IV SA/Wa 83/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-22

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania uzgodnieniowego w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i czy zapewniły im czynny udział w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy dotyczące zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa) oraz zawiadamiania o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 kpa), nie ustalając prawidłowo wszystkich stron postępowania, którymi są właściciele lub użytkownicy działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Niewzięcie udziału w postępowaniu przez wszystkie strony stanowi wadę procesową skutkującą koniecznością ponownego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. T. na decyzję Ministra Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie uzgodnienia warunków do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ uznał, że inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżący zarzucił błędne ustalenie braku oddziaływania na jego działki. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r.; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. T., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowania w sprawie uzgodnienia warunków do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji polegającej na rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej firmy P. Sp. z o.o., zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości S.. W uzasadnieniu podano, że na wniosek Wójta Gminy C. z dnia 10 września 2007r. Wojewoda prowadził postępowanie uzgodnieniowe dotyczące rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej polegającej na demontażu istniejących anten sektorowych zawieszonych na wieży o wysokości 50 m i zainstalowaniu na wysokości 49 m n.p.t. 3 anten sektorowych [...], pracujących w systemie GSM 1800 oraz 3 anten sektorowych [...], pracujących w systemie GSM 900 i UTMS. Równoważna moc każdej anteny [...] będzie wynosić [...] W, zaś każdej anteny [...] – [...] W. Na wysokości 46 m n.p.t. planowane jest zainstalowanie 3 anten radiolinii. Urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo-odbiorcze w kontenerze usytuowanym u podstawy wieży. Według brzmienia § 2 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007r., ( opubl. w Dz. U. Nr 158, poz.1105), obowiązującego z dniem 31 sierpnia 2007 r., które zmieniło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowaniach związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ) przedsięwzięciami wymagającymi sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko są m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, dla których równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 2000 W, a miejsca dostępne dla ludzi znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Zgodnie z § 3 ust.1 pkt 8 ww. rozporządzenia sporządzenia raportu mogą wymagać m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, dla których równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 2000 W, a miejsca dostępne dla ludzi znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Organ stwierdził, że z przeprowadzonej kwalifikacji przedmiotowej stacji bazowej wynika, że równoważna moc promieniowania izotropowo każdej z projektowanych anten sektorowych będzie większa od 2000 W, a miejsca dostępne dla ludzi znajdują się w odległości większej od 150 m, licząc od środka elektrycznego anten, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tych anten. Słusznie zatem Wojewoda [...] przyjął, że w obecnym stanie prawnym przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym nie występuje potrzeba określenia warunków środowiskowych dla jego realizacji. Organ uznał, że z powyższych powodów odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W kwestionowanej decyzji Wojewoda nie zajął merytorycznego stanowiska, tylko umorzył postępowanie, ponieważ planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć, dla których organem ochrony środowiska jest wojewoda. W skardze na powyższą decyzję M. T. wskazał, że jest właścicielem kilku działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które otaczają działkę nr [...], na której w 2002 roku wybudowano stację telefonii komórkowej. Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko organów, że przedmiotowa inwestycja nie będzie oddziaływać na jego działki, skoro ze szkicu znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odległość anten nie będzie przekraczała odległości 40 metrów od jego działek. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał ponadto, że skarżący błędnie odczytał, że wskazana w przepisach odległość, jest to odległość od jego działek. Oś wiązki głównej promieniowania anteny stanowi linię przeprowadzoną wzdłuż kierunku wiązki głównej promieniowania tej anteny. Natomiast odległość miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny jest określana przez odcinek prostej, który wyznacza się wzdłuż osi głównej promieniowania anteny przy uwzględnieniu azymutu i pochylenia tej wiązki. Organ wskazał również, że wprawdzie Wojewoda powinien odmówić uzgodnienia inwestycji , wskazując przyczyny takiego rozstrzygnięcia, ponieważ zgodnie z art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2 - 5 oraz 109 -113 kpa, to jednak uchylenie tej decyzji w trybie art. 138 § 2 kpa było sprzeczne z tym przepisem, skoro nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowych dowodów i nie byłoby to racjonalne z zasadą ekonomiki procesowej. Ponowne rozstrzygnięcie i tak stanowiłoby o braku podstaw prawnych do uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesionych. Zgodnie z art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Według natomiast art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu, organy uzgadniające obu instancji złamały powyższe zasady, gdyż po pierwsze - nie ustaliły prawidłowo stron postępowania, którymi są właściciele lub użytkownicy działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych mapy w skali 1 : 5000 mapy wynika, że obszar oddziaływania inwestycji wskazanej we wniosku inwestora obejmuje nie tylko działki skarżącego, ale również działki o nr ew: [...] i [...]. Właściciele lub użytkownicy wieczyści tych wymienionych działek nie brały udziału w tym postępowaniu uzgodnieniowym. Po drugie - nie zapewniono tym osobom, jak również skarżącemu udziału w postępowaniu, poprzez zaniechanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania uzgodnieniowego. Wymaga podkreślenia, iż przymiot strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania tej inwestycji w przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Jeżeli więc nawet zostanie ustalone, iż w określonych okolicznościach, zmienione przepisy obowiązującego prawa wykluczają dopuszczalność wydania merytorycznej decyzji we wszczętym uprzednio postępowaniu - przed znowelizowaniem przepisów prawa - to jednak postępowanie to winno zakończyć się z udziałem wszystkich jego stron w celu zapewnienia im przyznanego w art. 10 § 1 kpa prawa do wypowiedzi dla wyjaśnienia braku podstaw prawnych do dokonywania niezbędnej oceny wpływu zamierzonej inwestycji na ich nieruchomość. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zatem zostały przy naruszeniu art. 10 §1 kpa i art. 61 § 4 kpa. Skutkiem tego naruszenia jest niewzięcie udziału w prowadzonym postępowaniu przez wszystkie jego strony, co wywołuje przesłankę wadliwości obu decyzji stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, a określoną w art. 145 § 1 ust. 4 kpa. Z art. 145 § 1 ust. 4 kpa wynika bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Z uwagi na stwierdzoną wadliwość procesową zaskarżonej decyzji, Sąd nie dokonał merytorycznej oceny decyzji ponieważ zaistniała w sprawie wadliwość procesowa skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania sprawy z udziałem wszystkich jej stron. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono, jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający ustali strony postępowania i zapewni w nim udział wszystkim jego stronom, w sposób wynikający żart. 10 §1 kpa i art. 61 § 1 kpa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło