I SA/Ol 236/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu "[...]" do Wójta Gminy "[...]" wpłynął wniosek Spółki A o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej za rok 2006. Do wniosku Spółka załączyła 9 faktur VAT dokumentujących zakup oleju napędowego w ilości 3.461,90 l. Decyzją z dnia "[...]", działając na podstawie ustawy z dnia 10 marca 2006r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz.U. nr 52, poz.379, zwanej dalej ustawą), Wójt Gminy ustalił Spółce roczny limit zwrotu podatku akcyzowego na 2006r. w kwocie 4.862,65 zł oraz kwotę zwrotu podatku akcyzowego w wysokości 1.557,85 zł. Decyzja ta stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej opisaną decyzją, powołując jako podstawy art.145 §1 pkt 1, 2 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz.U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm., dalej KPA). W motywach postanowienia organ wskazał, iż w dniu "[...]" wpłynęły do niego materiały i ustalenia z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w "[...]", odnoszące się do faktycznego wykorzystania do produkcji rolnej oleju napędowego wykazanego we wniosku złożonym w dniu "[...]" o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej za 2006r. Z uzyskanych materiałów wynika, że Spółka w dniu 29 września 2006r. zwróciła 1.200 l., a w dniu 14 października 2006r. sprzedała 2.261,90 l. oleju napędowego, poprzednio wykazanego w celu zwrotu podatku akcyzowego. W dniu "[...]" Wójt Gminy wydał decyzję, którą uchylił w całości swoją decyzję z dnia "[...]" i odmówił zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Organ podniósł, iż Spółka fakturą korygującą VAT z dnia "[...]" nr 2/K/P/06 zwróciła dostawcy 1.200 l. oleju napędowego, a fakturą VAT z dnia "[...]" nr 1/09/06 sprzedała 2.261,90 l. oleju, wykazanego poprzednio we wniosku złożonym w dniu 29 września 2006r. Wobec powyższego organ stwierdził, że Spółka przedstawiła do rozliczenia zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego, faktury zakupu oleju, który nie został wykorzystany do produkcji rolnej. Tym samym Spółka nie spełniła przesłanek do zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. W motywach decyzji organ przywołał także treść art.145 §1 pkt 1 i 5 KPA. W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż w dacie wydania decyzji ostatecznej istniały dowody, w postaci faktury korygującej i faktury sprzedaży, nieznanej organowi, a mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ stwierdził, iż z treści, istoty i celu ustawy można wywieść jakie skutki dla uprawnienia do zwrotu podatku ma zwrot wcześniej zakupionego paliwa lub jego odsprzedaż. Podkreślił, że istotą ustawy było wprowadzenie preferencji podatkowych dla producentów rolnych w postaci zwrotu tym podmiotom części podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego zużywanego do produkcji rolnej. Zatem, aby producent rolny mógł otrzymać zwrot podatku musi ponieść wydatek na ten cel, a olej napędowy powinien zostać wykorzystany do produkcji rolnej. W rozpatrywanej sprawie warunki te nie zostały spełnione - Spółka część paliwa zwróciła sprzedawcy i otrzymała zwrot należności, a pozostałą część odsprzedała. Wobec jednoznacznych okoliczności sprawy, udokumentowanych fakturami, których Spółka nie kwestionuje, organ odwoławczy stwierdził brak uzasadnienia dla przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, o które w odwołaniu wnosiła strona. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, iż sentencja decyzji organu I instancji jest nieprecyzyjna, ale nieścisłość ta nie ma wypływu na rozstrzygnięcie. Zdaniem Kolegium, w sentencji organ I instancji winien uchylić własną decyzję z dnia "[...]" wyłącznie w części ustalającej zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.557,85 zł. Spółka A złożyła skargę na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej naruszenie: - art.3, art.5 ust.2 oraz art.9 ustawy, - art.107 KPA, - zasady działania organów administracyjnych na podstawie i w ramach prawa, poprzez ewidentne, błędne i arbitralne stosowanie oraz interpretację prawa, - art.7 oraz art.75 §1 i art.77 §1 KPA. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem Spółki decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego, czym narusza art.107 KPA. Podkreśliła, iż Kolegium nie wskazuje żadnego przepisu sankcjonującego istotę skarżonego rozstrzygnięcia. Skarżąca wskazała także, iż organy nie zważyły, że instytucja zwrotu podatku akcyzowego bazuje na półrocznym okresie rozliczeniowym. Jeśli w kolejnym okresie rozliczeniowym następują operacje gospodarcze z dostawcą paliwa to mogą one mieć wpływ na uprawnienie do zwrotu w następnym okresie rozliczeniowym. Naruszenia art.7 oraz art.75 §1 i 77 §1 KPA Spółka upatruje w odrzuceniu złożonych przez nią wniosków dowodowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i podniosło, iż zarzuty zawarte w skardze nie są zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Wskazać także należy, iż z art.134 §1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie podkreślić należy, iż w rozpoznanej sprawie decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym. Wójt Gminy wznowił bowiem z urzędu postępowanie w sprawie wydanej przez siebie decyzji statecznej z dnia "[...]" Zaznaczyć przy tym należy, iż opisaną decyzją organ ten ustalił roczny limit zwrotu podatku akcyzowego na 2006r., o którym mowa w art.4 ust.2 ustawy przysługujący wnioskodawcy oraz ustalił kwotę zwrotu podatku akcyzowego. Decyzją z dnia "[...]" organ ten uchylił decyzję dotychczasową w całości i odmówił zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Organ nie rozstrzygnął natomiast kwestii rocznego limitu zwrotu podatku akcyzowego na 2006r. przysługującego wnioskodawcy. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż sentencja decyzji organu I instancji jest nieprecyzyjna, gdyż organ winien uchylić swoją decyzję z dnia "[...]" jedynie w części ustalającej kwotę zwrotu podatku akcyzowego oraz, że ta "nieścisłość" nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Strona postępowania nie może domyślać się intencji organu, czy doprecyzowywać sobie wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Organ I instancji jednoznacznie zresztą w rozstrzygnięciu decyzji z dnia "[...]" uchylił w całości swoją decyzję z dnia "[...]" Samo sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji nie nasuwa więc żadnych wątpliwości i nie daje jakichkolwiek podstaw do wywodzenia, iż decyzja została uchylona tylko w części ustalającej kwotę zwrotu podatku akcyzowego. Zgodnie z art.151 §1 pkt 2 KPA, który stanowił podstawę procesową wydania opisanej decyzji organu I instancji, uchylając decyzję dotychczasową organ winien wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej zaś sprawie organ ten, pomimo uchylenia całej decyzji dotychczasowej, nie orzekł o całej istocie sprawy, ograniczając się jedynie, jak to już wyżej wskazano, do kwestii odmowy zwrotu podatku akcyzowego. Nie rozstrzygnięta pozostała natomiast kwestia ustalenia wysokości limitu rocznego zwrotu podatku akcyzowego na 2006r., o którym mowa w art.4 ust.2 ustawy przysługującego wnioskodawcy. Kwestia ta może mieć dla skarżącej Spółki duże znaczenie, gdyż zgodnie z zasadami dokonywania zwrotu podatku akcyzowego określonymi w ustawie, zwrot ten dokonywany jest za okresy półroczne. Uchylenie zatem decyzji także w części ustalenia rocznego limitu zwrotu podatku akcyzowego wpływa na uprawnienia strony do zwrotu podatku akcyzowego w drugim półroczu 2006r. Uchylając decyzję w całości organ zobligowany jest więc do merytorycznego orzekania także w części ustalenia rocznego limitu zwrotu podatku akcyzowego na 2006r. Z powyższych względów opisane naruszenie art.151 §1 pkt 2 KPA Sąd uznał za istotnie i mające wpływ na wynik sprawy. Nadto, w rozpoznanej sprawie, organ odwoławczy wskazał, że podstawą wznowienia postępowania i uchylenia decyzji dotychczasowej, było istnienie w dacie wydania decyzji ostatecznej dowodów nie znanych organowi, a mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Kolegium uznało zatem, że zaistniała przesłanka z art.145 §1 pkt 5 KPA. Kolegium nie odniosło się natomiast do zaistnienia drugiej z przesłanek wznowienia i uchylenia decyzji dotychczasowej, powołanej przez organ I instancji, a mianowicie do przesłanki z art.145 §1 pkt 1 KPA. Zgodnie z tym przepisem postępowanie wznawia się, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Nadmienić w tym miejscu należy, iż do zaistnienia tej przesłanki konieczne jest wykazanie fałszu dowodu stosownym orzeczeniem sądu. Od powyższego istnieją dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy sytuacji, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Drugi – gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, "rzuca się w oczy". W tym przypadku jednak należy uzasadnić, że wznowienie postępowania przed wydaniem orzeczenia przez sąd jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. W rozpoznanej sprawie organ I instancji nie powołał się na orzeczenie sądu, w którym wykazano fałsz dowodów – faktur sprzedaży oleju napędowego dołączonych przez producenta rolnego do wniosku o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju. Nie wiadomo zatem, która z dwóch wymienionych przez organ przesłanek, czy też obie przesłanki, stanowiły dla organu podstawę wznowienia i następnie uchylenia decyzji dotychczasowej. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż samo przywołanie treści przepisu w uzasadnieniu decyzji, bez jakiegokolwiek odniesienia się do stanu faktycznego sprawy, nie spełnia warunków uzasadnienia prawnego decyzji. W wyniku powyższego naruszono art.107 §3 KPA. Opisane uchybienia proceduralne skutkują również stwierdzeniem naruszenia przez organy obu instancji zasad ogólnych postępowania określonych w art.6 i art.8 KPA. Zgodnie z art.6 KPA organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zaznaczyć przy tym należy, iż działanie na podstawie prawa oznacza, że postępowanie administracyjne może prowadzić wyłącznie organ właściwy w sprawie (właściwy miejscowo, rzeczowo i instancyjnie) oraz, że w trakcie postępowania organ ten działa zgodnie z przepisami zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego. Z kolei stosownie do brzmienia art.8 KPA organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie może zaakceptować takiego sposobu procedowania jaki miał miejsce w rozpoznanej sprawie. Z powyższych względów Sąd, uznając, że doszło do naruszenia wyżej wymienionych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowania przed sadami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy . O kosztach postępowania sądowego orzeczono na postawie art.200 w związku z art.205 §2 p.p.s.a.. O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art.152 p.p.s.a.