IV SA/Gl 975/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że nie może być ona wykonana. W dniu [...] r. B. L. poinformowała MOPS w K. o zmianie sytuacji dochodowej rodziny w związku z podjęciem zatrudnienia. Pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] r., którą przyznano jej świadczenia rodzinne na okres zasiłkowy 2007/2008. W dniu [...] r. strona dostarczyła do organu świadectwo pracy z dnia [...] r. potwierdzające zatrudnienie w [...] Bibliotece Publicznej w K. w okresie od 07 lipca 2006r. do 19 sierpnia 2006 r. i formularz PIT-ll o uzyskanym w tej placówce dochodzie oraz świadectwo pracy z dnia [...] r. potwierdzające zatrudnienie w okresie od 16 października 2006 r. do 15 lutego 2008r. w [...] Spółka Jawna w Ś. i formularz PIT-11 o wysokości uzyskanego przychodu z tytułu zatrudnienia w w/w Spółce. Organ pierwszej instancji dokonał przeliczenia dochodu rodziny uwzględniając utracony dochód przez stronę w związku z utratą zatrudnienia w [...] Bibliotece Publicznej w K. oraz w Spółce [...] i uzyskany dochód za pierwszy pełny przepracowany miesiąc marzec 2008 r. w związku z uzyskaniem zatrudnienia w Urzędzie [...] w K. i ustalił, że uzyskanie dochodu spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (504,00 zł) uprawniającego do zasiłku rodzinnego. W dniu [...] r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję Nr [...], którą na podstawie art.32 ustawy o świadczeniach rodzinnych uchylił z dniem [...] r. decyzję Nr [...] z dnia [...] r., którą przyznał B. L. zasiłek rodzinny na dzieci: J., F. i A. L. na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości po 64,00 zł miesięcznie na każde z nich oraz dodatek do tego zasiłku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na syna A. L. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. strona zakwestionowała ustalenia MOPS w K. wskazując, iż przy wydaniu swojej decyzji organ pierwszej instancji opierał się na błędnym stanie faktycznym dotyczącym jej zarobków. Zaświadczenie o zarobkach dotyczyło przychodów wraz z otrzymaną nagrodą jubileuszową za 20 lat pracy. Odwołująca uważa, że nie przekroczyła kryterium dochodowego ustalonego w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, gdyż jej dochód nie przekroczył kwoty 504,00 zł na osobę. Do odwołania strona dołączyła zaświadczenia o zarobkach z ostatnich 5 miesięcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. wydana w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło utrzymać w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 marca 2006 r. w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne odjął od dochodu rodziny uzyskanego w 2006 r. przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu przez B. L. oraz zgodnie z § 18 tegoż rozporządzenia dodał miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez B. L. za pierwszy pełny przepracowany miesiąc. Kolegium podniosło, że sprawdziło prawidłowość przeliczenia dochodu rodziny, tj. ustaleniu jej dochodu w roku bazowym 2006, po odliczeniu dochodu utraconego a osiągniętego przez B. L. wcześniej z tytułu zatrudnienia w [...] Bibliotece Publicznej w K. oraz w Spółce Jawnej [...] w Ś. (utrata zatrudnienia) i dodaniu dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia w Urzędzie [...] w K. za pierwszy pełny przepracowany miesiąc, tj. marzec 2008 r. i stwierdziło, że dochód na osobę w rodzinie wyniósł 724,49 zł, a zatem przekroczył kwotę 504,00 zł uprawniającą do świadczeń rodzinnych, a kwota przekroczenia jest wyższa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium przedstawiło powyższe obliczenia. W świetle powyższych ustaleń, według postanowień § 18 powołanego wyżej rozporządzenia strona nie jest uprawniona do pobierania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu, czyli od miesiąca kwietnia 2008 r. Kolegium wskazało w swoje decyzji, iż przepis § 18 w/w rozporządzenia nie wskazuje aby w sytuacji gdy wynagrodzenie za pierwszy pełny przepracowany miesiąc obejmuje również nagrody jubileuszowe lub inne, odliczyć je od tego dochodu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. L. wskazała, że zarówno Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Skarżąca stwierdziła, iż zgodnie z § 18 powołanego rozporządzenia w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten strona otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Podała, że jej miesięczny dochód w miesiącu marcu 2008 r. wyniósł 1.629,46 zł, co wraz z kwotą 632,24 zł daje kwotę 2.261,70 zł, a na osobę 452,34 zł. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie nie ma znaczenia fakt, iż otrzymała w tym miesiącu również nagrodę jubileuszową, gdyż przepis ten nie wskazuje, iż w sytuacji, gdy razem z wynagrodzeniem za pierwszy pełny przepracowany miesiąc zostało wypłacone dodatkowe świadczenie należy doliczyć je do dochodu. W związku z powyższym zdaniem skarżącej kwota nagrody jubileuszowej nie powinna być uwzględniona przy wyliczaniu dochodu rodziny odwołującej. Nadto skarżąca wskazała, że w dniu 01 kwietnia 2008 r. pozostawała w związku małżeńskim z niepracującym B. L., więc na jej utrzymaniu pozostawały cztery osoby a kwota przychodu na całą pięcioosobową rodzinę wynosiła 1.629,49 zł netto. W związku z powyższym nie przekroczyła kwoty 504 zł na osobę. Do skargi skarżąca załączyła zaświadczenia o zarobkach od miesiąca marca 2008 r. do miesiąca lipca 2008 r.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie , podtrzymując w całości wcześniej zaprezentowana argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Ze zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy materiałów wynika, że w rozpatrywanej sprawie uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny w wyniku zmiany zatrudnienia przez skarżącą B. L. Prawidłowo na podstawie dostarczonych przez stronę dowodów uznano dochód strony skarżącej uzyskany w 2006 r. za dochód utracony i ponownie dokonano obliczeń dochodu rodziny w 2006 r. oraz dochodu na osobę w rodzinie, doliczając kwotę dochodu uzyskanego przez skarżącą B. L. z tytułu zatrudnienia w Urzędzie [...] w K. za pierwszy pełny przepracowany miesiąc, tj. za miesiąc marzec 2008 r.. Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. (Dz.U. Nr 105 poz. 881 ze zm.) w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne - w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Z kolei według przepisu § 18 tegoż rozporządzenia - w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny (ust.1 ). W przypadku, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu(ust. 3). W świetle przepisu art. 3 ust.1 pkt a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez dochód należy rozumieć przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Nadto zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadajacej najniższemu zasiłkowi ,rodzinnemu przysługujacemu w okresie, na który jest ustalany (48,00 zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Przenosząc to na grunt rozpatrywanej sprawy organy procesujące w sprawie wskazały, iż z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. wynika, że skarżąca jej mąż osiągnęli w 2006 r. dochód, pomniejszony zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach oświadczenia rodzinne o podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne w wysokości 8.399,25 zł, a po doliczeniu kwoty stypendium szkolnego otrzymywanego przez troje dzieci - 1.620,00 zł dochód wyniósł łącznie 10.019,25 zł.. Tym samym dochód miesięczny wynosił 834,94zł., a na osobę 166,99zł.. Dochód utracony przez stronę w 2006 r. z tytułu zatrudnienia w [...] Bibliotece Publicznej w K. oraz w firmie [...] Spółka Jawna w Ś. ustalony w wyżej podany sposób wyniósł łącznie 2.432,32 zł. Po odjęciu dochodu utraconego dochód rodziny uzyskany w 2006 r. wynosi 5.966,93 zł (8.399,25 plus 2.432,32 zł), a po dodaniu stypendium szkolnego 7.586,93 zł (5.966,93 zł. plus 1.620,00 zł). Dochód miesięczny wyniósł 632,24 zł, a na osobę 126,45 zł. Następnie organy do tak ustalonej kwoty doliczyły dochód netto uzyskany przez stronę skarżącą za pierwszy pełny przepracowany miesiąc w Urzędzie [...] w K., tj. za miesiąc marzec 2008 r. (wykazany w