VI SA/Wa 328/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-27
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Wieczorek, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może cofnąć pozwolenie na broń palną gazową na podstawie negatywnego orzeczenia psychologicznego, które nie zostało doręczone stronie postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może oprzeć decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń na negatywnym orzeczeniu psychologicznym, jeśli orzeczenie to nie zostało skutecznie doręczone stronie postępowania. Brak pokwitowania odbioru orzeczenia uniemożliwia domniemanie jego doręczenia i narusza prawo strony do odwołania się od niekorzystnego rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną gazową z powodu negatywnego orzeczenia psychologicznego. Organ I instancji cofnął pozwolenie, opierając się na opinii psychologa. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając zarzut braku doręczenia orzeczenia za bezzasadny. Skarżący podnosił, że orzeczenie psychologiczne było krzywdzące, nie zostało mu doręczone, a broń była mu potrzebna do ochrony osobistej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2008 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2008 nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy – skarżącego Z. C. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2008 r. cofającą skarżącemu pozwolenie na broń palną gazową.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] - organ I instancji wskazał, że skarżący posiadał pozwolenie na broń palną gazową do ochrony osobistej art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze. zm.). Zgodnie z art.15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w w/w celu obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne (ust. 3 artykułu). Zdaniem organu I instancji orzeczenia te winny być przestawione przez skarżącego do dnia 20 marca 2005 r. Wobec nie przedstawieniem przez skarżącego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego Komendant Wojewódzki Policji w [...] dnia [...] września 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną gazową. Organ I instancji wezwał, także uprawionego do przedstawienia w terminie 14 dni orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Zgodnie z ust. 4 art. 15 ustawy o broni i amunicji uprawniony psycholog zobowiązany jest zawiadomić właściwy organ Policji o negatywnym orzeczeniu. W dniu [...] września 2008 r. do organu I instancji wpłynęło negatywne orzeczenie uprawnionego psychologa. Orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] września 2008 r. stwierdza, że Z. C. wykazuje istotne zaburzenie psychologiczne i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Orzeczenie to nie zostało wręczone skarżącemu po przeprowadzonym przez psychologa badaniu oraz nie było doręczone skarżącemu w trakcie postępowania.
Skarżący wskazał, że orzeczenie jest dla niego krzywdzące.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną gazową uznając, że orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] września 2008 r. jednoznacznie stwierdza, że Z. C. wykazuje istotne zaburzenie psychologiczne i nie może dysponować bronią. Organ wskazał, że przy tak jednoznacznym stanowisku uprawnionego psychologa jest zobowiązany zastosować tryb przewidziany w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji. Przepis ust. 3 art. 15 powołanej ustawy uznaje, że należy przedstawić właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. Organ wskazał, że nie może ingerować w treść opinii.
Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący podnosząc, że orzeczenie psychologiczne nie odpowiada prawdzie. Ponadto orzeczenie to nie zostało skarżącemu doręczone więc nie mógł się od niego odwołać. Wskazał, że broń jest mu potrzebna bowiem do jego pasieki były włamania, spalenia a do niego kierowano pogróżki. Wskazał, że jako oficer wojska umie posługiwać się bronią.
Komendant Główny Policji po ponownym rozpatrzeniu sprawy – skarżącego Z. C. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2008 r. cofającą skarżącemu pozwolenie na broń palną gazową. Organ II instancji przedstawiając własną argumentację podtrzymał argumentację Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Organ II instancji wskazał, że ustawodawca wymaga, aby zarówno orzeczenie lekarskie jak i orzeczenie rozstrzygające o zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią były pozytywne. Skarżący tego warunku nie spełnił. Organ wskazał, że brak doręczenia orzeczenia psychologicznego stoi w sprzeczności z oświadczeniem psychologa z dnia [...] listopada 2008 r., bowiem już po przeprowadzonym badaniu skarżący został powiadomiony o jego negatywnym wyniku. Zdaniem psychologa skarżący oświadczył, że nie będzie czekał na wydanie orzeczenia, ponieważ nie będzie się od niego odwoływał i pospiesznie wyszedł. Skarżący nie zgłosił się po odbiór orzeczenia. W tym stanie rzeczy organ II instancji uznał, że zarzut skarżącego braku możliwości odwołania się z powodu braku doręczenia orzeczenia jest bezzasadny.
Biorąc to pod uwagę Komendant Główny Policji wydał decyzję jw.
Skargę na tę decyzję wniósł skarżący. Wskazał naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, a także, okoliczności przeprowadzenia u skarżącego badania psychologicznego przez psychologa licencjonowanego upoważnionego do badań psychologicznych. Jego zdaniem psycholog nie wydał orzeczenia ustnego i nie słyszał od skarżącego, że nie będzie się on odwoływał, bo takiego oświadczenia z jego strony nie było.
Podniósł argumentację, że z powodu braku doręczenia nie miał możliwości odwołania się od niekorzystnego dla niego orzeczenia psychologicznego. Uznał, że badanie obyło się w warunkach szpitala psychiatrycznego gdzie było przeprowadzane badanie a z powodu braku właściwych okularów nie miał pełnych możliwości prawidłowego działania. Wskazał, że odniósł wrażenie, że psycholog z góry określił właściwości psychofizyczne na podstawie jego wieku a nie badania. Uznał, że nowe orzeczenie psychologiczne nr [...] z [...] stycznia 2009 r. jest dla niego korzystne.
W odpowiedzi na skargę organ potrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.
Zgodnie z art.15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji osoba posiadająca pozwolenie m.in. na broń palną wydane w celu do ochrony osobistej obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne (ust. 3 artykułu). W związku z negatywnym orzeczeniem psychologicznym organ zastosował tryb przewidziany w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji tj. wszczął postępowanie administracyjne oraz cofnął skarżącemu pozwolenie na broń. Powołany przepisy stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji.
Paragraf 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. z 2000 r., Nr 79, poz. 898 ze zm.) wskazuje, że osobie ubiegającej się oraz właściwemu organowi Policji przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie. W aktach sprawy brak jest informacji o doręczeniu Skarżącemu orzeczenia psychologicznego i brak jest odpowiedniego poświadczenia odebrania orzeczenia.
Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Doręczenie stanowi więc czynność materialno-techniczną administracji wywołującą określone skutki prawne przez fakty. Potwierdzenie doręczenia pisma w formie pokwitowania ma znaczenie dowodowe przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności. Pokwitowanie stwarza domniemanie doręczenia. Z braku pokwitowania doręczenia określonego pisma nie można domniemywać jego doręczenia. Organ ma obowiązek stosowania przepisów k.p.a., dających ochronę interesom strony, która nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań organu administracji (wyrok NSA z 27 czerwca 1989 r. IV SA 455/89 - niepubl.). Nie można wywodzić prawnego skutku doręczenia, którego brak pokwitowania odbioru. Organ administracji uznał za udowodniony fakt niemający oparcia w materiale dowodowym.
Przeprowadzając ponownie postępowanie organ doręczy stronie orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Skarżący zgodnie z § 8 cytowanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń będzie miała prawo do odwołania się o czym też, zostanie pouczona. Po otrzymaniu orzeczenia psychologicznego II instancji organ podejmie właściwe działania.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło