I OSK 1189/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie sędzia NSA Izabela Kulig- Maciszewska sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon ( spr. ) Protokolant Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 703/08 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 maja 2009 r. oddalił skargę P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu stanowiły następujące ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne: Starosta Z. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm., dalej jako prawo o ruchu drogowym) oraz art. 104 k.p.a. cofnął P. P. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. W uzasadnieniu organ wskazał, iż P. P. do dnia [...] sierpnia 2008 r. nie poddał się kontrolnemu badaniu lekarskiemu i psychologicznemu w zakresie kategorii B prawa jazdy, zgodnie z decyzją Komendanta Powiatowej Policji w Z. z dnia [...] lutego 2007 r. Obowiązek wykonania badań lekarskich i psychologicznych nałożony został na P. P. po uzyskaniu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B. Organ podniósł, że odbiór prawa jazdy nastąpił w świadomości toczącego się w Sądzie Rejonowym w Z. postępowania karnego w stosunku do P. P. zakończonego prawomocnym wyrokiem orzekającym o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, licząc od dnia [...] sierpnia 2006 r. Powyższy wyrok do Starostwa Powiatowego w Z. wpłynął w dniu [...] lutego 2007 r., to jest po fakcie wydania dla P. P. uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B. W dniu [...] lipca 2008 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wydanych skierowań na badania lekarskie i psychologiczne, o czym P. P. został powiadomiony pismem, które wraz z potwierdzeniem jego odbioru znajduje się w aktach sprawy. P. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b w związku z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu drogowym oraz przepisów postępowania, tj. art. 8 i 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu przesłanek wydanej decyzji i nieustosunkowanie się do zarzutów, które podnosił w toku postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] września 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Starosty Z. jest prawidłowa, została bowiem wydana po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 k.p.a. i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego. Organ II instancji podniósł, że odwołujący się ma przeprowadzone wstępne badanie lekarskie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, natomiast nie ma przeprowadzonego kontrolnego badania lekarskiego, jakiemu podlega sprawca przestępstwa z art. 178 § 1 kodeksu karnego posiadający prawo jazdy. P. P. nie ma również przeprowadzonego badania psychologicznego, któremu to podlegają sprawcy w/w przestępstwa. Kolegium wskazało, że jeżeli osoba, która otrzymała skierowanie na badania nie poddaje się tym badaniom, to obowiązkiem Starosty jest wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, o której mowa w art. 140 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. W skierowaniu na badanie lekarskie zawarte zostało pouczenie, w którym podano, iż w celu jego przeprowadzenia należy zgłosić się w najbliższym miejscu zamieszkania w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w terminie 30 dni od daty otrzymania skierowania, a oryginał orzeczenia lekarskiego należy przekazać właściwemu staroście. Skierowanie na badanie psychologiczne zawierało natomiast pouczenie, w którym organ podał, że od wydanej decyzji przysługuje prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R., w terminie 14 dni od jej otrzymania. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby P. P. od skierowania (decyzji) na badanie psychologiczne wnosił takie odwołanie, co oznacza, że decyzja ta stała się ostateczną, podlegającą wykonaniu. W konkluzji uzasadnienia, organ odwoławczy stwierdził, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym ze względu na niepoddanie się badaniu lekarskiemu i badaniu psychologicznemu w wyniku skierowania kierującego pojazdem w stanie nietrzeźwości jest następstwem niewykonania polecenia i decyzji organu kontroli ruchu drogowego. Niepoddanie się w takich wypadkach badaniu lekarskiemu albo badaniu psychologicznemu stawia pod znakiem zapytania warunki zdrowotne kierowcy. Tym samym, nie wiadomo, czy może on bezpiecznie uczestniczyć w ruchu jako kierujący pojazdem silnikowym. Poddanie kierującego badaniom na podstawie art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym wiąże się również z tym, że osoba taka może być uzależniona od alkoholu, co stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem (art. 91 pkt. 1 w/w ustawy). Z uwagi na fakt, że P. P. nie poddał się przedmiotowym badaniom, obowiązkiem Starosty Z. było wydanie decyzji o cofnięciu mu posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym z zakresie kategorii B prawa jazdy na podstawie art. 140 ust. 1 pkt. 4 lit. b i lit. c ustawy Prawo o ruchu drogowym. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. P., wnosząc o uchylenie, powyższej decyzji zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c w związku z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez skierowanie na badania kierowcę, który między popełnieniem czynu określonego w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b w/w ustawy, a skierowaniem wykonał niezbędne badania lekarskie określone w art. 122 i 124 tej ustawy, - inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 6, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej działając w sposób taki, że strona nie nabyła zaufania do organów administracji, lecz odczuwa, iż jest szykanowana z powodu odwoływania się od decyzji o przejęciu jej samochodu na Skarb Państwa w innej toczącej się przed sądami administracyjnymi sprawie, a także niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji, poprzez nieodniesienie się w ogóle do zarzutów strony w przedmiocie poddania się już wcześniej wymaganemu badaniu lekarskiemu i niewyjaśnienie zasadniczej dla sprawy okoliczności, czy strona poddała się badaniu lekarskiemu po zdarzeniu, które było podstawą do powtórnego jej skierowania na te badania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach wyroku stwierdził, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd zaznaczył, że podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowi art. 140 ust. 1 pkt 4 lit, b i lit. c Prawa o ruchu drogowym, na podstawie którego decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5, badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lub 3. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. W myśl zaś art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a w/w ustawy, badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało, że skarżący popełnił czyn stwierdzony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2006 r. sygn. akt [...], polegający na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości. W związku z powyższym, ww. sąd na podstawie art. 42 § 2 w związku z art. 43 § 1 kodeksu karnego orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Bezspornym było również, że w dniu [...] stycznia 2007 r. Starosta Z., nie mając jeszcze wiedzy o ww. wyroku, wydał skarżącemu prawo jazdy kategorii B, zaś w dniu [...] lutego 2007 r., w związku z faktem prowadzenia pojazdu przez skarżącego w stanie nietrzeźwości, Komendant Powiatowy Policji w Z. skierował go na badanie lekarskie i na badanie psychologiczne, którym skarżący się nie poddał. Zagadnieniem spornym w sprawie stało się to, czy zasadne było skierowanie skarżącego na w/w badania, w sytuacji, gdy między popełnieniem przez niego czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości, mającym miejsce w dniu [...] października 2005 r., a skierowaniami na badanie lekarskie i psychologiczne z dnia [...] lutego 2007 r., wykonał on w dniu [...] czerwca 2006 r. badanie lekarskie. Po przeprowadzeniu w/w badania, w którym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, skarżący uzyskał bowiem prawo jazdy. Sąd zaznaczył, że inne były podstawy prawne do przeprowadzenia w/w badań. Wydanie skierowań z dnia [...] czerwca 2007 r. na badanie lekarskie nastąpiło bowiem na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3, a na badanie psychologiczne na podstawie art. 124 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przedmiotowym badaniom przeprowadzonym na podstawie w/w przepisów, podlegają kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Natomiast badanie lekarskie przeprowadzone przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2006 r. odbyło się na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, któremu podlega osoba dopiero ubiegająca się o wydanie prawa jazdy. Skarżący ma więc przeprowadzone jedynie wstępne badanie lekarskie jakiemu podlegają kandydaci na kierowców przed uzyskaniem uprawnień do prowadzenia pojazdów, nie odbył natomiast wymaganego badania kontrolnego, ani tez badania psychologicznego, jakiemu podlegają kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwości, posiadający już prawo jazdy. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w sytuacji w której skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, jak najbardziej zasadne i zgodne z prawem, było wydanie mu skierowań na badania w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 i art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem prawa jazdy, a ma na celu wyjaśnienie wątpliwości lub zastrzeżeń, co może prowadzić zarówno do stwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy, jak i że takie przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy występują. Posiadanie zaś przez skarżącego ważnego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi nie stanowi przeszkody do kontroli stanu zdrowia, gdy pojawią się uzasadnione wątpliwości. Zaświadczenie lekarskie posiadane przez skarżącego, wydane mu nawet bezterminowo, nie stanowi bowiem źródła nabycia określonych praw, lecz stanowi wyłącznie dodatkowy warunek przy ubieganiu się przez niego o prawo do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 tej ustawy. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący. Treść powyższego przepisu wskazuje wyraźnie, iż decyzja wydawana przez starostę na podstawie art. 140 ust. 1 w/w ustawy ma charakter decyzji związanej, a więc organ jest zobowiązany do wydania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, jeżeli zaistnieją okoliczności przewidziane w tym przepisie. W tych okolicznościach bez znaczenia jest to, że skarżący ma aktualne badania lekarskie, z których wynika brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. P. P. złożył od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi: - naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez uznanie za zgodne z prawem cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. B w sytuacji, gdy skarżący wykonał niezbędne do uzyskania prawa jazdy badania lekarskie, a podstawą skierowania na te badania był czyn popełniony przed uzyskaniem uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. B. Mimo to skarżący został skierowany ponownie na badania wstępne określone w art. 122 ust. 1 ustawy, które już poprzednio wykonał w związku z uzyskaniem prawa jazdy oraz przez uznanie za zasadne skierowanie skarżącego na badania psychologiczne określone w art. 12 ust. 1, podczas gdy orzeczono w stosunku do niego brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów i po tym fakcie nie było przesłanek z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a i w konsekwencji uznanie, że w takim stanie faktycznym i prawnym były ustawowe podstawy z art. 140 ust. 1 a pkt 4 lit. b i c ustawy. Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania przez skarżącego pojazdami silnikowymi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzył ustalenia faktyczne zawarte w zaskarżonym wyroku i wskazał na wątpliwości interpretacyjne co do przepisów, które miały w sprawie zastosowanie. W konkluzji stwierdził, że zdaniem skarżącego w sytuacji, gdy odbył badania lekarskie, w wyniku których orzeczono brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów i w związku z tym uzyskał prawo jazdy, a po tych zdarzeniach nie dopuścił się czynu skutkującego skierowaniem go na dodatkowe badanie, to w rezultacie skierowanie na takie badanie jest niezasadne. Skoro skierowanie było niezasadne, to również niezasadna była decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w niej podniesione dotyczą naruszenia prawa materialnego, a więc podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej p.p.s.a. Będący podstawą wyrokowania przez Sąd Wojewódzki niesporny stan faktyczny sprawy w swej istocie sprowadzał się do ustalenia, że skarżący w związku z prawomocnym wyrokiem stwierdzającym popełnienie przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i orzekającym o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne, którym się nie poddał. Jednak przed datą skierowania go na te badania, w okresie gdy prowadzone było postępowanie karne, skarżący wykonał badanie lekarskie związane z ubieganiem się o wydanie prawa jazdy. Przed przesłaniem prawomocnego wyroku karnego do właściwego starosty ([...].02.2007 r.) nastąpiło wydanie skarżącemu prawa jazdy kategorii B ([...].01.2007 r.). W tych okolicznościach sporne stało się to, czy zachodziła podstawa do zastosowania przepisów art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit b Prawa o ruchu drogowym, nakładających obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu przez osobę, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości. Według stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, wymienione przepisy nie znajdują w sprawie zastosowania, skoro skarżący poddał się badaniu lekarskiemu, w wyniku którego orzeczono brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów i uzyskał prawo jazdy, a po tych zdarzeniach nie dopuścił się czynu karalnego w postaci prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Autor skargi kasacyjnej eksponuje zatem fakt, że czyn zabroniony, za który skarżący został skazany, został popełniony przed wykonaniem badań lekarskich w związku z ubieganiem się o uzyskanie prawa jazdy ( art. 122 ust. 1 pkt. 1 ustawy). Natomiast w ocenie Sądu Wojewódzkiego okoliczność ta pozostała bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego silne argumenty natury funkcjonalnej oraz ratio legis przepisów nakładających obowiązek poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym przez kierujących pojazdem w stanie nietrzeźwości wspierają stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku. Sąd I instancji słusznie wskazał na różne podstawy i cel badań wstępnych jakim podlegają kandydaci na kierowców przed uzyskaniem uprawnień do prowadzenia pojazdów oraz badań kontrolnych i psychologicznych, jakim poddawani są kierujący, którzy kierowali pojazdem w stanie nietrzeźwości. W tym miejscu trzeba zauważyć, że w zarzucie skargi kasacyjnej błędnie podano, iż "skarżący został skierowany ponownie na badania wstępne określone w art. 122 ust. 1 ustawy". Zarówno w decyzjach administracyjnych, których legalność Sąd kontrolował, jak i w wydanym wyroku, dokonano wyraźnego rozróżnienia badania, któremu podlegają osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (art. 122 ust. 1 pkt 1) oraz badania kierujących, którzy kierowali pojazdem w stanie nietrzeźwości ( art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b). Zaznaczono przy tym, że niepoddanie się badaniom przez osoby, które kierowały pojazdem w stanie nietrzeźwości, stwarza wątpliwości czy mogą oni bezpiecznie uczestniczyć w ruchu jako kierujący pojazdami, a w szczególności, czy nie są uzależnieni od alkoholu, co jest przeciwwskazaniem do kierowania pojazdami. Zgodzić się trzeba z Sądem Wojewódzkim, który stwierdził, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b i c Prawa o ruchu drogowym stanowiący o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się wymaganym badaniom jest przepisem bezwzględnie obowiązującym i realizującym przy tym cele prewencyjne. W tym miejscu trzeba podkreślić, że zarówno przy interpretacji, jak i zastosowaniu w sprawie wymienionego przepisu należało mieć na względzie, że przepisy i zasady ruchu drogowego odznaczają się rygoryzmem służącym zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. W przedmiotowej sprawie cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi orzeczone wobec skarżącego było spowodowane tym, że nie poddał się on badaniom, na które został skierowany orzeczeniami Komendanta Powiatowego Policji, a co miało związek z prawomocnym wyrokiem karnym. Zaakcentować należy, że skarżący nie zaskarżył skierowań na badania, ale też się do nich nie zastosował. Z akt administracyjnych ponadto wynika, że w związku z orzeczonym środkiem karnym (zakaz prowadzenia pojazdów) skarżący był wielokrotnie wzywany przez organ administracji i ponaglany przez Sąd Rejonowy do zwrotu dokumentu prawa jazdy, czego również nie wykonał. W tych okolicznościach orzeczenie o cofnięciu uprawnień skarżącemu było tym bardziej uzasadnione. Rzeczą bowiem skarżącego, jako osoby wobec której zapadł wyrok karny za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, było dochowanie najwyższej staranności przy działaniach związanych z zachowaniem uprawnień związanych z uczestnictwem w ruchu drogowym. Tymczasem skarżący nie wykonał obowiązków przewidzianych prawem, co musiało skutkować zastosowaniem sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Na zakończenie trzeba zauważyć, że wskutek okoliczności niezależnych od organu administracji doszło do uzyskania przez skarżącego prawa jazdy w sposób niezgodny z prawem, bo wbrew wyraźnemu zakazowi wyrażonemu w art. 91 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu. Gdyby przyjąć koncepcję autora skargi kasacyjnej, to wynikły stan bezprawności rodziłby skutki korzystne dla skarżącego, co oczywiście nie mogło być zaaprobowane (ex iniuria non oritur ius – z bezprawia nie może wynikać prawo). Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.