II SA/Op 67/09
WyrokWSA w Opolu2009-04-21
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego wydane przez organ odwoławczy, które opiera się na przesłance nieprzewidzianej we wniosku strony, a także dokonuje oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu, jest dotknięte wadą skutkującą stwierdzenie jego nieważności?Ratio decidendi
Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego wydane przez organ odwoławczy, które opiera się na przesłance nieprzewidzianej we wniosku strony (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), a także dokonuje oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu (naruszenie art. 149 § 2 K.p.a.), jest dotknięte rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Spółka jawna na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2007 r. nałożono na spółkę opłatę legalizacyjną. W piśmie z dnia 8 września 2008 r. A. W. i M. W. domagali się wznowienia postępowania, wskazując na naruszenie przepisów Prawa budowlanego i K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania z powodu upływu terminu. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie i orzekł o wznowieniu postępowania. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w szczególności brak wykazania interesu prawnego przez wnioskodawców.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz skarżącej A Spółka jawna kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A Spółka jawna [...] na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...], znak [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie opłaty legalizacyjnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz skarżącej A Spółka jawna [...] kwotę 100 ( słownie: sto ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2007 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] nałożył na A spółkę jawną w G. opłatę legalizacyjną w kwocie 2500 zł z tytułu braku zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo budowlane, tj. miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie na działce nr ewid. B w G. przy ul. [...].
We wniesionym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] piśmie z dnia 8 września 2008 r., nazwanym "skarga", A. W. i M. W. domagali się wznowienia postępowania "zgodnie z art. 145 parf. 6 K.p.a." w sprawie samowolnie wykonanego dojazdu do warsztatu usług samochodowych na działce nr B w G., wskazując, że postanowienie z dnia 6 kwietnia 2007 r. zostało wydane z naruszeniem art. 106 § 1 K.p.a. oraz art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż w dniu 4 stycznia 2006 r., tj. w dniu wszczęcia postępowania, G. nie posiadał planu zagospodarowania przestrzennego, a w aktach brak jest decyzji o warunkach zabudowy. Poza tym nie wyjaśniono istnienia w sprawie dwóch różnych, przyjętych przez organ opinii, co narusza art. 81 pkt 1 Prawa budowlanego.
Pismem z dnia 18 września 2008 r. organ wezwał A. W.i M. W. o sprecyzowanie żądania, poprzez wskazanie, czy jest ono skargą na postanowienie z dnia 6 kwietnia 2007 r., czy wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a., a w razie drugiej z powyższych alternatyw – o wskazanie, kiedy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, tj. wprowadzeniu w życie planu zagospodarowania przestrzennego G. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 23 września 2008 r. A. W.i M. W. wyjaśnili, że pismo to stanowi zarówno skargę na powyższe postanowienie o legalizacji samowoli budowlanej, jak i wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] postanowieniem z dnia [...], nr [...], powołując się na przepis art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2007 r. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawcy nie wskazali, kiedy dowiedzieli się o wprowadzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dalej, przytaczając przepis art. 148 K.p.a., organ wskazał, że w treści znajdującej się w aktach skargi z dnia 24 kwietnia 2007 r., skierowanej do WINB w Opolu, strona postępowania powołuje się na plan, który wszedł w życie w dniu 4 stycznia 2007 r. Organ stwierdził, że nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania z uwagi na upływ miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się M. W., który we wniesionym zażaleniu stwierdził, że uzasadnienie zażalenia jest zawarte w piśmie z dnia 23 września 2008 r., jakie skierował do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu postanowieniem nr [...] z dnia [...], znak [...], uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i orzekł o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2007 r. Jako podstawę prawną wskazał przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., podając w uzasadnieniu, że organ odwoławczy uznał, iż A. W. i M. W. są stroną w postępowaniu zakończonym postanowieniem ostatecznym z dnia 6 kwietnia 2007 r., jednak bez własnej winy nie brali w nim udziału, zatem zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu A spółka jawna w G., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów: art. 7 i 77, art. 28, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 oraz art. 147 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i na tej podstawie uznanie, że zaszły przesłanki do wznowienia postępowania, a pominięcie w postępowaniu odwoławczym, że żalącemu nie służy przymiot strony. W uzasadnieniu zarzucono, że A. W. oraz M. W. nie wykazali, by w rozumieniu art. 28 K.p.a. mieli interes prawny w postępowaniu dotyczącym spółki A, która jest rzeczywistym użytkownikiem i właścicielem nieruchomości. Poza tym podniesiono, że organ odwoławczy nie wykazał w uzasadnieniu, na czym oparł przekonanie o istnieniu interesu prawnego po stronie A. W. i M. W. Wywiedziono też, że skoro żalącym się nie służy przymiot strony, zatem nie mogli skutecznie złożyć wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z powodów innych niż zostały w niej podniesione.
