VI SA/Wa 253/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-30
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Danuta Szydłowska, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oskarżenie o popełnienie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, bez wykazania bezpośredniego związku z zagrożeniem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, stanowi wystarczającą podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo oskarżenie o popełnienie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, bez wykazania bezpośredniego związku z zagrożeniem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie jest wystarczającą podstawą do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w przypadku przestępstw innych niż te enumeratywnie wymienione (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu), wymaga wykazania bezpośredniego związku między popełnionym czynem a cechami charakteru i postępowaniem osoby, które mogłyby stworzyć uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zaaprobowanie poglądu organów prowadziłoby do pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniłaby jakiekolwiek przestępstwo poza wymienionymi w przepisie.Stan faktyczny
Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu K. K. pozwolenia na broń palną myśliwską, ponieważ został on postawiony w stan oskarżenia o popełnienie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu. Organ uznał, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Strona skarżąca podniosła, że przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu nie jest przestępstwem przeciwko mieniu i nie należy stosować wykładni rozszerzającej. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...]. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego K. K. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant apl. prok. Olga Kudanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego K. K. kwotę 200 (dwustu) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] cofającą K. K. (dalej także jako strona skarżąca) pozwolenie na broń palną myśliwską.
Do podjęcia niniejszej decyzji Komendanta Głównego Policji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 7 maja 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji we [...] powiadomił stronę skarżącą o wszczęciu przeciwko niej postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na fakt, że została ona postawiona w stan oskarżenia o popełnienie czynu z art. 296 § 1 k.k., art. 301 § 3 w związku z art. 308 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k.
W toku postępowania organ I instancji pozyskał pozytywną opinię o stronie z Zarządu Koła Łowieckiego [...] i miejsca zamieszkania oraz ustalił, że broń i amunicja przechowywana jest przez stronę skarżącą w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zmianami), które to przepisy nakazują organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Konsekwencją powyższego było wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. cofającej [...] K. K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, wydanej w celu łowieckim w ilości 3 sztuk.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że skierowany akt oskarżenia został oparty na przepisach umieszczonych w dziale przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu, a nie przeciwko mieniu. Jednakże nie oznacza to, że zarzucane skarżącemu czyny nie dotyczą mienia, wręcz przeciwnie wiążą się z wyrządzeniem spółce znacznej szkody majątkowej.
Od powyższej decyzji K. K. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał na toczące się postępowanie karne i na obowiązującą w prawie zasadę domniemania niewinności.
Strona podniosła, że czyny, pod zarzutem popełnienia których stoi, nie są wymierzone przeciwko życiu, zdrowiu ani mieniu. Oznacza to, że organ I instancji dokonał rozszerzającej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez kwalifikowanie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu do przestępstw skierowanych przeciwko mieniu, co jest nieuprawnione, natomiast wniesienie do sądu przeciwko niej aktu oskarżenia o przestępstwa wykraczające poza katalog, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, co nie stanowi podstawy do uznania, że w jej przypadku istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wskazała także na posiadanie pozytywnej opinii z koła łowieckiego i miejsca zamieszkania.
Organ II instancji w wyniku rozpoznania odwołania uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. wskazał, że brak prawomocnego zakończenia postępowania karnego nie stanowi przeszkody do wydania decyzji administracyjnej w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Zasada domniemania niewinności jest kategorią prawa karnego i nie jest w postępowaniu administracyjnym brana pod uwagę.
Organ zwrócił również uwagę, że istotą postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy fakt toczącego się przeciwko stronie postępowania karnego o czyny prawem zabronione daje podstawę do zaliczenia strony do osób, które nie powinny posiadać pozwolenia na broń, ponieważ budzi uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ odwoławczy podobnie, jak organ pierwszej instancji powołał się na brzmienie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i ciążący na tej podstawie obowiązek nałożony na organy Policji co do obligatoryjnego cofnięcia posiadanego pozwolenia na broń. W ocenie organu okoliczność, że posiadacz pozwolenia na broń jest oskarżony o popełnienie różnych czynów godzących w porządek prawny, ma istotne znaczenie dla oceny czy powinien posiadać prawo do broni. Katalog wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji okoliczności, w tym przestępstw uzasadniających tę obawę, nie jest zamknięty. W ten sposób ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę także o skazanie lub podejrzenie (oskarżenie) o popełnienie innych rodzajów przestępstw. Tym samym ustawodawca nadając art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji charakter obligatoryjny odrzucił możliwość uwzględniania interesu osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej także w tych przypadkach, gdy to organy właściwe w tych sprawach - uwzględniając swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe oraz korzystając z ustawowej kompetencji - przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia sprawy okoliczność spoza przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ ten podniósł również, że organy te nie zostały zobowiązane tymi przepisami prawa do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba chcąca je uzyskać) posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą. Organy Policji przyjęły więc, iż do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 - nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć, m. in. przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, zwłaszcza te, które w jakikolwiek sposób są bliskie przestępstwom przeciwko mieniu. Takim właśnie przestępstwem jest czyn z art. 296 § 1 k.k., który stanowi podstawę aktu oskarżenia postawionego wobec strony skarżącej. Dlatego też organ uznał, że charakter czynów, o które jest oskarżona strona pozwala przyjąć, że należy do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zatem pozwoleniem na broń dysponować nie może.
Na decyzję organu II instancji strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na błędnym przyjęciu przez organ administracyjny, że należy cofnąć pozwolenie na broń palną myśliwską, ponieważ zaistniały przesłanki ustawowe wymienione w tym przepisie. W ocenie strony skarżącej, przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu nie należy traktować tak jak przestępstwo przeciwko mieniu. Strona skarżąca podkreśliła, że dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy przestępstw przeciwko mieniu i nie należy dokonywać w tym zakresie wykładni rozszerzającej.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, w myśl którego organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowanie znalazł art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, stanowiący, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Sąd w niniejszym składzie reprezentuje stanowisko, że jedynie w przypadku przestępstw, wymienionych w tym przepisie nie istnieje konieczność uzasadnienia istnienia obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w pozostałych zaś przypadkach konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez daną osobę czynem i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawę, o której mowa jest w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W niniejszej sprawie skarżący został oskarżony o popełnienie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu. Postępowanie karne jest w toku. Jednocześnie, co ustalił organ [...] K. K. posiada nieposzlakowaną opinię w kole łowieckim i w miejscu zamieszkania. Nie ma zastrzeżeń co do warunków przechowywania przez niego broni. Z uwagi na powyższe oraz ze względu na fakt, iż do chwili obecnej skarżący nie był karany, za daleko idące należy uznać stanowisko organu, iż jest on osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zaaprobowanie bowiem poglądu organu prowadziłoby do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniłaby jakiekolwiek przestępstwo poza tymi, które zostały wprost przez ustawodawcę przewidziane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, iż organ Policji istnienie uzasadnionej obawy motywował charakterem przestępstwa, o popełnienie którego K. K. został oskarżony bez należytego powiązania tej okoliczności z warunkami osobistymi skarżącego.
Tym samym według oceny Sądu zarzut naruszenia prawa materialnego postawiony w skardze należy uznać za uzasadniony, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło