II SA/Łd 212/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie renty strukturalnej oddala skargę. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, 145 § 1 pkt 8, art. 150 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., art. 1 ust. 1 pkt 1 , art. 3, art. 5 ust. 1a oraz ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r., nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., Nr [...], z dnia [...] r. uchylającej decyzję nr [...] z dnia [...], znak sprawy [...] wydaną na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] r. i zmieniającą od marca 2008 r. wysokość pobieranej przez Z. K. renty strukturalnej o kwotę 112,61 zł i ustalającej jej wysokość na kwotę 1845,24 zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W sprawie ustalono, że na wniosek zgłoszony 21 grudnia 2005 r. i deklarację przekazania 9,23 ha użytków rolnych na następcę, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] r., Nr [...] przyznał Z. K. rentę strukturalną od marca 2006 r. w kwocie 1768,48 zł. W dniu [...]r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wydał decyzję Nr [...] o zmianie wysokości renty strukturalnej w związku z waloryzacją rent i emerytur o kwotę 114,94 zł i ustalił nową wysokość renty na kwotę 1883,42 zł. W dniu 12 czerwca 2008 r. w przekazanym przez Z. K. gospodarstwie rolnym przeprowadzono kontrolę terenową, podczas której wykryto nieprawidłowości, które potwierdziła późniejsza kontrola sprawdzająca, stwierdzająca zawyżenie powierzchni użytków rolnych o 0,28 ha. W związku z tymi nieprawidłowościami Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] o przyznaniu renty strukturalnej, ze względu na nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzje. A następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchylił tę decyzję i przyznał Z. K. od marca 2008 r. rentę strukturalną w wysokości 1732,63 zł miesięcznie. Postanowieniem zaś z dnia [...] r., Nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., powołując w podstawie prawnej art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8, art. 147 i art. 150, z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zmiany wysokości renty strukturalnej, zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], jako że decyzja ta została wydana na podstawie decyzji z dnia [...] r., Nr [...], która została następnie uchylona. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 12 ust. 5, § 17 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, art. 5 ust. 1a oraz ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, z urzędu uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie decyzji z dnia [...] r., Nr [...] i zmienił od marca 2008 r. wysokość pobieranej przez Z. K. renty strukturalnej o kwotę 112,61 zł oraz ustalił jej wysokość na kwotę 1845,24 zł. Odwołanie od tej decyzji złożył Z. K. zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu podał, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowych danych co do obszaru użytków rolnych w gospodarstwie, co zostało zakwestionowane w odwołaniu od decyzji nr [...] (uchylającej decyzję z dnia [...]r. i przyznającą od marca 2008 r. rentę strukturalną w wysokości 1732,63 zł miesięcznie). Nie negując ustaleń z kontroli z dnia 12 czerwca 2008 r. odwołujący wskazał, iż obok domu istnieje działka nr 300 o powierzchni 28500 ha i w części 0,9000 ha od kilku lat jest użytkiem rolnym, w tym roku obsianym żytem. Odwołujący podsumował, iż uwzględnienie tych różnic w areale, ponowne zweryfikowanie i naliczenie renty spowoduje zapewne zmianę podstawy do waloryzacji renty. Organ II instancji, opisaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i zwrócił uwagę, iż przy obliczeniu wysokości przyznanej renty uwzględniono całą powierzchnię użytków rolnych zadeklarowanych we wniosku oraz w wypisie z rejestru gruntów, również działkę ewidencyjną nr 300 o powierzchni 2,85 ha, na której znajduje się sad. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. K. zakwestionował decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Nr [...], z dnia [...] r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. i wnosił o jej zmianę poprzez zwiększenie pobieranej renty strukturalnej o kwotę 112,61 zł, począwszy od marca 2008 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Motywując swoje zarzuty i żądanie wskazał, iż zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Nr [...], z dnia [...] r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., a zmniejszająca jego świadczenie o kwotę 112,61 zł miesięcznie. Przy czym zmiana wysokości renty nastąpiła wstecz, co narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. Skarżący podniósł ponadto, że deklarowaną wielkość użytków rolnych opierał na aktach własności ziemi i wypisach z rejestru gruntów, a organ w czynnościach kontrolnych nie uwzględnił współczynnika tolerancji, co mogłoby wpłynąć na jej wynik. Podniósł również, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu odwołania dotyczącego nieuwzględnienia jako użytku rolnego części działki nr 300 o powierzchni 0,9 ha. Zauważył, iż nic nie stało na przeszkodzie, aby organ odwoławczy nakazał organowi I instancji powtórną kontrolę na gruncie celem rozwiania wszelkich wątpliwości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wnosił o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, iż stosownie do treści "art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) obowiązek uaktualnienia wypisów z rejestrów spoczywa na właścicielu gruntów". Ponadto zauważył, że skarżący nie kwestionował ustaleń przeprowadzonych kontroli na miejscu, a powodem zmniejszenia wysokości kwoty renty strukturalnej były owe ustalenia. Organ odwoławczy jeszcze raz podkreślił, że do obliczenia wysokości przyznanej kwoty renty strukturalnej wzięto pod uwagę całą działkę nr 300 o powierzchni 2,865 ha, na której znajduje się sad, będący użytkiem rolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność rozstrzygnięcia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję podkreślić należy iż sąd nie przejmuje sprawy do końcowego załatwienia, to znaczy, że uwzględniając skargę nie może zmienić zaskarżonej decyzji i przyznać świadczenia, czego domagał się skarżący w swoim alternatywnym żądaniu. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie znalazł jednak podstaw do jej uwzględnienia w żadnym zakresie, toteż nie mógł również wyjść naprzeciw żądaniu skargi, uchylenia objętego nią aktu. W rozpoznawanej sprawie zakwestionowana została decyzja wydana po rozpoznaniu sprawy w trybie nadzwyczajnym rozstrzygająca o waloryzacji przyznanego, odrębną decyzją, świadczenia rentowego. Organ pierwszej instancji po uchyleniu, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji przyznającej rentę strukturalną zobligowany był przepisem art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o waloryzacji tego świadczenia. Decyzja waloryzacyjna z dnia [...] r. wydana bowiem była w oparciu o decyzję z dnia [...] r. przyznającą to świadczenie, która została następnie uchylona. Organ w przepisanej formie, postanowieniem, wznowił postępowanie, zgodnie z przepisem art. 149 § 1 k.p.a., a następnie rozstrzygnął sprawę co do istoty. Istotą rozstrzygnięcia w postępowaniu waloryzacyjnym było przeliczenie ustalonej, wcześniejszą decyzją, o przyznaniu świadczenia, składowych renty strukturalnej, na którą złożyły się: podstawowa wysokość renty strukturalnej oraz szczegółowo wskazane jej zwiększenia. Podstawę wyliczeń stanowiła zaś nowa, wyższa kwota, najniższej emerytury z ubezpieczenia społecznego, która zgodnie z komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M.P. Nr 21, poz. 211), od 1 marca 2008 wynosiła 636,29 zł. Organ w wyniku przeprowadzenia postępowania, po jego wznowieniu, w sprawie przyznania renty strukturalnej ustalił jej wysokość na kwotę 1732,63 zł, decyzją z dnia [...] Nr [...]