VII SA/Wa 210/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-23

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może być wydana, jeśli inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a umowa dzierżawy lub jej aneks nie przewidywały możliwości zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Brak było wystarczających podstaw prawnych do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ umowa dzierżawy i jej aneks nie przewidywały możliwości zabudowy, a zgoda prezydenta miasta nie mogła zastąpić braku takiego zapisu w umowie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 2003 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę tarasu widokowego. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, że inwestorzy dysponowali prawem do zabudowy działki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratura Okręgowego w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E. i W. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008r., znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Państwu E. i W. L. pozwolenia na budowę tarasu widokowego oraz urządzenia terenu na cele widowiskowo-rekreacyjne z małą gastronomią na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...]. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 32 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazano, iż inwestor do wniosku o budowę załączył oświadczenie Prezydenta Miasta [...] zawarte w piśmie z dnia 12 kwietnia 2001 r., zawierające zgodę na realizację inwestycji na terenie Skarbu Państwa zgodnie z wymogami zawartymi w decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r., znak: [...] wydanej przez Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...]. Z tego wynika, że inwestor dysponował upoważnieniem działającego w imieniu Skarbu Państwa Prezydenta Miasta [...] na realizację omawianego obiektu budowlanego na należącej do Skarbu Państwa działce nr ewid. [...]. Podniesiono, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2003 r., znak: [...] jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu z dnia [...] kwietnia 2001 r., znak: [...]. Organ odwoławczy ustalił, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., znak: [...] nie zawiera wad wskazanych w art. 156 § 1 k. p. a., które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prokurator Okręgowy w [...]. Podniósł, iż naruszono art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 36 ust. 1 pkt 3 lit. "b" Prawa budowlanego obowiązującego w dacie rozstrzygnięcia, które polegało na nie mającym umocowania w materiale dowodowym dowolnym przyjęciu, że Inwestorzy E. i W. L. składając wniosek o wydanie postulowanej decyzji dysponowali odpowiadającym wydanemu rozstrzygnięciu prawem do zabudowania wskazanej działki. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Za trafny uznać należy zarzut naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] w sprawie [...] (z dnia [...] kwietnia 2003 r.). Przywołany przepis stanowił, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto m.in. wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem Sądu istnienia takiego prawa nie można wywodzić z dokumentów na które powołuje się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji wydanej w II-ej instancji. Oświadczenie prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. obejmowało wprawdzie wyrażenie zgody na realizację spornej inwestycji na ternie Skarbu Państwa i to zgodnie z wymogami jakie stawiała wydana uprzednio decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (z dnia [...] kwietnia 2001 r.) jednakże w realiach przedmiotowej sprawy było ono bezskuteczne jako, ze nie odwoływał się do jego treści chronologicznie późniejszy aneks do umowy dzierżawy nr [...] sporządzony w dniu [...] października 2002 r. Ani tenże aneks ani też wcześniejsza umowa nr [...] nie przewidywały możliwości takiego używania nieruchomości przez dzierżawcę która pozwalałyby na czynienie na niej inwestycji w postaci jakichkolwiek naniesień budowlanych. Nie zmienia tu istoty rzeczy także ten fragment aneksu nr. 1 który w § 1 stanowił, że wydzierżawiający oddaje do używania i pobierania pożytków nieruchomość zgodnie z opinią Urzędu Morskiego w [...]. Opinia ta (z dnia [...] lipca 1997 r.) akceptuje możliwość oddania zainteresowanym w dzierżawę terenu, a także możliwość przystąpienia do realizacji inwestycji na tym terenie. Także i ona nie może mieć znaczenia prawnego albowiem nie stanowi prawnej podstawy zmiany zarówno umowy dzierżawy nr. [...], jak i aneksu nr. 1 do tej umowy. Bez wpływu na treść w/w umowy pozostaje także pismo Urzędu Morskiego w [...] z dnia [...] września 2002 r. pomimo, iż tenże urząd nie wnosił uwag co do tego, że wydzierżawiony teren zostanie wykorzystany na poszerzenie ogródka gastronomicznego. Trzeba zgodzić się ze skarżącym i wówczas kiedy podkreśla on, ze decyzja z dnia [...] kwietnia 2003 r. została podjęta z naruszeniem art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w wersji wówczas obowiązującej (tekst jedn. Dz. U. nr 19/2007 poz. 115). Otóż przepis ten wskazywał, ze grunty znajdujące się w pasie drogowym (a takim były te których dotoczyła decyzja z dnia [...] kwietnia 2003 r.) zarząd drogi może oddawać innym podmiotom gospodarczym m.in. w dzierżawę, ale na cele związane z gospodarką drogową, potrzebami ruchu drogowego i obsługi uczestników ruchu oraz pod reklamy. W związku z tym trudno uznać, iż taras widokowy oraz urządzenie terenu na cele widowiskowo-rekreacyjne z małą gastronomią spełniają cele wskazane w tym przepisie. Niejako na marginesie powyższych rozważań wskazać należy, iż umowa nr [...] zmieniona aneksem z dnia [...] października 2002 r. nie może być uznana za czynność prawną będącą finalnym etapem oddania nieruchomości w dzierżawę na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261/204 poz. 2603). Jak trafnie zauważył skarżący nie wszczęto tu procedury przewidzianej w tejże ustawie (art. 35 ust. 1 i 2), która w konsekwencji mogłaby doprowadzić do oddania nieruchomości w dzierżawę. Odnosząc się na koniec do treści pisma inwestora złożonego do akt sprawy w dniu rozprawy, a także do załączonych do niego dokumentów podkreślić należy, iż z faktu ze decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2003 r. wydana została z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] nie można wyprowadzać wniosku, że de facto była ona zgodą na zabudowę nieruchomości, której expresis verbis nie artykułowała umowa dzierżawy (nr. [...]). Trzeba przecież pamiętać, że inną rolę spełniał organ podejmując decyzje o pozwoleniu na budowę, a inną wtedy kiedy zawierał umowę dzierżawy. Bez znaczenia byłaby tu nawet okoliczności, że chronologicznie późniejszą decyzję podpisał ten kto był następcą prawnym jednej ze stron tejże umowy. W ocenie Sądu niezmiernie ważne w sprawie jest bowiem to, że zarówno organ jak i inwestor mógł i powinien tak sformułować aneks nr. 1 z dnia [...] października 2002 r. aby w jego treści została przewidziana możliwość zabudowy nieruchomości. Ponieważ tego nie uczynił nie sposób wykazać, że umowa bądź aneks o którym mowa stanowiły podstawę prawną dla takiej zabudowy. Zdaniem Sądu powyższe rozważania dostatecznie uzasadniają konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest ar. 145 § 1 pkt. 1 lit a, oraz art. 152 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło