II SA/Kr 925/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr) Sędziowie WSA Barbara Pasternak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie kary pieniężnej za usuniecie drzew skargę oddala II SA/Kr 925/08 UZASADNIENIE W dniu .... stycznia 2006 r. Prezydent M. K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wycięcia bez zezwolenia drzew z terenu przylegającego do nieruchomości położonej w [....] przy [....] . Decyzją z dnia [....] 2007 r. wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 89 ust. 1-4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, póz. 880 z późn. zm. - cyt. dalej jako u.o.p.) wymierzył on J.B. zam. w [....] przy [....] karę pieniężną w wysokości [....] . za usunięcie bez zezwolenia 3 drzew na działkach nr nr .... Po odwołaniu J. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [....] 2007 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji wskazując, że organ l instancji nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego orzekając bez odpowiedniej ekspertyzy dendrologicznej. Orzekając ponownie Prezydent M. K. wydał w dniu [....] 2008 r. decyzję, mocą której wymierzył J. B. karę pieniężną w wysokości [....] zł. za wycięcie 3 drzew. W uzasadnieniu napisano, że drzewa zostały usunięte na zlecenie właściciela działek nr nr ......, J.B. przez Spółkę [....] sp. z o.o. Usuniętych drzew było kilka, w tym jedna brzoza i kilka wierzb. Średnicę brzozy ustalono na ok. 30 cm na wysokości ścięcia, tj. na wysokości 40 cm od poziomu terenu. Drugie drzewo-wierzba, miała średnicę 20 cm na wysokości 20 cm od poziomu terenu. Ilości oraz średnicy pozostałych drzew nie ustalono. W dniu usunięcia drzew J. B. sprzedał ww. nieruchomość Spółdzielni Mieszkaniowej im. [....] w K. Sprzedaż nastąpiła po usunięciu drzew. Ponieważ podczas wizji w terenie niemożliwym było ustalenie szczegółowych wymiarów drzew, oparto się na zeznaniach świadków, a także na notatce urzędowej Straży Miejskiej, dokumentacji fotograficznej, oraz na pisemnych oświadczeniach Spółdzielni Mieszkaniowej [....] w K. Stosownie do wskazań Kolegium zlecono też wykonanie ekspertyzy dendrologicznej. Na jej podstawie ustalono, iż drzewo nr .... to brzoza [....] , zaś drzewo nr .... należy do gatunku wierzba. Następnie określono wiek drzew, zliczając liczbę rocznych pierścieni drewna na wywiertach pobranych z szyi korzeniowych drzew rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie wyciętych okazów. Wiek brzozy oraz wierzby w roku ich ścięcia przekraczał lat 5 i kształtował się w przedziale 6-8 lat. Obwód pni określono na podstawie przeprowadzonej analizy dokumentacji zdjęciowej załączonej do akt sprawy. Obwód pnia brzozy na wysokości 130 cm od powierzchni gruntu określono na 71,63 cm, natomiast obwód wierzby na 70,99 cm. Na podstawie całości zebranego materiału dowodowego w sprawie ustalono, iż drzewa zostały usunięte przez pracowników Spółki [....] na zlecenie J.B. W momencie usuwania drzew był on posiadaczem, bowiem dopiero po ich usunięciu nieruchomość, na której rosły, została przez niego zbyta. Jako posiadacz nieruchomości powinien był legitymować się zezwoleniem na ich usunięcie. Oczyszczenie terenu było warunkiem nabycia nieruchomości przez Spółdzielnię im. [....] , a wykonanie owego warunku było kontrolowane przez pracownika Spółdzielni, co nie zwalnia J.B. od odpowiedzialności z art. 88 ust. 1 pkt 2 uop. W odwołaniu J. B. podniósł, że decyzja narusza art. 107 § 3 kpa. Organ poprzestał na ogólnikowym stwierdzeniu, "że na podstawie całości zebranego materiału dowodowego w sprawie ustalono". Sformułowanie to nie może prowadzić do uznania uzasadnienia, jako spełniającego wymogi z art. 107 kpa. Odwołujący się podniósł, że organ nie zwrócił się do Spółki [....] o udzielenie informacji, czy Spółdzielnia zapłaciła Spółce za wykonane prace przy ścince drzewa. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny zebranego materiału dowodowego. Pismo J.B. skierowane do Spółki [....] może być traktowane, co najwyżej, jako oferta. J. B. podniósł również, że to Spółdzielnia, jako posiadacz nieruchomości zleciła wykonanie prac polegających na wyrębie drzew na gruncie. Okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ l instancji, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do treści opinii J. B. wskazał, że opiera się ona na przypuszczeniach. Absurdalne jest przyjęcie założenia, że drzewa rosnące na pewnym obszarze muszą charakteryzować się tym samym wiekiem, a tym samym tą samą grubością, zwłaszcza, że rozproszenie drzew i charakter terenu, wskazuje na to, że to samosiejki, a nie wynik celowego, planowego działania. Przedmiotem opinii są w istocie inne drzewa, które nie zostały ścięte. Także szacowanie grubości drzew przez porównanie do rzazu nieznanej siekiery, jest uznaniowe. Opinia jest nieprzydatna dla oceny wieku i grubości ściętych drzew. Samorządowe Kolegium odwoławcze w K. decyzją z dnia [....] 2008 r. Nr [....