IV SA/Gl 601/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego i celowego uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją Zastępcy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...] nr [...] odmówiono W. P. przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup żywności, odzieży i obuwia, środków czystości, bielizny pościelowej, opłat w ZE i pokrycia kosztów niekonwencjonalnego ogrzewania. W złożonym [...] odwołaniu W. P. wyraził swoje niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W toku postępowania odwoławczego Kolegium ustaliło, iż list polecony nr [...] tj. przesyłka adresowana do W. P., w której znajdowała się zaskarżona decyzja był dwukrotnie awizowany i w dniu [...] został zwrócony przez urząd pocztowy do OPS w C. z uwagi na jego niepodjęcie przez stronę. Przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu [...] poprzez pozostawienie awiza w skrzynce pocztowej z powodu nieobecności adresata w domu. Drugie awizo zostało dostarczone przez listonosza poprzez pozostawienie go w skrzynce pocztowej w dniu [...]. Adresat nie zgłosił się po odbiór awizowanej przesyłki w ciągu 14 dni, tj. do dnia [...]. Ustalenia organu zostały dokonane w oparciu o informacje przedstawione przez Urząd Pocztowy w C. nr [...] w piśmie z dnia [...]. Organ odwoławczy wskazał również, iż nie przyznano mocy dowodowej oświadczeniu złożonemu przez stronę w dniu [...] według którego nie otrzymał on żadnych "awiz" odnośnie przedmiotowej przesyłki. W ocenie Kolegium wskazane oświadczenie jest niewiarygodne z uwagi na znaczny upływ czasu, który nastąpił od próby doręczenia stronie przesyłki przez pracowników poczty ([...]) do chwili obecnej. W ocenie organu mało prawdopodobnym jest aby strona w [...] pamiętała na pewno, że w [...] nie otrzymała z poczty żadnego awizo. Zaznaczono również, że strona pomimo twierdzenia, iż próba doręczenia jej przez pocztę przesyłki nie była prawidłowa ( brak pozostawionego awizo ), to nie podjęła na poczcie żadnych czynności reklamacyjnych w tym zakresie. W związku z powyższym organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja została doręczona w dniu [...] w oparciu o tzw. fikcję prawną doręczenia ( art. 44 k.p.a.). Natomiast odwołanie W. P. zostało złożone w dniu [...] w Ośrodku Pomocy Społecznej w C. z uchybieniem terminu do jego wniesienia, który upłynął z dniem [...]. Podkreślono, że w zaskarżonej decyzji strona została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę od powyższego postanowienia, w której domagał się jego uchylenia i przyznanie mu świadczeń socjalnych. Skarżący ponownie wyjaśnił, iż nie otrzymał żadnego awiza pocztowego, natomiast polegał na zapewnieniu pracownika organu I instancji, że decyzję otrzyma. Zdaniem skarżącego samo awizowanie przesyłki nie może być uznane za równoznaczne z wypełnieniem obowiązku określonego w art. 44 k.p.a., na który powołuje się Kolegium. Skarżący na poparcie swojego stanowiska przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 1999 r. ( Sygn. akt I SA/Lu 1396/97 ) oraz Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001 r. ( Sygn. akt III RN 70/00, OSNP 2001/19/574). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślając, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mianowicie kwestia prawidłowości pierwszego doręczenia skarżącemu decyzji I instancji nie została należycie wyjaśniona. W szczególności organ odwoławczy właściwie nie uwzględnił podstawowej okoliczności dotyczącej powtórnego doręczenia decyzji wraz z kopertą użytą przy pierwszym doręczeniu. Zakładając prawidłowe działanie pracowników organu administracyjnego, z takich czynności należałoby wyciągnąć wniosek, że w dniu [...] organ I instancji uznał wcześniejsze doręczenie za nieskuteczne i dlatego dokonał powtórnego doręczenia wraz z wcześniejszą kopertą. Jeżeli natomiast działania tego organu były nieprawidłowe, to skutki tych działań zasadniczo nie mogą negatywnie oddziaływać na sytuację prawną strony postępowania administracyjnego. Oznacza to, że występujące wątpliwości co do stanu faktycznego należy ocenić na korzyść tej strony, tak jak to uczynił organ I instancji uznając, przy przesyłaniu odwołania do organu odwoławczego, że decyzja została doręczona w dniu [...], a zatem odwołanie z dnia [...] było wniesione w ustawowym terminie. Odmienne ustalenie musiałoby wynikać z jednoznacznych i wiarogodnych dowodów, w tym przede wszystkim stosownej dokumentacji. Tymczasem zgromadzony dotychczas materiał dowodowy pozwala co najwyżej na ustalenie, że przesyłka pocztowa przy pierwszym doręczaniu decyzji była dwukrotnie awizowana i w dniu [...] została zwrócona ( wysłana) do nadawcy. Wprawdzie okoliczności te wynikają jedynie z informacji Poczty, ale powołuje się ona na określony dokument w postaci księgi zwrotów. Nie jest to jednak ustalenie wystarczające do przyjęcia prawidłowości doręczenia zastępczego z art. 44 kpa. Uzależniona jest ona bowiem również od tego, czy adresat został zawiadomiony o złożeniu pisma w sposób określony w § 2 tego artykułu. W sytuacji, gdy skarżący przeczył, by otrzymał jakiekolwiek awizo, a organ I instancji wyzbył się dowodu mogącego potwierdzić tą okoliczność ( koperta ), to informacja Poczty o wrzuceniu awiz przez listonosza do skrzynki pocztowej winna była zostać zweryfikowana przez organ odwoławczy. Należało uzyskać wyjaśnienia od pracowników organu i instancji co do powodów i okoliczności powtórnego doręczenia skarżącemu decyzji wraz z pierwotną kopertą i treści adnotacji na niej. Należało również zwrócić się do właściwej jednostki pocztowej o podanie, na jakiej podstawie oparta została powyższa informacja o wrzuceniu awiz do skrzynki pocztowej. Jeżeli wynika to z prowadzonej dokumentacji, to winna ona stanowić element materiału dowodowego. Jeżeli natomiast źródłem informacji jest relacja listonosza zdana w ostatnim czasie, to podlegać ona winna takiej samej ocenie, jaką organ odniósł do twierdzeń skarżącego. Skoro bowiem organ ten uznał za mało prawdopodobne, by skarżący pamiętał, czy otrzymał awizo, to tym bardziej wątpliwe jest, by listonosz po upływie tak długiego okresu czasu pamiętał okoliczności związane z doręczeniem jednej z wielu przesyłek. Zakwestionować przyjdzie przy tym stwierdzenie organu co do niepodjęcia przez skarżącego czynności reklamacyjnych wobec Poczty. O ile bowiem – jak twierdzi skarżący – nie otrzymał on żadnych awiz, i nie powziął wiadomości o próbie doręczenia mu decyzji, to w istocie nie miał czego reklamować. Ponieważ z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w omówionym zakresie sprawa nie została wyjaśniona, winno to zatem nastąpić przy ponownym jej rozpatrzeniu, uwzględniającym powyższe wskazania. Dopiero wówczas pełny materiał dowodowy pozwoli na poczynienie właściwych ustaleń istotnych w aspekcie terminowości odwołania. Dlatego też z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. su.