zaświadczeniu z dnia 25 lipca 2008 r.) w kwocie 2.990,21 zł i stąd też – zdaniem organów - dochód na osobę w rodzinie wyniósł 724,49 zł (632,24 zł + 2990,21 zł: 5 osób). Takie wyliczenie - zdaniem Sądu - wskazuje na niewłaściwe zastosowanie przez organy procesujące w sprawie § 18 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105, poz. 881, ze zm.). w opinii składu orzekającego w niniejszej sprawie Sądu Natomiast z ust. 1 omawianego paragrafu wynika konieczność ustalenia w takim przypadku średniej miesięcznej kwoty dochodu uzyskanego. Wprawdzie wyraźnie tego w tym przepisie nie sformułowano, ale na to, że chodzi o dochód przeciętny, wskazuje § 17 ust. 1, który mówi o odejmowaniu od dochodu przeciętnej miesięcznej kwoty utraconego dochodu. Utrata i uzyskanie dochodu to są dwie strony tego samego zagadnienia związanego ze zmianami sytuacji dochodowej, mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Nie ma jakichkolwiek racjonalnych powodów do odmiennego sposobu obliczania kwoty miesięcznego dochodu utraconego i uzyskanego. Przeto też zdaniem Sądu wadliwym było nie wzięcie pod uwagę przeciętnego uzyskanego dochodu skarżącej. Godzi się zaznaczyć, iż tut. Sąd wyraził już taki sam pogląd w prawomocnym wyroku - sygn. akt 4 SA/Gl 452/08 - w sprawie dotyczącej decyzji SKO w K. z dnia [...] r. nr [...]. Sąd nie jest wprawdzie uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy, ale można wstępnie wskazać, że gdyby - przykładowo - wyliczyć dochód skarżącej za okres od marca do czerwca 2008 r., to w tym okresie skarżącą osiągnęła dochód w wysokości (III – 2990,00 zł. , IV – 1680,46 zł. , V – 1680,46 zł. , VI – 1680,46 zł.) łącznie 8031,38 zł.. Dzieląc to przez 4 miesiące otrzymujemy kwotę średniego miesięcznego wynagrodzenia 2007,84 zł.. Po dodaniu przeciętnego miesięcznego dochodu za rok 2006 (632,24 zł.) otrzymalibyśmy kwotę 2640,08 zł., którą dzieląc przez 5 (osób) otrzymalibyśmy przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie w wysokości 528,01 zł. , a zatem w wysokości przekraczającej kryterium dochodowe, jednakże nie o kwotę najniższego zasiłku (48 zł.). Przeto też wydaje się po dokonaniu tych (co należy podkreślić) – wstępnych i przykładowych wyliczeń - w oparciu o przedstawioną przez skarżącą niepełną i niepotwierdzoną urzędowo (kserograficzną) dokumentację dotyczącą wynagrodzeń skarżącej - iż zgodnie z postanowieniem § 18 wyżej powołanego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej brak było jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, iż świadczenia rodzinne stronie skarżącej nie przysługują, a co za tym idzie – wobec niezupełności materiału dowodowego (nie zgromadzenia przez organy procedujące w sprawie pełnej dokumentacji dotyczącej wynagrodzeń skarżącej po marcu 2008 r.) - nie sposób było podjąć wiążące ustalenie, że w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym sprawy, w związku z uzyskaniem przez stronę skarżącą dochodu, dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium uprawniające do zasiłku rodzinnego o kwotę wyższą od, kwoty najniższego zasiłku rodzinnego i zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem do tego zasiłku, od miesiąca kwietnia 2008 r. stronie nie przysługuje. Na marginesie, z uwagi na zarzuty skarżącej wskazać przyjdzie, że treść tegoż przepisu prawa (§ 18 omawianego rozporządzenia) nie wskazuje, iż w sytuacji gdy razem z wynagrodzeniem za pierwszy pełny przepracowany miesiąc została wypłacona także nagroda jubileuszowa lub też nagroda z innego tytułu należy to należy ją odliczyć od tego dochodu. Ponieważ w powyżej zakreślonym kierunku zachodzi potrzeba ponownego rozpatrzenia sprawy , a w szczególności uzyskania z Urzędu [...] pełnej (potwierdzonej urzędowo) informacji o dochodach skarżącej za następne miesiące i przeliczenia w prawidłowy – wyżej wskazany - sposób dochodu uzyskanego skarżącej, to koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji. Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji, przy czym o wstrzymaniu wydawania decyzji rozstrzygnięto z mocy art. 152 tego prawa.