IV SA/Wa 175/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi U. P. i R. J. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Powiecie [...], w związku z wnioskiem Burmistrza Miasta i Gminy O. w sprawie uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z bezdotykową myjnią samochodową na działkach ew. nr [...] i nr [...] przy ul. [...] w O., uzgodnił to przedsięwzięcie z zastrzeżeniem, aby na terenie stacji wybudować system lokalnego monitoringu wód gruntowych dostosowany do warunków geologicznych i hydrogeologicznych. Podstawą wydania postanowienia był art. 106 § 5 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W dniu 26 września 2008 r. zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli U. P. i R. J. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 3 i art. 144 k. p. a., art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej o inspekcji sanitarnej oraz art. 153 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ podniósł, że przedmiotowe przedsięwzięcie polegające na budowie stacji paliw płynnych należy do kategorii przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko opisanego w rozdziale 2 działu VI tytułu I ustawy Prawo ochrony środowiska. Wskazał, że w dniu 15 listopada 2008 r., weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, która w zasadniczy sposób zmienia zasady przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, w tym w art. 144 pkt 9 uchyla m.in. przywołany wyżej dział VI w tytule I ustawy Prawo ochrony środowiska. Jednak zgodnie z art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem 15 listopada 2008 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe z tym, że na postanowienia wydane przez m.in. organy państwowej inspekcji sanitarnej nie przysługuje zażalenie. Jako że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie zostało zakończone decyzją ostateczną art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku znajduje zastosowanie w przedmiotowym przypadku. W związku z tym organ wskazał, że dalsze prowadzenie postępowania odwoławczego jest bezprzedmiotowe, stąd podlega ono umorzeniu. U. P. i R. J. wnieśli na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podnieśli, że sporządzone przez inwestora dokumenty są nieprawidłowe. Chodzi tu o "Informację środowiskową przedsięwzięcia", "Aneks nr 1 do raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia", "Aneks nr 2 do raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia", "Analizę zamienną oddziaływania wybranego do realizacji wariantu przedsięwzięcia" oraz "Opinię akustyczną dotycząca inwestycji". Wskazali, że uwagi dotyczące nieprawidłowości tych dokumentów kierowane do Burmistrza Miasta i Gminy O., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Powiatu [...] oraz Starosty Powiatu [...] pozostały bez merytorycznej odpowiedzi, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie tylko nie uwzględnił zgłoszonych uwag, ale też nie zawiadomił stron o możliwości wglądu do akt sprawy. W ocenie skarżących Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny Powiatu [...] wydał postanowienie uzgadniające przedmiotowe przedsięwzięcie bez udziału strony skarżącej i tylko na podstawie "Informacji środowiskowej przedsięwzięcia" oraz "Aneksu nr 1 do raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia", a więc bez pełnej analizy złożonych przez inwestora dokumentów. Zdaniem skarżących zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2008 r. jest nieprawidłowe, ponieważ, postanowienie organu pierwszej instancji i zażalenie na to postanowienie zostały wniesione przed wejściem w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a więc art. 153 tej ustawy nie ma zastosowania w tym przypadku. Umarzając postępowanie odwoławcze organ odwoławczy automatycznie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, czyniąc je tym samym ostatecznym, co pozostaje w sprzeczności z art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W chwili wydawania postanowienia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego obowiązującym aktem prawnym była ustawa Prawo ochrony środowiska, a w myśl jej art. 11 decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Postępowanie przed organem pierwszej instancji posiadało i posiada nadal wadę polegającą po pominięciu przepisów k. p. a., które to przepisy obowiązywały i obowiązują nadal, niezależnie od wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Przepisy k. p. a. zobowiązują organy do informowania stron o prowadzonym postępowaniu i umożliwienia im wzięcia w nim aktywnego udziału. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było dokonanie wykładni art. 153 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej powoływanej również jako u.o.u.i.o.ś. Przepis art. 153 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 - a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje określonych organów przejmują inne wymienione w przepisie organy administracyjne. W ocenie Sądu powyższy przepis odnosi się do "postępowań głównych", prowadzonych na podstawie wskazanej ustawy Prawo ochrony środowiska. W sprawie niniejszej zatem, do postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z bezdotykową myjnią samochodową, wszczętego na podstawie art. 46 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 listopada 2008 r. Jak wynika z akt sprawy postępowanie to nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że zgodnie art. 153 ust. 1 tej ustawy będzie ono dalej prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis art. 153 ust. 1 powołanej ustawy nie odnosi się natomiast do postępowań prowadzonych przez organ współdziałający w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a więc w trybie uzgodnieniowym, na podstawie art. 106 k.p.a. Zgodnie z art. 106 § 5 k.p.a. zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. W świetle jednak art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś. taka możliwość została wyłączona w stosunku do postanowień wydanych przez organy wskazane w tym przepisie, w tym organy inspekcji sanitarnej. Bez wątpienia zatem, jeżeli przed dniem 15 listopada 2008 r. (data wejścia w życie u.o.u.i.o.ś.) organ współdziałający nie zajął stanowiska, to od wydanego przezeń po tej dacie postanowienia nie przysługuje zażalenie, co jednoznacznie wynika z treści art. 153 ust. 2 ustawy. W przedmiotowej sprawie postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie [...], uzgadniające przedmiotowe przedsięwzięcie, wydano jednak w dniu [...] września 2008 r., natomiast zażalenie na nie U. P. i R. J. wnieśli w dniu 26 września 2008 r., zatem przed datą wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jak powyżej wskazano, w ocenie Sądu analiza treści art. 153 ust. 1 i 2 prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do postępowania prowadzonego przez organ uzgadniający ustawodawca wyłączył obowiązywanie zasady, że do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie u.o.u.i.o.ś. zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe. W związku z tym postępowanie to winno być przeprowadzone zgodnie z aktualnie obowiązującymi regułami. W konsekwencji, ponieważ w aktualnie obowiązującym stanie prawnym możliwość wnoszenia zażaleń od omawianego rodzaju postanowień została wyłączona, należy przyjąć, że nie ma również podstaw do merytorycznego rozpoznawania zażaleń wniesionych przed wejściem w życie art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś. Powołany przepis w jednoznaczny sposób wyłącza bowiem postanowienia uzgadniające spod kontroli instancyjnej, nie określając granic czasowych ich wydania. W takiej sytuacji, reguła określona w tym przepisie znajduje zastosowanie do postanowień wydanych przez organy wymienione w tym przepisie zarówno na gruncie już uchylonych, jak i obecnych rozwiązań prawnych (por. K. Gruszecki. Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. LEX/el. 2009 - komentarz do art. 153). W związku z powyższym należy przyjąć, że w stosunku do zażaleń wniesionych przed dniem zmiany przepisów niedopuszczalne jest ich merytoryczne rozpoznanie przez organy wyższego stopnia, które zobowiązane są do stosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania. W konsekwencji prowadzone przez nie postępowanie winno być umarzane jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś. Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2008r. nie narusza prawa. Argumentacja U. P. i R. J. w zakresie, w jakim kwestionują uzgodnienie dokonane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie [...], może być zdaniem Sądu podnoszona przez nich w toku postępowania głównego, prowadzonego na zasadach obowiązujących przed dniem wejścia w życie u.o.u.i.o.ś. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.