II SA/Sz 139/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-05-06

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk - Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina ma obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci do szkoły wybranej przez opiekunów, która nie jest szkołą obwodową, nawet jeśli droga do niej jest krótsza niż do szkoły obwodowej?
Ratio decidendi
Gmina jest zobowiązana do zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci do szkoły tylko wówczas, gdy droga z domu do szkoły obwodowej przekracza określone w ustawie odległości (3 km dla klas I-IV, 4 km dla klas V-VI i gimnazjów). Obowiązek ten nie obejmuje zapewnienia transportu do szkoły wybranej przez opiekunów, która nie jest szkołą obwodową, nawet jeśli jest ona bliżej. Konsekwencje finansowe wyboru innej szkoły niż obwodowa obciążają opiekunów.
Stan faktyczny
Dyrektor Rodzinnego Domu Dziecka zwróciła się do Burmistrza o zapewnienie bezpłatnego transportu dla wychowanków do Szkoły Podstawowej w W., która była bliżej niż szkoła obwodowa w D. Burmistrz odmówił, wskazując, że gmina ma obowiązek zapewnić transport tylko do szkoły obwodowej. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów, naruszenie zasad słuszności i sprawiedliwości oraz Konwencji o prawach dziecka, argumentując, że dłuższa droga do szkoły obwodowej jest krzywdząca dla dzieci i stanowi absurd. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko Burmistrza za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na czynność Burmistrza z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie bezpłatnego transportu dzieci do szkoły oddala skargę. Dyrektor Rodzinnego Domu Dziecka nr [...] w [...] – E.S. wystąpiła [...] r. do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu z domu do szkoły [...] dzieci. Poinformowała, że dzieci nie będą dojeżdżać do samej miejscowości D. w której mieści się szkoła obwodowa, ale będą wysiadać z autobusu ok. [...] minut wcześniej w miejscowości W., gdzie uczęszczają do Szkoły Podstawowej. Strona wskazała, że rozwiązanie powyższe podyktowane jest, zgodnie z art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka, zabezpieczeniem najlepszego interesu powierzonych dzieci, tj. skróceniem im drogi do szkoły o 20 minut i względami bezpieczeństwa rozumianymi w ten sposób, że im krótsza droga do szkoły tym mniejsze prawdopodobieństwo wypadku lub urazu. W przypadku, gdyby fakt wcześniejszego opuszczania autobusu przez dzieci naraził interes ekonomiczny Gminy E.S. zadeklarowała pokrycie ewentualnej różnicy w koszcie transportu pomiędzy szkołą, do której obwodu należą dzieci, a szkołą, do której faktycznie uczęszczają. Burmistrz [...] pismem z dnia [...]r. poinformował stronę, że dla [...] wymienionych dzieci szkołą obwodową jest publiczna Szkoła Podstawowa w D. W chwili umieszczenia dzieci na liście uczniów spełniających obowiązek szkolny w szkole obwodowej Gmina niezwłocznie, po otrzymaniu takiej informacji od dyrektora szkoły, zapewni bezpłatny ich dowóz do D. Burmistrz zauważył, że rodzice z różnych względów mogą wybrać dla dziecka inną szkołę ale wówczas są zobowiązani we własnym zakresie zapewnić transport dziecka, o czym są informowani przez dyrektora szkoły. Tak stało się w przypadku [...] dzieci Rodzinnego Domu Dziecka Nr [...] w [...]