. Kwota ta była niższa w stosunku do wysokości renty przyznanej decyzją z [...]r., uchyloną po wznowieniu, a określającą ją na 1768,48 zł. Organ ustalił bowiem w wyniku kontroli na miejscu, iż faktyczna powierzchnia przekazanego gospodarstwa rolnego jest niższa od powierzchni zadeklarowanej o 0,28 ha użytków rolnych. W konsekwencji do wyliczenia wysokości świadczenia przyjęto, nie jak deklarował wnioskodawca 9,23 ha lecz 8,95 ha, jak wynikało z kontroli. Spowodowało to zmniejszenie składników wpływających na wysokość renty, a mianowicie zwiększenia, przewidzianego przepisem art. 12 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191 ze zm.), z tytułu przekazania na własność każdego pełnego hektara użytków rolnych powyżej 3 ha na powiększenie innego gospodarstwa, powyżej 3 ha użytków rolnych oraz zwiększenia z tytułu przekazania na własność każdego pełnego hektara użytków rolnych, jeżeli przekazanie nastąpiło na rzecz rolnika będącego w wieku poniżej 40 lat, powyżej 3 ha użytków rolnych. Obecnie do wyliczenia zwiększeń przyjęto 5 pełnym hektarów, a nie 6 ha, jak poprzednio. Mimo więc, że różnica między zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią użytków rolnych wynosi zaledwie 0,28 ha, to do wyliczenia wysokości renty nie wlicza się zwiększenia za 1 ha, bowiem do zwiększeń zalicza się tylko pełne hektary przekazanych użytków rolnych i to powyżej trzech hektarów. Przepisy w tym zakresie nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, a wyniki czynności kontrolnych, w których brał udział skarżący, nie były przez niego kwestionowane w toku całego postępowania. Stąd niezrozumiałym pozostaje zarzut skargi, iż "nic nie stało na przeszkodzie, aby organ odwoławczy nakazał organowi I instancji powtórną kontrolę na gruncie celem rozwiania wszelkich wątpliwości". Wyliczenia zaś dokonane przez organ są prawidłowe. Różnica w wysokości świadczenia po jego waloryzacji, dokonanej zaskarżoną decyzją, w stosunku do pobieranej renty przed wznowieniem postępowania wynosi 38,18 zł miesięcznie. Żądanie więc skarżącego, aby zwiększono jego świadczenie o kwotę 112,61 zł, bo jak podaje w skardze, o taką kwotę zmniejszyła się wysokość jego renty, wynika zdaje się z niezrozumienia treści zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji o waloryzacji świadczenia, gdzie zwiększono, a nie zmniejszono wysokość renty o 112, 61 zł. Nietrafny jest również zarzut skargi o naruszeniu zasady "nie działania prawa wstecz", bowiem po uchyleniu decyzji we wznowionym postępowaniu, organ rozstrzygnął istotę sprawy przyznając rentę strukturalną od dnia spełnienia przez wnioskodawcę warunków do jej przyznania, a zwaloryzował świadczenie od dnia, w którym zmianie uległa kwota najniższej emerytury, o czym ogłosił Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w formie komunikatu w Monitorze Polskim. Rozpoznawał więc sprawę na nowo, zgodnie z obowiązującym w dniu rozstrzygania prawem. Z akt sprawy wynika, że przy ustalaniu wysokości przyznanej skarżącemu renty została uwzględniona działka nr 300 o powierzchni 2,85 ha w całości jako użytek rolny. Nie ma więc znaczenia, że część tej działki o powierzchni 0,9 (czy też jak wskazuje organ, o powierzchni 0,09 ha) jest użytkiem rolnym, od jakiegoś czasu inaczej użytkowanym. Nie ma to bowiem już żadnego wpływu na przyznane i zwaloryzowane świadczenie, bo większej powierzchni tej działki, zaliczyć do gruntów przekazanych, nie można. W odniesieniu zaś do zarzutu, że skarżący deklarowaną wielkość użytków rolnych opierał na wypisie z rejestru gruntów i działając w dobrej wierze nie może ponosić ujemnych konsekwencji ewentualnych błędów w tym zakresie, za słuszne należy uznać stanowisko organu, że właściciel ma obowiązek zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. A obowiązek ten nie dotyczy tylko zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (art. 22 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm. Ewidencja gruntów jest więc specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i powinna być ona utrzymywana w stałej aktualności zarówno co do stanu faktycznego, jak i prawnego. Zaniedbania zaś strony postępowania w zakresie zaktualizowania danych w rejestrze gruntów, w szczególności użytków rolnych, nie można przerzucać na organ prowadzący postępowanie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ar