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji napisano, że odpowiedzialność za zniszczenie drzew lub krzewów spowodowana określonymi działaniami będzie dotykać każdej osoby, która dopuściła się usunięcia drzewa bez uprzedniego uzyskania wymaganego zezwolenia. Oznacza to, iż ukaranie administracyjną karą pieniężną możliwe będzie wówczas, gdy na usunięcie drzew lub krzewów wymagane było uprzednie uzyskanie zezwolenia. Do ponoszenia odpowiedzialności karno - administracyjnej za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia, wystarczy samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu, a usunięciem takowych drzew lub krzewów. Nie ma znaczenia, kto fizycznie dokonał wycięcia. Organ administracji powinien dokonać ustaleń czy podmiot, który usunął drzewa lub krzewy, mógłby uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, a zatem czy jest posiadaczem nieruchomości, na której one rosły. Tylko taki podmiot może ponosić odpowiedzialność za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia. Skoro nikt inny nie mógłby uzyskać zezwolenia, to oczywiście również nikt inny nie może ponosić odpowiedzialności za ich usunięcie bez zezwolenia. Zdaniem Kolegium skarżący winien być stroną postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary. W trakcie wycinki był on wciąż właścicielem nieruchomości. Z aktu notarialnego można wywieść, iż usunięcie drzew z nieruchomości było warunkiem jej kupna przez Spółdzielnię. Sprzedający - J.B. zaznaczył, że " własnym kosztem i staraniem usunął wszelkie drzewa i krzewy uprzednio znajdujące się na działkach". W kwestii stawek SKO stwierdziło, że organ l instancji winien był zastosować stawki wnikające z obwieszczenia Ministra Środowiska. W dniu podjęcia decyzji było to obwieszczenie MŚ z dn. z dnia 16 października 2007 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za niszczenie zieleni na rok 2007. Obwieszczenie to przewiduje inną - wyższą stawkę jednostkową cm obwodu pnia zniszczonego drzewa niż stawka wynikająca z zastosowanego przez organ l instancji rozporządzenia w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za niszczenie zieleni na rok 2006 (tj. rozporządzenia obowiązującego na dzień wszczęcia postępowania). Z uwagi na fakt, iż stan faktyczny zdaniem Kolegium po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez Kolegium został w pełni wyjaśniony i brak podstaw do ponownego uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa, istniałaby konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy przez Kolegium w celu ponownego obliczenia kary w oparciu o obowiązujące w chwili orzekania przez Kolegium przepisy i stawki. W tej sytuacji kara musiałaby wynieść ok. 30 tyś. zł. Niemniej jednak mając na względzie wyrażoną wart. 139 kpa zasadę zakazu reformationis in peius Kolegium postanowiło utrzymać decyzję organu l instancji w mocy. Napisano dalej, że ustaleń w sprawie nie poczyniono w sposób dowolny lecz przy udziale osoby posiadającej wiadomości specjalne z tego zakresu. Biegły ustalił na podstawie dostępnej wiedzy przy zastosowaniu badań dendro-chronologicznych i analizy dokumentacji fotograficznej, pod względem m.in. cech morfologicznych przynależność gatunkową drzew, ich wiek, i obwód. Zdaniem Kolegium środek dowodowy w postaci wskazanej wyżej ekspertyzy pozwolił na przekonanie się o istnieniu pewnych faktów w kwestii wyciętych drzew. Zdaniem Kolegium brak podstaw do kwestionowania tej ekspertyzy jako dowodu w sprawie w sytuacji, gdy jest ona spójna, wskazuje na przeprowadzony proces logicznego rozumowania, wyciągania wniosków. Wynika z niego, czym kierował się specjalista wysuwając określone tezy, z jakich materiałów korzystał. Zatem dowód ten jest przydatny do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zawiera on także opis sposobu działania i informacji zawartych w ekspertyzie. Na powyższą decyzję J.B. skierował w dniu ...... września 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w K. , powtarzając niemal w całości tekst poprzedniego odwołania. W skardze tej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na powyższe Kolegium wniosło o jej oddalenie, powtarzając poprzednia argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 84 ust. 1 u.o.p. opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ponosi posiadacz nieruchomości. Dotyczy to również kar za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia. Posiadacz jest jednocześnie tą osobą, która mogłaby otrzymać zezwolenie na usunięcie drzew, gdyby o takie zezwolenie się ubiegał. Z tego też powodu w analizowanej tu sprawie nie ma znaczenia fakt, że J. B. w dniu usunięcia drzew zbył swoją nieruchomość, ani to, że usunięcie drzew miało być warunkiem nabycia całej nieruchomości, narzuconym przez Spółdzielnię. Nie ma w sprawie znaczenia ani to, że Spółdzielnia zleciła wycinkę ani to czy za nią zapłaciła. W chwili wycinki J.B. był posiadaczem nieruchomości i to decyduje o trafności zaadresowania do niego decyzji o nałożeniu kary za wycięcie drzew. Jednocześnie należy zauważyć, że organy prowadzące ponownie postępowanie w niniejszej sprawie oparły się o profesjonalną ekspertyzę dendrologiczną a stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i przedstawiony w uzasadnieniach. Nieznaczne uchybienie w wyliczeniu wymaganej kwoty zostało prawidłowo pominięte przez organ II instancji, gdyż jego uwzględnienie naruszałoby zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.) W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, toteż oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).