. Wolny wybór oznacza w tej sytuacji konieczność ponoszenia konsekwencji finansowych. Gmina nie ma bowiem prawnego obowiązku dofinansowywania kosztów transportu dzieci do szkół dowolnie wybranych przez rodziców, niebędących szkołą rejonową. Przyjęcie odmiennego rozwiązania mogłoby doprowadzić do sytuacji, że w danej miejscowości każde dziecko byłoby zapisane do innej szkoły i każde byłoby dowożone osobno w inne miejsce, dla dobra dziecka. Ponadto, Burmistrz dodał, że w Gminie dzieci spełniających obowiązek szkolny poza rejonem jest ok. [...]% i nie jest możliwy dowóz ich do wybranych szkół. W takich przypadkach rodzice sami finansują i organizują transport. Uczniowie do szkół obwodowych dowożeni są na podstawie imiennych list uczniów spełniających obowiązek szkolny w danej szkole rejonowej (wpisanych na listę uczniów szkoły rejonowej), sporządzanych przez dyrektorów szkół. Dla tych uczniów Gmina wykupuje bilety miesięczne, które są jednocześnie ubezpieczeniem ucznia na czas podróży. Nie ma innej możliwości bezpłatnego przejazdu autobusem, bowiem dzieci uczące się poza rejonem, nie znajdą się na liście uczniów dowożonych. Gdyby stało się inaczej, byłoby to ewidentne obejście prawa. W związku z tym dyrektor szkoły w D. nie wykaże [...] wymienionych we wniosku dzieci wśród uczniów dowożonych, ponieważ nie są wpisane na listę uczniów tejże szkoły, natomiast dyrektor szkoły w W. nie umieści ich na liście uczniów dowożonych, ponieważ zabrania mu na to prawo. Dodatkowo Burmistrz nadmienił, że sieć szkół podstawowych w Gminie uzupełnia Społeczna Szkoła Podstawowa w Ł., działająca na prawach szkoły publicznej, która zapewnia bezpłatne nauczanie w zakresie ramowych planów nauczania, oddalona o [...] km od miejsca zamieszkania [...] wymienionych dzieci, do której organ prowadzący zorganizował bezpłatny dowóz. Do tej placówki dowożonych jest [...] uczniów zamieszkałych w W.. Organ wyjaśnił również, że dojazd uczniów z W. do szkoły obwodowej w D. przez miejscowość W. odbywał się będzie do czasu remontu drogi M. – D., zniszczonej podczas budowy obwodnicy. Po wyremontowaniu tej drogi, co nastąpi w najbliższym okresie, czas dojazdu jak i odległość do szkoły w D. zmniejszy się. Jest to więc sytuacja przejściowa, nie wynikająca ze złej woli zobowiązanego. Zdaniem Burmistrza, art.17 ustawy o systemie oświaty w szerszym zakresie broni ekonomicznego interesu Gminy, bowiem pieniądze idą za uczniem do konkretnej szkoły. Omijając prawo i akceptując dowolność miejsca spełniania obowiązku szkolnego Gmina odbierałaby środki finansowe małym, wiejskim szkołom, których jest [...]%, pozbawiałaby je tym samym możliwości polepszania jakości nauki, rozwoju, promowania w środowisku, a w konsekwencji przyczyniałaby się do ich likwidacji. Gmina w swoim działaniu musi też uwzględniać fakt, że szkoła na wsi to nie tylko miejsce edukacji uczniów i pracy nauczycieli, ale często jedyna i ostatnia instytucja publiczna we wsi, ośrodek kultury i życia społecznego, miejsce spotkań mieszkańców. Likwidacja szkoły oznacza degradację wsi, a w perspektywie jej upadek. Nie ma więc wątpliwości, że zamiarem ustawodawcy przy tworzeniu art. 17 ustawy o systemie oświaty było jednoczesne zabezpieczenie interesów dzieci dojeżdżających do szkoły rejonowej jak i interesów ekonomicznych i społecznych gminy. Pismem z dnia [...]r. E.S. - Dyrektor Rodzinnego Domu Dziecka Nr [...] w [...] zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy W. z wnioskiem o zapewnienie bezpłatnego transportu, od dnia [...] r., do Szkoły Podstawowej w W. [...] wychowanków Domu Dziecka: P.S., N.S., E.