II SA/Wa 184/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Bronisław Szydło (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości 1.- uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. 2.- zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3.- zasądza na rzecz skarżącego Z. P. od Ministra Obrony Narodowej kwotę złotych 210 (dwieście dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania Z. P., wnioskiem z dnia 17 stycznia 2008 r., zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o stwierdzenie nieważności błędnych decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 1986 r. oraz z dnia [...] grudnia 1986 r. o nr [...] i nr [...]. W obszernym uzasadnieniu opisał przyczyny, dla których złożył ten wniosek, m.in. przebieg zawodowej służby wojskowej i poddał w wątpliwość powody zwolnienia go z tej służby oraz ustalenia w przedmiocie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. Prezes Rady Ministrów wniosek ten przekazał w celu merytorycznego rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej jako organowi właściwemu w sprawie. Minister Obrony Narodowej, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], wydane na podstawie art. 65 § 1 oraz art. 126 k.p.a., którym wniosek Z. P. z dnia 17 stycznia 2008 r. przekazał według właściwości do rozpoznania przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. W uzasadnieniu podał, że z treści tego wniosku wynika, że dotyczy on ponownego ustalenia prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego. Stosownie jednak do treści art. 32 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. – o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.), prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokości ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej albo z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie zostaną przedstawione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne albo ujawnione dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, a mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Natomiast, na podstawie § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lutego 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 67, poz. 618 z późn. zm.), wojskowym organem właściwym do ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu zaopatrzenia oraz ich wypłaty jest dyrektor wojskowego biura emerytalnego, przy czym jego właściwość ustala się według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. P. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], zarzucając, że nie domagał się ponownego ustalenia prawa do emerytury wojskowej, ale stwierdzenia decyzji ówczesnego organu emerytalnego, tj. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 1986 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 1986 r. o nr [...]. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 października 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 740/08, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), odrzucił skargę Z. P. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że skarżący w swoim wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. wnosił wyraźnie o "stwierdzenie nieważności błędnych decyzji organu wojskowej administracji państwowej: Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. Zgodnie z treścią art. 32 ust 2 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmienione, uchylone lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach k.p.a. Zdaniem Sądu fakt, iż organ wojskowy w sprawach emerytalnych stosuje przepisy k.p.a. nie może zmienić ogólnej regulacji zawartej w art. 31 ust. 4, 5 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w myśl której w sprawach dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczenia z tego tytułu oraz w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji w tych sprawach, zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego. W ocenie Sądu również postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości w zakresie prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, dotyczy prawa do zaopatrzenia w sprawie zakresu ubezpieczenia społecznego. Reasumując, w niniejszej sprawie nie jest właściwy sąd administracyjny i w konsekwencji skarga wniesiona do tego sądu jest niedopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę, w wyniku złożonej przez skarżącego skargi, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu podał, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi Z. P. jest postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości. Stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. na takie postanowienie przysługuje zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy zatem do kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast słuszności poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, że postanowienie o przekazaniu podania według właściwości dotyczy bezpośrednio prawa do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego rozpatrywanego w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego i dlatego nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Dokonana w uzasadnieniu postanowienia wykładnia art. 31 i art. 32 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, prowadząca m.in. do stwierdzenia, że decyzje wydawane na podstawie art. 32 ust. 2 tej ustawy są decyzjami z zakresu ubezpieczeń społecznych, na które przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, nie może stanowić argumentu uzasadniającego odmowę dokonania kontroli posiadłości zaskarżonego postanowienia. Postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przekazaniu według właściwości wniosku skarżącego, poprzedzało bowiem właściwe postępowanie w sprawie, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez wojskowy organ emerytalny. Zostało ono wydane przez organ, który uznał się za niewłaściwy w tej sprawie, a nie przez organ właściwy do rozpoznania wniosku i sąd winien był ocenić prawidłowość takiego stanowiska Ministra. Powyższe prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, niezasadnie zaskarżonym postanowieniem, odrzucił skargę Z. P., uznając się za niewłaściwy w sprawie. Z tego względu zaskarżone postanowienie należało uchylić jako wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do postanowień zawartych w art. 190 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem skoro skarżący w swoim wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. wniósł wyraźnie o stwierdzenie nieważności błędnych decyzji ówczesnego wojskowego organu emerytalnego administracji państwowej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] stycznia 1986 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...], zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a., właściwym do stwierdzenia nieważności tych decyzji nie będzie następca prawny tego organu, tj. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S., lecz organ wyższego stopnia, a więc Minister Obrony Narodowej. Podmiot ten określony jest w punkcie 31 załącznika "Wykaz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych" obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (M.P. Nr 94, poz. 1034) i w punkcie 31 załącznika "Wykaz jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych wraz z ich bezpośrednim podporządkowaniem" decyzji nr 65/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2008 r. w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (Dz. U. MON Nr 3, poz. 23). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz 152 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a.