Na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania aktu administracyjnego, jak i stan sprawy istniejący na dzień jego wydania, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Oznacza to również, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej bądź celowościowej.
Sprawując taką kontrolę legalności, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tych względów jest zobligowany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, za zatem może uwzględnić skargę z przyczyn dostrzeżonych z urzędu.
Konsekwencją tak zakreślonego zakresu kognicji sądu jest to, że negatywna ocena legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia skutkuje uchyleniem decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c) lub stwierdzeniem jej nieważności gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postepowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), co prowadzi do eliminacji decyzji z porządku prawnego. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 P.p.s.a. - skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.
W świetle powyższego, sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a wyłącznie uprawnienia kasatoryjne, gdyż nie będąc kolejną instancją odwoławczą w strukturze organów administracji publicznej, nie zastępuje tych organów w merytorycznym rozstrzyganiu spraw administracyjnych.
Przystępując do oceny zaskarżonego postanowienia Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu należy przede wszystkim mieć na względzie, że wydane ono zostało w trybie postępowania wznowieniowego, określonego przepisami rozdziału 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., które jest postępowaniem nadzwyczajnym, stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej już uprzednio rozstrzygnięciem ostatecznym.
Przechodząc do zasad dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego należy wskazać, że stosownie do art. 147 K.p.a. postępowanie to może być wszczynane na wniosek strony lub w określonych przypadkach również z urzędu. Zaznaczyć należy przy tym, że w przepisach K.p.a. ustawodawca przyjął zasadę ograniczonego formalizmu. Z brzmienia art. 63 § 2 K.p.a. - regulującego wymagania formalne dla podania (które to określenie odnosi się zarówno do czynności strony dokonywanej w celu wszczęcia postępowania zwykłego, jak i nadzwyczajnych trybów postępowania) i stanowiącego, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych - wynika, że zasada ta odnosi się również do treści podania. Na gruncie procedury administracyjnej bezspornym jest, że zgłoszone przez stronę podanie zawierające żądanie (wniosek) wiąże organ i wyznacza przedmiot postępowania oraz jego zakres. Zgodnie z jednolitym stanowiskiem, wyrażanym dotychczas w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 1987 r., sygn. akt III SA 92/87-PiŻ z 1987r., nr 36, s. 15 i z dnia 17 września 1992 r., sygn. akt III SA 949/92 – niepublik., oraz B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 362), żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści wniesionego przez nią pisma. W razie niejasności sprecyzowanie żądania należy do wnoszącego podanie a nie do organu administracji. Katalog podstaw wznowienia ustanawia art. 145 § 1 pkt 1-8 K.p.a. i art. 145a K.p.a. Jest to katalog wyczerpujący i zamknięty, przy czym wśród przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. wymienia się brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy (pkt 4) oraz wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (pkt 6). Wznowienie postępowania z przyczyn określonych w powyższych przepisach może nastąpić zarówno na żądanie strony, jak również z urzędu, za wyjątkiem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a, które - zgodnie z zapisem art. 147 zd. drugie K.p.a. - może nastąpić tylko na żądanie strony. Wniesienia podania o wznowienie postępowania określone jest terminem przewidzianym w art. 148 K.p.a., wynoszącym 1 miesiąc. W przypadku podstaw wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz 5-8 K.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, natomiast w odniesieniu do przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. – od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo wyodrębnia dwie fazy (etapy) postępowania wznowieniowego. Ich wyróżnienie ma szczególne znaczenie w przypadku postępowania toczącego się na żądanie strony.
W fazie wstępnej, którą rozpoczyna wniosek strony zgłoszony organowi, organ ten bada, czy wniosek pochodzi od strony, czy złożony został w terminie ustanowionym art. 148 K.p.a. i czy wskazana przyczyna wznowienia mieści się w katalogu podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a.
Etap ten - w zależności od poczynionych przez organ ustaleń - może zakończyć się albo wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania albo wydaniem postanowienia o jego wznowieniu, przy czym zaznaczyć należy w tym miejscu, że ustawodawca w art. 149 § 2 i § 3 K.p.a. wyraźnie określa te dwie formy rozstrzygnięć, odmienne w zależności od tego, czy jest to rozstrzygnięcie pozytywne czy negatywne. Wydanie któregokolwiek z tych rozstrzygnięć wymaga przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W szczególności organ musi zbadać, czy podmiot składający podanie posiada przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Ustalając z kolei, czy wskazana przez stronę przyczyna wznowienia postępowania mieści się w katalogu podstaw wznowienia organ winien mieć na uwadze, że strona musi to uczynić na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. Trzecią przesłanką badaną w postępowaniu wstępnym jest kwestia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę. Organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze, przedstawiając swe stanowisko w uzasadnieniu. Organ obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Jeżeli składający podanie nie zadośćuczyni temu obowiązkowi, organ winien wezwać go na podstawie art. 64 K.p.a. do jego uzupełnienia pod rygorem przewidzianych w tym przepisie skutków prawnych. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i otwarcie tym samym drogi do badania, czy istotnie w sprawie zachodzą przyczyny wznowienia postępowania, a następnie rozstrzygnięcie sprawy bez zachowania wskazanych wyżej wymogów narusza przepisy art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 145 § 1, art. 148 i art. 149 § 1 K.p.a. W szczególności wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminowi stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a. zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy od razu należy sprecyzować, że przedmiotem oceny organów jest postanowienie wydane w postępowaniu zainicjowanym pismem A. W. i M. W. z dnia z dnia 8 września 2008 r., zawierającym żądanie wznowienia postępowania. Wnioskodawcy oparli tak sformułowane żądanie o przepis art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a., wskazując, że w sprawie dotyczącej samowolnej budowy parkingu na sąsiedniej nieruchomości, nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, wymagana wobec braku w dacie wszczęcia postępowania planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania przez organ pierwszej instancji, który podjął czynności mające na celu wyjaśnienie zachowania terminu, było natomiast złożenie podania o wznowienie po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Organ na podstawie posiadanej dokumentacji stwierdził, że już w kwietniu 2007 r. wnioskodawcy dysponowali wiedzą o istnieniu planu zagospodarowania i w piśmie kierowanym do organu powoływali się na tę okoliczność.
W tym miejscu odnotowania wymaga okoliczność, która uszła uwadze organu odwoławczego, a mianowicie fakt, że rozstrzygnięciu wydanemu w pierwszej instancji została nadana nieprawidłowa forma, w sposób oczywisty sprzeczna z treścią art. 149 § 3 K.p.a., który wymaga dla rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania formy decyzji. Ten właśnie przepis został przez organ pierwszej instancji powołany jako podstawa prawna wydanego aktu, któremu pomimo to nadana została forma postanowienia wraz z pouczeniem o terminie i środku zaskarżenia odpowiednimi dla postanowienia. Wskazać jednak przyjdzie, że samo nadanie wadliwej formy nie może przesądzać o racji bytu wydanego przez organ aktu. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu organu pierwszej instancji – poza wadliwą nazwą – zawierało wszelkie elementy wymagane dla decyzji, określone w art. 107 § 3 K.p.a., a zawarte w nim rozstrzygnięcie było zbieżne z powołaną w nim podstawą prawną wynikającą z art. 149 § 3 K.p.a. Z tego względu owa, niedostrzeżona przez organ odwoławczy, wadliwość aktu organu pierwszej instancji nie może skutkować istotnymi konsekwencjami prawnymi. Nie było zatem przeszkód, by akt organu pierwszej instancji mógł zostać potraktowany jako decyzja i by wniesiony przez M. W. środek odwoławczy został rozpoznany przez organ drugiej instancji jako odwołanie. W sytuacji dostrzeżenia przez organ odwoławczy wadliwości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego organ ten mógł uchylić tę decyzję i orzec o wznowieniu postępowania w drodze postanowienia.
Wracając do merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w akcie wydanym przez organ pierwszej instancji, skonstatować należy, że organ ten zatrzymał prowadzone postępowanie na etapie wstępnym, kończąc je wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ drugiej instancji podjął natomiast rozstrzygnięcie reformatoryjne, uchylając to postanowienie i orzekając o wznowieniu postępowania w formie postanowienia. Treść uzasadnienia tegoż postanowienia, która powinna wyjaśniać okoliczności, jakie legły u podstaw rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, wskazuje, iż organ odwoławczy skupił się wyłącznie na kwestii strony i przedstawił dywagacje mające potwierdzać fakt, iż w postępowaniu zakończonym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2007 r., którego wznowienia domagali się wnioskodawcy, służył im przymiot stron i jako strony zostali pominięci przez organ pierwszej instancji, który nie doręczył im postanowienia z dnia 6 kwietnia 2007 r. W świetle wyraźnego zapisu art. 149 § 2 K.p.a., że postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia, nie może być mowy o możliwości odmiennej interpretacji poza taką, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania ocena przyczyn wznowienia jest niedopuszczalna. Z tego względu ustalenie czy zachodzą podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 K.p.a. i 145a § 1 K.p.a., może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania, a zatem dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Odmienne działanie organu, wobec precyzyjnego zapisu art. 149 § 2 K.p.a., stanowi rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W świetle poglądów, utrwalonych na tle tego pojęcia w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które należy w pełni podzielić, rażące naruszenie prawa to działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie i ma ono miejsce w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności" (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1705/93, "Wspólnota" 1994, nr 42, s. 16. oraz z dnia 28 października 1996 r., sygn. akt III SA 1070/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 142). Konsekwencją tego ustalenia jest z kolei uznanie, iż wydane w tych warunkach postanowienie organu odwoławczego dotknięte jest kwalifikowaną wadą, skutkująca koniecznością stwierdzenia jego nieważności.
Opisane wyżej naruszenie prawa stanowiło wystarczającą przesłankę do wydania niniejszego wyroku, aczkolwiek nie sposób nie zauważyć, że zaskarżone postanowienie jest obarczone jeszcze inną wadą takiej samej rangi. U podstaw wydania zaskarżonego postanowienia - jak wyraźnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu - legło stwierdzenie, iż strona nie brała udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przesłanki tej nie powołano w piśmie z dnia 8 września 2008 r., stanowiącym podanie o wznowienie postępowania. Zaakcentować w tym miejscu trzeba, że w niniejszym postępowaniu, prowadzonym na podstawie wniosku o wznowienie z dnia 8 września 2008 r., organ winien wedle reguł wskazanych przez Sąd na wstępie, brać pod uwagę i oceniać tenże wniosek, a nie równocześnie i inne wnioski, pisma oraz skargi, jakie zostały złożone wcześniej przez A. W. i M. W. w sprawie dotyczącej budowy parkingu na działce sąsiedniej. Skoro, jak wskazano wyżej, w świetle wyraźnego zapisu art. 147 zdanie drugie K.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. braku udziału strony, następuje tylko na żądanie strony, to orzekając o wznowieniu postępowania na tej podstawie, organ działał bez takiego wniosku, czyli z urzędu, do czego z całą pewnością nie był uprawniony, a zatem po raz kolejny naruszył jasno sprecyzowany przepis prawa, tj. art. 147 zdanie drugie K.p.a.
Zakres i waga opisanych powyżej błędów proceduralnych oraz oczywistość związanych z tym naruszeń prawa, gdyż – co wykazano wyżej – treść stanowiska organu odwoławczego pozostawała w wyraźnej sprzeczności z przesłankami określonymi w jasno brzmiących przepisach art. 149 § 2 K.p.a. oraz art. 147 K.p.a., w ocenie Sądu, były nie tylko istotne i miały wpływ na wynik sprawy, ale spowodowały konieczność stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., skutkującym jego nieważnością.
Mając na uwadze powyższą argumentację, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto o przepis art. 152 P.p.s.a., natomiast o kosztach w punkcie trzecim orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost ze szczegółowych rozważań przedstawionych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W postępowaniu ponownym, po rozważeniu wszystkich okoliczności niezbędnych do rozpoznania sprawy, organ odwoławczy wyda rozstrzygnięcie stosowne do poczynionych ustaleń i obowiązujących przepisów prawa.
Treść podjętego rozstrzygnięcia powoduje powrót sprawy na etap postępowania odwoławczego, co czyni zbędnym odnoszenie się do dalej idących zarzutów skargi, które będą przedmiotem rozpoznania organu drugiej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło