych I.B. na dzieci. Organ I instancji zmienił własną decyzję z 2007 r., przyznając zasiłek tylko na jeden miesiąc (wrzesień 2007 r.), argumentując, że dochód rodziny przekroczył kryterium po uwzględnieniu dochodu męża, który podjął zatrudnienie we wrześniu 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała sposób przeliczenia dochodów, wskazując, że dochody z 2007 r. zostały dodane do dochodów z 2006 r., a dochód z 2007 r. został uwzględniony dwukrotnie. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi I.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia [...] września 2008 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. (Nr [...]) Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. działając na podstawie art. 163 kpa w zw. z art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zmienił z urzędu własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. (Nr [...]), w ten sposób, że przyznał I.B. zasiłek rodzinny na dzieci – B. i P.B. w kwocie po 64 zł miesięcznie na okres od 1 do 30 września 2007 r., a w pozostałej części decyzję powyższą pozostawił bez zmian. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał zasady przyznawania świadczeń rodzinnych i wyjaśnił, że w dniu 9 września 2008 r. do organu wpłynęło zaświadczenie stwierdzające, że 1 września 2007 r. mąż Pani I.B. – L.B. - podjął zatrudnienie na czas określony do 31 sierpnia 2012r. Po ponownym przeliczeniu dochodu, uwzględniając wysokość wynagrodzenia uzyskanego za pierwszy pełny przepracowany miesiąc ustalono, że dochód w przeliczeniu na członka rodziny przekracza kryterium dochodowe, gdyż wynosi 697,37 zł. Stwierdzono, że w związku z tym od dnia 1 października 2007 r. I.B. nie jest uprawniona do otrzymywania świadczeń rodzinnych na dzieci. Od niniejszej decyzji I.B. złożyła odwołanie wnosząc o ponowne przeanalizowanie decyzji. Wskazała, że podstawowym warunkiem uzyskania zasiłku rodzinnego w latach 2007/2008 był dochód za 2006 rok, który nie mógł przekroczyć kwoty 504 zł na osobę i na dzień wydawania decyzji warunek ten był spełniony. Jej mąż rozpoczął pracę dopiero od 1 września 2007 r. i nadal uzyskuje takie samo wynagrodzenie. Dochody te zostały wzięte pod uwagę przy przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres 2008/2009. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., (Nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzję pierwszoinstancyjną utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołując treść poszczególnych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, iż do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2007/2008 przyjmuje się dochody członków rodziny z roku kalendarzowego 2006 i w tymże roku kryterium dochodowe nie było przekroczone. W 2007 r. nastąpiło uzyskanie dochodu, przy czym zgodnie z § 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W przypadku, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu. Na podstawie zaświadczenia Przedsiębiorstwa Budowlanego J.-B. sp. z o.o. w B. organ ustalił, że mąż wnioskodawczyni – L.B. w dniu 1 września 2007 r. podjął zatrudnienie i za ten miesiąc, czyli pierwszy pełen przepracowany miesiąc uzyskał wynagrodzenia w kwocie 1.660,34 zł netto. Kwota ta jest więc dochodem uzyskanym i zgodnie z przytoczonym przepisem rozporządzenia o tę kwotę należało powiększyć miesięczny dochód rodziny uzyskany w 2006 r. W tej sytuacji słusznie - zdaniem organu odwoławczego - dokonano korekty dochodów rodziny osiągniętych w roku kalendarzowym 2006. Organ ustalił zatem, iż dochód rodziny wyniesie 697,37 zł miesięcznie na osobę i przekroczy kryterium dochodowe. Powyższe wynika z wyliczenia: 1.129,13 zł (miesięczny dochód rodziny z 2006 r.) + 1.1660,34 zł (dochód uzyskany przez L.B.) = 2.789,47 zł miesięcznie : 4 osoby = 697,37 zł miesięcznie na osobę. W tych okolicznościach zaistniała podstawa do weryfikacji decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. i zmianę przyznanych świadczeń. Na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła I.B., wnosząc o jej uchylenie. Podobnie jak we wcześniejszym odwołaniu, skarżąca wyjaśniła, że podstawowy warunek uzyskania zasiłku rodzinnego na lata 2007/2008 był spełniony. Zdaniem skarżącej niezasadnie przeliczono ponownie dochody rodziny, po rozpoczęciu pracy przez jej męża od dnia 1 września 2007 r. Rozstrzygnięcie organu I instancji jest błędne, bowiem w rezultacie wzięto pod uwagę dochody z dwóch różnych lat i do dochodu z roku 2006 dodano dochód z roku 2007, przy czym dochód z 2007 roku został również wzięty pod uwagę przy przyznawaniu zasiłku na okres 2008/2009. W ocenie skarżącej, jeżeli do dochodów za rok 2006 dodaje się dochód z roku 2007 i stwierdza, że jest to dochód za rok 2006, to jest to niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. skarżąca podała, że od 2003 r., pomimo braku rozwodu, ma zniesioną z mężem wspólność majątkową, a od męża zasądzone są alimenty na rzecz wspólnych dzieci w kwocie po 250 zł na osobę. Alimentów jednak mąż nie płaci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji z dnia [...] października 2008r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy i zobowiązywało sąd do uchylenia obydwu rozstrzygnięć. Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne (ust. 1). Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody (ust. 1a). Wskazany przepis określa ściśle przesłanki, których wystąpienie uprawnia właściwy organ do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo. Są to mianowicie: zmiana sytuacji rodzinnej zainteresowanego, zmiana sytuacji dochodowej rodziny zainteresowanego, nabycie przez członka rodziny prawa do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz nienależne pobranie świadczenia rodzinnego przez zainteresowanego. Stwierdzenie przez organ zaistnienia choćby jednej z nich stanowi samodzielną podstawę wzruszenia decyzji ostatecznej, przy czym podkreślić trzeba, że postępowanie prowadzone w trybie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych może dotyczyć tylko aktu administracyjnego będącego w obrocie prawnym. Chodzi tu bowiem o wyeliminowanie decyzji wywołującej określone skutki prawne, a nie o usunięcie konsekwencji prawnych wywołanych przez nieobowiązujące rozstrzygnięcie. Przewidziana w art. 32 decyzja weryfikująca jest więc aktem administracyjnym, którego cechą jest to, że wywołuje skutek prawny od momentu wydania lub od momentu wskazanego w jego rozstrzygnięciu, co do uzyskanego przez stronę prawa do świadczenia rodzinnego, w okresie gdy strona z tego prawa korzysta. W niniejszej sprawie Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. w dniu [...] października 2008 r. zmienił własną ostateczną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. w części dotyczącej okresu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na B.B. i P.B. reprezentowanych przez matkę I.B., w ten sposób, że zasiłek rodzinny na każde dziecko przyznał na okres od dnia 1 września 2007 r. do dnia 30 września 2007 r. W tej sytuacji, bezspornym jest, że organ I instancji dokonał zmiany decyzji, która już utraciła moc obowiązującą. W dacie orzekania przez organ I instancji o zmianie decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. I.B. jako przedstawiciel ustawowy małoletnich B. i P.B. nie korzystała już z przyznanych tą decyzją świadczeń, co oznacza, że organ administracyjny, nie mógł zastosować trybu z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na marginesie zauważyć przy tym trzeba, iż przesłanką skrócenia przez organ I instancji okresu, na jaki przyznane zostały przedmiotowe świadczenia rodzinne, była zmiana sytuacji dochodowej rodziny I.B., wynikająca z podjęcia przez małżonka wnioskodawczyni – L.B. zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlanym J.-B. Sp. z o.o. w B. Tymczasem - jak podała skarżąca – między małżonkami B. od 2003 roku istnieje rozdzielność majątkowa, którego to faktu organ nie uwzględnił w postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy nie wynika, aby organ badał okoliczności pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym I. i L.B., a nawet jeśli brał tę okoliczność pod uwagę, to brak w aktach sprawy jakiejkolwiek wzmianki na ten temat. Rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa skarżącej do świadczeń rodzinnych na kolejny okres zasiłkowy, organ powziął informację o zatrudnieniu małżonka wnioskodawczyni od 1 września 2007 r. W wyniku zaistnienia nowych informacji, pomimo rozpoznania nowego wniosku o świadczenia rodzinne, w oparciu o dochody za 2007 r. (na okres zasiłkowy 2008/2009) organ jeszcze raz dokonał przeliczenia dochodów członków rodziny B. warunkujących przyznanie świadczenia na okres 2007/2008, dodając do dochodu za 2006 r. uzyskany przez L.B. dochód z września 2007 r. W tych okolicznościach zatem, organ dwa razy uwzględnił dochód rodziny za wrzesień 2007 r., zarówno przy obliczeniu świadczeń na okres 2007/2008 jak 2008/2009. Powyższe wyliczenie – zdaniem organu – wynika z treści z § 18 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, jednak zdaniem sądu, jest wyliczeniem błędnym. W myśl przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy), zaś przez uzyskanie dochodu - uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło (art. 3 pkt 24c). W przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (§ 18 ust. 1 ww. rozporządzenia). W przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu (§ 18 ust. 3). Dokonując wykładni ustępu 3 § 18 rozporządzenia trzeba, w ocenie Sądu, mieć na względzie brzmienie ustępu 1 § 18. Oznacza to, że dochód osiągnięty przez L.B. z tytułu zatrudnienia w Spółce J.-B. mógłby zostać doliczony do dochodu rodziny za 2006 r. i w rezultacie skutkować skróceniem okresu zasiłkowego tylko wówczas, gdyby mąż wnioskodawczyni w dacie ustalania przez organ I instancji prawa do świadczeń rodzinnych pozostawał w zatrudnieniu i osiągał z tego tytułu dochód. Warunek ten w niniejszej sprawie nie został jednak spełniony, albowiem w dacie ustalania prawa do świadczeń rodzinnych ([...].08.2007 r.) mąż skarżącej nie był jeszcze zatrudniony. L.B., co wynika jednoznacznie z akt sprawy, był zatrudniony dopiero od 1 września 2007 r. W ocenie Sądu, w powyższych okolicznościach sprawy doliczenie dochodu osiągniętego przez męża wnioskodawczyni za miesiąc wrzesień 2007 r. do dochodu rodziny za 2006 r. było nieuzasadnione, a przez to nie mogło skutkować skróceniem okresu zasiłkowego. Obliczając dochód rodziny skarżącej za rok 2006 w taki sposób i w efekcie skracając okres zasiłkowy, Prezydent Miasta B. działający przez Kierownika MOPS naruszył w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy § 18 ust. 1 i 3 ww. rozporządzenia oraz art. 3 pkt 2 i pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdzone uchybienia obligowały Sąd do uwzględnienia skargi I.B. i usunięcia z obrotu prawnego wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zdaniem Sądu, istotny jest też w sprawie sposób obliczania przez organy miesięcznego dochodu członków rodziny w oparciu o kryteria zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego L.B. zatrudniony w Przedsiębiorstwie Budowlanym J.-B. w B. od 1 września 2007r. osiągnął w pierwszym pełnym miesiącu pracy dochód netto w wysokości 1.660,34 zł. Dochód ten został przez organ I instancji w oparciu o art. 3 pkt 2 i pkt 24c ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz § 18 ust 1 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.) doliczony do miesięcznego dochodu rodziny uzyskanego w 2006 r.- wynoszącego 1.129,13 zł, co dało miesięczny dochód rodziny w wysokości 2.789,47 zł. Wskutek takich wyliczeń organu miesięczny dochód przypadający na członka rodziny I.B. wyniósł – 697,37 zł, co przekraczało próg dochodowy - 504 zł, uprawniający do świadczeń rodzinnych, określony w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jak wskazały organy administracji orzekające w sprawie, podstawę do tego aby do dochodu rodziny zaliczyć także i te dochody, które zostały uzyskane przez członka rodziny już po zakończeniu roku, z którego dochody stanowił przepis § 18 Rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. Sposób zastosowania jednak powyższej regulacji przez organy administracji w niniejszej sprawie należy uznać za błędny. Działanie organów polegające na dodaniu kwoty miesięcznego dochodu uzyskanego przez członka rodziny już po zakończeniu roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy - aczkolwiek odpowiada literalnemu brzmieniu przepisu - to jednak wskazuje na nielogiczne, a wręcz paradoksalne skutki tak zastosowanego przepisu. Oparcie się przez organ administracji wyłącznie na wykładni językowej musi prowadzić do wniosku, iż nawet niewielki, jednostkowy dochód miesięczny uzyskany przez członka rodziny po zakończeniu roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego może pozbawić stronę uprawnień do świadczenia, szczególnie wówczas gdy przeciętny miesięczny dochód członków rodziny tylko nieznacznie jest niższy od kryterium dochodowego warunkującego możliwość przyznania świadczenia. Ponadto zasiłku musiałaby zostać pozbawiona rodzina, która przez rok poprzedzający okres zasiłkowy nie uzyskała jakiegokolwiek dochodu, a po zakończeniu tegoż okresu uzyskała jednorazowo miesięczny dochód nieznacznie przekraczający kryterium warunkujące przyznanie zasiłku rodzinnego. Taki sposób rozumienia powyższej regulacji pozostaje w sprzeczności z celami jakie stoją przed ustawą o świadczeniach rodzinnych. Pomoc ze strony państwa osobom o niskich dochodach polegająca na zapewnieniu środków umożliwiających wsparcie osób wychowujących dzieci nie może być niweczona wskutek takiego rozumienia prawa, które z nieznanych aksjologicznie przyczyn nakazuje przełamywać zasadę, iż dochodem rodziny jest przeciętny dochód rodziny uzyskany nie w jednym miesiącu lecz w całym roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z powyższego punktu widzenia należy uznać, iż miesięczny dochód członka rodziny uzyskany po zakończeniu roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych winien być traktowany jako element składowy dochodu rodziny, w oparciu o który ustala się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny w okresie obejmującym kolejny miesiąc, w którym członek rodziny uzyskał dochód. Tym samym użyte w rozporządzeniu pojęcie "dochodu rodziny" nie należy traktować jako przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym, a więc stosownie do treści przepisu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, lecz jako sumę wszystkich składników stanowiących dochód rodziny, na podstawie którego ustala się dopiero przeciętny miesięczny dochód uzyskany w określonym okresie. Takie rozumienie przepisu § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne da się pogodzić z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącymi podstawę do wydania powyższego rozporządzenia. Powyższe stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 29.10.2008 r., II SA/Łd 366/08 (https://nsa.gov.pl), a tutejszy sąd administracyjny w pełni podziela niniejszy pogląd. Reasumując, uchyleniu uległy decyzje organów obu instancji przede wszystkim dlatego, że brak było podstaw do zmiany decyzji z [...] sierpnia 2007 r., gdyż na mocy art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych można jedynie zmienić decyzję funkcjonującą jeszcze w obrocie prawnym, a w niniejszym przypadku tak nie było. Po drugie organy dokonały w sprawie nieprawidłowej interpretacji przepisu § 18 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), albowiem tych dwóch ustępów nie można odczytywać odrębnie, a jedynie łącznie. Sytuacja określona w ust. 3 § 18 ww. rozporządzenia (który stanowi o utracie prawa do świadczeń) jest ściśle związana z ust. 1 tegoż § 18 (który mówi o dodaniu dodatkowego dochodu). Niemożliwe jest zatem odczytywanie odrębnie tych dwóch przepisów, albowiem dotyczą one tej samej sytuacji prawnej. Biorąc zatem pod uwagę fakt, że w chwili ustalania prawa do świadczeń (§ 18 ust. 1 rozporządzenia) maż wnioskodawczyni nie uzyskiwał jeszcze dodatkowego dochodu, to nie miał w tym przypadku zastosowania ust. 3 § 18 tego rozporządzenia. Po trzecie wreszcie należało zwrócić uwagę na sposób wyliczania dochodów rodziny w oparciu o ścisłą literalną wykładnię przepisów ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazanego rozporządzenia. Sąd uważa bowiem, iż w sprawie zastosowanie winna mieć wykładania funkcjonalna (celowościowa), nakazująca liczyć dochód rodziny w sposób opisany wyżej, z uwzględnieniem celów dla jakich zostały opracowane przepisy o pomocy osobom najuboższym. Różnice w wyliczeniach w sposób przedstawiony przez organy, a ten wskazany przez sąd, są znaczne i przesądzają o uznaniu bądź utracie prawa do świadczeń. Osoby potrzebujące pomocy w postaci świadczeń rodzinnych nie powinny być ofiarami nieprecyzyjnie sformułowanych przepisów prawa, przez które odbiera się im pewne uprawnienia. O coraz bardziej przychylnym świadczeniobiorcom tworzeniu prawa świadczyć też może ostatnia nowelizacja omawianego przepisu § 18 ww. rozporządzenia. Wcześniejsze jego brzmienie sprzed nowelizacji z 22.06.2007 r. pozwalałoby organom na zastosowanie ust. 3 § 18 rozporządzenia, jednak od dnia wejścia w życie nowego brzmienia tego przepisu (tj. od 06.07.2007 r.) taka sytuacja nie jest już możliwa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny dokonać subsumcji stanu faktycznego sprawy, do prawidłowo wskazanych norm prawnych, przy czym stosowanie powyższych regulacji prawnych winno nastąpić z uwzględnieniem zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu interpretacji przepisu § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne i sposobu wyliczania przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na członka rodziny, stanowiącego kryterium przyznawania świadczeń rodzinnych. Na marginesie wspomnieć należy, iż organy administracji winny też zwrócić uwagę na wiek zainteresowanych świadczeniami osób (w szczególności B.B.) i przy ponownym orzekaniu oraz doręczaniu pism uwzględnić powyższą okoliczność. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ I instancji zobowiązany będzie zatem wyeliminować wskazane wyżej błędy i w rezultacie wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego i procesowego. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Jednocześnie mając na względzie dyspozycję art. 152 ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja jak i decyzja pierwszoinstancyjną nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło