VI SAB/Wa 112/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w przedmiocie zawieszenia władz PZPN i wyznaczenia kuratora dla związku 1. zobowiązuje Ministra Sportu i Turystyki do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku E. K. z dnia [...] lutego 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz skarżącego E. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VI SAB/Wa 112/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Minister Sportu zawiesił w czynnościach władze P. (pkt 1), jednocześnie wyznaczając na czas do wyboru nowych władz P. kuratora w osobie A. R. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 3). Podstawą prawną działania Ministra w powyższym przedmiocie był art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 ze zm.). Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. organ ten stwierdził wygaśnięcie wyżej opisanej decyzji w pkt 2 z uwagi na jej bezprzedmiotowość (pkt 1), wyznaczając na czas do wyboru nowych władz P. kuratora w osobie M. W. (pkt 2). Decyzji tej również został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 3). E. K. (dalej: skarżący) został dopuszczony do udziału w postępowaniu administracyjnym o zawieszenie władz P. jako jego uczestnik na mocy postanowienia Ministra Sportu z dnia [...] października 2006 r. z uwagi na to, iż był on wówczas członkiem Zarządu P. Fakt ten został potwierdzony przez organ w treści odpowiedzi na skargę, a także poprzez oświadczenie pełnomocnika organu złożone na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. Powyższego postanowienia brak jest w nadesłanych do Sądu aktach administracyjnych. W dniu [...] lutego 2007 r. do Kancelarii Ministerstwa Sportu wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. (wniosek z dnia [...] lutego 2007 r.). W dniu [...] lutego 2007 r. natomiast wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. (wniosek z dnia [...] lutego 2007 r.). Minister Sportu, działając z urzędu, postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. wstrzymał natychmiastowe wykonanie decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. (pkt 1) oraz z dnia [...] lutego 2007 r. (pkt 2). E. K. w dniu 14 listopada 2008 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki (poprzednio Ministra Sportu) polegającą na nierozpatrzeniu jego wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. (wniosek z dnia [...] lutego 2007 r.) oraz sprawy objętej decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. (wniosek z dnia [...] lutego 2007 r.). Minister Sportu i Turystyki w odpowiedzi na skargę z dnia 12 grudnia 2008 r. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż "obecnie ze względu na zmianę przepisów stanowiących podstawę prawną wyżej wymienionych decyzji, jak również zmianę okoliczności faktycznych, sprawa, która miała być rozstrzygnięta w trybie prowadzonego postępowania jest nieaktualna i czyni dalsze prowadzenie postępowania bezprzedmiotowym". Podkreślił, iż na skutek zmiany przepisów Minister nie ma już uprawnień do prowadzenia sprawy, której przedmiotem jest zawieszenie w czynnościach władz P. Podniósł nadto, iż na mocy postanowienia z dnia [...] marca 2007 r. została wstrzymana wykonalność obydwu przedmiotowych decyzji. Oznacza to, zdaniem organu, "faktyczne zakończenie postępowania" poprzez "faktyczny powrót do okoliczności sprzed daty wydania decyzji". Jednocześnie MSiT wskazał, iż skarżący nie jest już na obecnym etapie członkiem Zarządu P., co było podstawą dopuszczenia go do udziału w sprawie, gdyż w dniu [...] października 2007 r. odbyło się Walne Zgromadzenie Delegatów P., podczas którego został wybrany Zarząd w nowym składzie. Oznacza to w ocenie tego organu brak po stronie E. K. przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a także "interesu prawnego" w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym interes prawny w postępowaniu występuje wówczas, gdy pomiędzy jego sytuacją prawną a przedmiotem postępowania istnieje – uzasadnione treścią prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie. Nie można mówić o interesie prawnym wówczas, gdy – jak to ma miejsce w sytuacji skarżącego – zainteresowanie jest faktyczne, czy też materialne, nie wynika natomiast z konkretnego przepisu prawa. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2008 r. sprawa ze skargi E. K. na bezczynność organu w przedmiocie nie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. (wniosek z dnia 1 lutego 2007 r.) została oznaczona sygn. akt: VI SAB/Wa 112/08, natomiast sprawa ze skargi E. K. na bezczynność organu w przedmiocie nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. (wniosek z dnia [...] lutego 2007 r.) została oznaczona sygn., akt: VI SAB/Wa 113/08. Na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. postanowił połączyć powyższe sprawy do łącznego rozpoznania i oddzielnego rozstrzygnięcia. Skarżący poparł skargę w odniesieniu do każdej ze spraw. Podniósł, iż postępowania administracyjne powinny być zakończone poprzez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania wobec zmiany przepisów kompetencyjnych. Pełnomocnicy organu wnieśli o oddalenie skarg. Stwierdzili, iż faktycznie nie zostały rozpatrzone wnioski o ponowne rozpoznanie spraw. Ostatnią czynnością było podjęcie postanowienia z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie wstrzymania wykonalności obydwu decyzji. Wyrazili pogląd, iż obecnie skarżący jest osobą prywatną, ponieważ nie posiada interesu prawnego obecnie jak również momencie wnoszenia skarg. Postępowanie administracyjne powinno było zostać zakończone umorzeniem postępowania z powodu bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na brak kompetencji P., a także braku interesu prawnego po stronie skarżącego w sprawach o zawieszenie władz Związku. Pełnomocnik organu złożył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię z przebiegu Walnego Zgromadzenia Delegatów P. z dnia [...].10.2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę sądową działalności administracji publicznej, obejmującą orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 artykułu 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Oznacza to, iż skargi na bezczynność organów administracji mogą być przedmiotem rozpoznania w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowień, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie, bądź innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż wnioski skarżącego E. K. o ponowne rozpatrzenie spraw: objętej decyzją Ministra Sportu z dnia [...] lutego 2007 r. (wniosek z dnia [...] lutego 2007 r.) oraz objętej decyzją Ministra Sportu z dnia [...] stycznia 2007 r. (wniosek z dnia [...] lutego 2007 r.). nie zostały do dnia dzisiejszego rozpoznane. Bezczynność organu jest zatem ewidentna, gdyż zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a.: "Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. § 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. § 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.". Jak wynika z powyższego, rozstrzygnięcie Ministra w trybie art. 127 § 3 k.p.a. winno zostać wydane w ciągu miesiąca od otrzymania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (z uwagi na zasadę odpowiedniego zastosowania przepisów odnoszących się do odwołań). Bezczynność trwa zatem odpowiednio od [...] marca 2007 r. (poniedziałek) w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. odnoszącego się do decyzji z [...] stycznia 2007 r. (data wpływu do Kancelarii Ministerstwa Sportu: 2 lutego 2007 r., i od [...] marca 2007 r. w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. odnoszącego się do decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. Kwestiami podlegającymi rozstrzygnięciu w ramach niniejszego postępowania jest zatem dopuszczalność skargi wobec zmiany przepisów kompetencyjnych oraz istnienie interesu prawnego E. K. uprawniającego go do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Podstawą prawną działania Ministra Sportu był nieobowiązujący obecnie przepis kompetencyjny: art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o sporcie kwalifikowanym (Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r.; Dz. U. z dnia 17 sierpnia 2005 r. Nr 155, poz. 1298; dalej jako "usk"). Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o sporcie kwalifikowanym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z dnia 20 września 2007 r. Nr 171, poz. 1208; dalej jako "ustawa o zmianie usk) na mocy art. 1 ust. 6 nadała nowe brzmienie art. 23 usk, a nadto wprowadziła nowy przepis: art. 23a. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, "trybunał, o którym mowa w art. 42 ust. 1, na wniosek organu sprawującego nadzór może, w drodze postanowienia, zawiesić w czynnościach poszczególnych członków władz polskiego związku sportowego albo władze polskiego związku sportowego. Trybunał, o którym mowa w powyższym przepisie, jest to stały sąd polubowny działający przy Polskim Komitecie Olimpijskim (art. 42 ust. 1 usk). Od orzeczenia Trybunału m.in. w przedmiocie zawieszenia władz polskiego związku sportowego przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego (art. 44 ust. 1 usk). Zgodnie z art. 9 ustawy o zmianie usk zmiana kompetencji wprowadzona powyższą ustawą weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli w dniu 5 października 2007 r. Podkreślenia wymaga brak przepisów intertemporalnych, wskazujących na sposób postępowania w przypadku postępowań wszczętych przed datą wejścia w życie nowelizacji. Zgodnie z doktryną prawa oraz orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w braku przepisów intertemporalnych w sytuacji, w której w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji a rozpatrzeniem odwołania, uchylone zostały przepisy, które stanowiły podstawę prawną decyzji, organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe (vide: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 1983 r. sygn. akt: II SA 163/82 Lex Polonica nr 328987). Identyczny pogląd wyraził Andrzej Wróbel w : "Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. Przypisy do art. 138 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie sygn. akt: II GSK 17/2006 wyraził natomiast pogląd, iż "bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. zachodzi także wówczas, gdy na skutek zmiany stanu prawnego organ dotychczas uprawniony do prowadzenia sprawy administracyjnej przestał być właściwy w tej sprawie (...). Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia także wtedy, gdy w czasie trwania zostaną uchylone przepisy, które stanowiły podstawę prawną rozpoznawanej sprawy". Zgodnie z powyższymi poglądami – niedopuszczalny jest stan, w którym – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – organ pozostawia bez żadnego biegu wniosek o ponowne rozpatrzenie złożony w trybie art. 127 § 3 k.p.a. przez uczestnika postępowania, z uwagi na fakt, iż po jego złożeniu przestał być kompetentny do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Powyższy pogląd prezentował organ (vide – odpowiedź na skargę) wskazując na postanowienie z dnia [...] maja 2007 r. o wstrzymaniu wykonalności jako zamykające sprawę administracyjną. Prawidłowy natomiast jest pogląd prawny wyrażony przez skarżącego na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r., iż sprawa wymaga zakończenia poprzez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Należy przy tym wskazać, iż na tej samej rozprawie pełnomocnicy organu również wskazali na celowość umorzenia postępowania wobec utraty kompetencji Ministra Sportu i Turystyki, podtrzymując jednak wniosek o oddalenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego. Pogląd o braku interesu prawnego E. K. we wniesieniu skarg na bezczynność organu Sąd uznał za nietrafny z następujących przyczyn. Okolicznościami bezspornymi w niniejszej sprawie jest zarówno fakt, iż w dacie wydania decyzji wydanych przez Ministra Sportu w I instancji (decyzje z [...] stycznia 2007 oraz z [...] lutego 2007 r.) aż do wyboru nowych władz podczas Zgromadzenia Delegatów P. z dnia [...].10.2008 r. skarżący był członkiem Zarządu tego Związku. Zdaniem Sądu, już ten sam fakt przesądza o jego interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. gdyż w sposób oczywisty postępowanie w przedmiocie zawieszenia władz P. dotyczy jego praw i obowiązków. Interes powyższy przejawia się również w postaci uprawnienia do wniesienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 50 p.p.s.a. Z jednej strony nie ustał bowiem jego interes prawny w znaczeniu materialnym – były członek Zarządu ma prawo domagania się zgodnego z procedurą administracyjną zamknięcia postępowania, które toczyło się w przedmiocie zawieszenia władz, których był członkiem. Z drugiej zaś strony – posiada on interes prawny w znaczeniu czysto formalnym, wynikający z faktu dopuszczenia go do udziału w postępowaniu administracyjnym na mocy stosownego postanowienia organu. Podobny pogląd wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, iż stroną skarżącą jest ten, którego prawa lub obowiązki są władczo kształtowane zaskarżonym działaniem organu, a nadto te osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym (Vide: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt: II OSK 2019/06). Z powyższych względów, działając na podstawie art. 149 p.p.s.a, Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki i zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym w sentencji terminie.