III SA/Gd 84/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skarg T. K. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 8 września 2008 r., nr [...]; nr [...]; nr [...]; w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie należności celnych 1. uchyla zaskarżone postanowienia; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącego T. K. kwotę 300 ( trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniami z dnia 8 września 2008 r. o numerach: [...], [...], [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił T.K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 30 kwietnia 2004 r. o numerach: [...]. W uzasadnieniach postanowień wskazano, że stronie doręczono decyzje zgodnie z art. 150 § 1, 1a i § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 21 maja 2004 r. Przesyłkę awizowano pierwszy raz w dniu 7 maja 2004 r. oraz ponownie w dniu 17 maja 2004 r. Stwierdzono, że w przypadku odbioru przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego powiadomienia doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. T. K. w dniu 6 czerwca 2008 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań twierdząc, że przedmiotowe decyzje zostały mu doręczone dopiero w dniu 2 czerwca 2008 r. , co spowodowało opóźnione złożenie odwołania, ponieważ strona nie wiedziała o ich istnieniu. Organ stwierdził następnie, że do przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek- uchybienie terminu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że bezsporne jest uchybienie terminu do wniesienia odwołania, który zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynosi 14 dni od jej doręczenia. Nieprawdziwe jest twierdzenie strony, że powiadomienie o treści decyzji nastąpiło dopiero w dniu 2 czerwca 2008 r., bowiem pierwszą informację o wydaniu przedmiotowych decyzji skarżący otrzymał w dniu 28 lipca 2004 r., kiedy odebrał upomnienie z dnia 9 lipca 2004 r., w którym został wezwany do uregulowania należności celnych i podatkowych w związku z przedmiotowymi decyzjami. Ponadto Naczelnik Urzędu Celnego w piśmie z dnia 13 października 2004 r. wyjaśnił stronie zastępczy tryb doręczenia decyzji , jak również przesłał oryginały decyzji z dnia 30 kwietnia 2004 r. Pismo to strona odebrała w dniu 18 października 2004 r., wobec czego nie został spełniony warunek obowiązku wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Strona nie wskazała też żadnej racjonalnej przyczyny uzasadniającej brak złożenia odwołania w terminie. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w wówczas, gdy stało się to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, zaś jakiekolwiek niedbalstwo dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Organ podkreślił, że strona miała świadomość, iż w krótkim terminie zostaną wydane decyzje w sprawie. Organ uznał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bezwzględnie z winy T. K., wobec czego nie zachodziły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowych decyzji. Powyższe postanowienia zaskarżył skargami do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. K. wnosząc o ich uchylenie. W uzasadnieniach skarg wskazał, że nie można zgodzić się z organem, iż decyzje zostały mu doręczone skutecznie, bowiem materiał dowodowy nie wskazuje, by organ doręczając decyzje w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej dochował należytej staranności i wypełnił treść tego przepisu. Organ miał obowiązek zawiadomienie o doręczeniu pisma umieścić w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Skarżący stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodu na dokonanie powyższych czynności, a zatem doręczenie takie jest wadliwe i nie rodzi skutków prawnych. Przywołał treść wyroków sądów administracyjnych, z których wynika, że decyzja jest skutecznie doręczona wówczas, gdy organ wykaże, iż placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, w którym można je odebrać. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. Sąd na mocy art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach III SA/Gd 84/09, III SA/Gd 85/09, III SA/Gd 86/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie natomiast z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Rację ma organ wskazując, że dla możliwości przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, określonych w art. 162 Ordynacji podatkowej. Jednak w sprawie niniejszej , wbrew stanowisku organu, nie jest niewątpliwa przesłanka uchybienia terminu. Skarżący, mimo że formalnie wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań od decyzji z dnia 30 kwietnia 2004 r. , kwestionuje fakt skutecznego doręczenia mu tych decyzji wcześniej, niż przed dniem 2 czerwca 2008 r. W aktach administracyjnych, dołączonych do sprawy noszącej uprzednio sygn. akt III SA/Gd 86/09, znajduje się koperta, w której – jak wynika z adnotacji na kopercie - dokonywano doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 30 kwietnia 2004 r. Na kopercie tej widnieje informacja, że przesyłka była awizowana w dniu 7 maja 2004 r. i powtórnie w dniu 17 maja 2004 r. , a następnie została zwrócona do nadawcy jako nie podjęta w terminie. Na kopercie widnieje adnotacja, że przesyłkę pozostawiono w urzędzie pocztowym, jednak brak adnotacji o tym, czy zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP skarżącemu pozostawiono i jeżeli tak - to gdzie - w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura, innego pomieszczenia, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Skarżący od momentu otrzymania upomnień będących konsekwencją przedmiotowych decyzji kwestionował fakt doręczenia mu tych decyzji jak też prawidłowość zastępczego ich doręczenia. Okoliczność doręczenia mu decyzji dopiero w dniu 2 czerwca 2008 r. skarżący podnosił też w odwołaniu od tych decyzji, w którym to odwołaniu zawarty był wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tak zwane doręczenie zastępcze normuje art. 150 Ordynacji podatkowej, którego § 1 stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 a w/w ustawy adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi , że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Aby można było mówić o prawidłowym, skutecznym doręczeniu przesyłki, poza złożeniem jej w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy na określony czas konieczne jest pozostawienie zawiadomienia o tym fakcie w jednym z miejsc wskazanych w przepisie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Dla uznania , że decyzje organu I instancji zostały skutecznie doręczone skarżącemu w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne było wykazanie przez organ administracji, że Urząd Pocztowy zawiadomił skarżącego w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie skarżący może je odebrać. W sprawie niniejszej istnieją wątpliwości, czy i gdzie umieszczono zawiadomienie o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej dla skarżącego, a co za tym idzie - czy przesyłkę doręczono skutecznie. Skarżący podczas całego postępowania twierdził, że decyzji nie otrzymał oraz że nie doszło do prawidłowego zawiadomienia go o pozostawieniu pisma. W okolicznościach niniejszej sprawy organ celny, z naruszeniem przepisów postępowania , w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 § 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz.622 ze zm.) nie przeprowadził prawidłowego postępowania na okoliczność, czy właściwie dokonano czynności, o jakich mowa w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Jest to o tyle istotne, że w sytuacji, gdyby nie można było ustalić w sposób pewny, czy przesyłkę doręczono i gdzie umieszczono zawiadomienie o tym dla skarżącego, doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej należałoby uznać za niedokonane, a wówczas datą doręczenia pisma byłby dzień, w którym skarżącemu doręczono prawidłowo pismo zawierające decyzje organu. Stanowisko takie jest zgodne z poglądem zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt II FSK 64/07 ( POP 2008/5/65, system informacji prawnej LEX nr 451285) . Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt I FSK 565/05 ( LEX nr 187585) stwierdzając, że dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. Z poglądem tym w całości należy się zgodzić. Tak więc w pierwszej kolejności organ ponownie rozpatrując sprawę powinien ustalić, czy doszło do skutecznego zastępczego doręczenia decyzji. Jeżeli nie - organ powinien ustalić, kiedy do skutecznego doręczenia decyzji doszło- czy na skutek doręczenia skarżącemu decyzji razem z pismem Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 13 października 2004 r. – o wysłaniu tych decyzji mowa jest w treści pisma, natomiast potwierdzenie odbioru zawiera adnotację jedynie o doręczeniu pisma, czy też dopiero w 2008 r. Skarżący twierdzi, że decyzje zostały mu doręczone w dniu 2 czerwca 2008 r., przy czym w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi brak dowodu doręczenia decyzji dokonanych w 2008 r. W zależności od dokonanych ustaleń organ musi rozważyć , w jakiej dacie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji skarżącemu i czy w sprawie niniejszej można w ogóle mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołań od decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, że skargi zasługują na uwzględnienie, uchylił zaskarżone postanowienia na mocy art. 145 § 1pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.