Ł. i D.J.. Strona podała, że wymienione dzieci są dowożone do szkoły na koszt i z ograniczeniem budżetu Rodzinnego Domu Dziecka, co stanowi oczywistą sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. W odpowiedzi na w/w żądanie Burmistrz Miasta i Gminy W., pismem z dnia [...] r. poinformował stronę, że nie ma podstaw prawnych do zapewnienia przez Gminę bezpłatnego transportu wychowanków Rodzinnego Domu Dziecka w [...] do Szkoły Podstawowej w W.. Powołując się na art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz uchwałę Rady Gminy w Wolinie Nr IX/83/2003, określającą obwód szkolny dla uczniów zamieszkałych w Warnowie, Burmistrz wskazał, że taką szkołą obwodową dla wychowanków Domu Dziecka w Warnowie jest publiczna Szkoła Podstawowa w Dargobądzu i do tej szkoły uczniowie mają zapewniony bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu. W związku z tym, że dla podopiecznych wybrana została nauka w publicznej Szkole Podstawowej w W., konsekwencje tego wyboru musi ponosić Dyrektor Rodzinnego Domu Dziecka, w tym zapewnić dowóz do szkoły we własnym zakresie. Zaproponowane we wniosku i wcześniejszym piśmie rozwiązanie mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której z jednej miejscowości uczniów należałoby dowozić bezpłatnie do kilku szkół, również poza teren gminy, czy powiatu. Dyrektor Rodzinnego Domu Dziecka nr [...] w [...] E.S. pismem z dnia [...] r. wezwała Burmistrza Miasta i Gminy W. do usunięcia naruszenia prawa wynikającego ze stanowiska zawartego w piśmie z dnia [...] r. w sprawie odmowy bezpłatnej opieki i dowozu do publicznej Szkoły Podstawowej w W. [...] wychowanków Domu Dziecka. Odpowiadając na wezwanie Burmistrz W. stwierdził, że w wyrażonym przez stronę stanowisku w piśmie z dnia [...] r. nie znajduje przesłanek naruszenia prawa. Organ zauważył, ze ustawodawca nie przewidział sytuacji, aby gmina miała obowiązek zapewnienia bezpłatnego dowodu dzieci wtedy, gdy szkoła do której dziecko uczęszcza położona jest bliżej szkoły, w obwodzie której mieszka. Co prawda powoływany przez stronę art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka nakazuje we wszystkich działaniach dotyczących dzieci najlepsze zabezpieczenie ich interesów ale ust. 3 nakłada obowiązek stosowania tych działań do norm ustanowionych przez kompetentne władze. Nadto, Burmistrz dodał, że przychylając się do prośby dowozu podopiecznych Rodzinnego Domu Dziecka w [...] do szkoły w W. zostałaby naruszona zasada praworządności, sprawiedliwości w stosunku do innych dzieci, spełniających obowiązek szkolny z wyboru opiekunów w innych szkołach niż obwodowe i dojeżdżających do nich na koszt rodziców. Takich dzieci na terenie Gminy jest ok. [...]%. Są to dzieci wychowujące się nie tylko w swoich środowiskach rodzinnych ale też w rodzinach zastępczych, Państwowym Domu Dziecka w W., a więc dzieci często po traumatycznych przeżyciach. E.S. – Dyrektor Rodzinnego Domu Dziecka nr [...] w [...] złożyła skargę na czynność Burmistrza W. polegającą na zawartej w piśmie z dnia [...] odmowie zapewnienia bezpłatnego transportu [...] wychowanków Domu Dziecka do publicznej Szkoły Podstawowej w W.. Skarżąca zarzuciła Burmistrzowi W. naruszenie art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie ważnych racji uzasadniających odejście od jego wykładni językowej w sytuacji, gdy jej literalne zastosowanie prowadzi do absurdu i jest rażąco sprzeczna z racjonalnością aksjologiczną ustawodawcy. Nadto, zarzuciła naruszenie zasad słuszności i sprawiedliwości, w tym nakazów Konwencji o prawach dziecka. W uzasadnieniu skargi podano, że dzieci uczęszczają do najbliższej publicznej Szkoły Podstawowej w W. oddalonej o [...] km i w ubiegłym roku szkolnym z dowozem dzieci nie było żadnych problemów. W dniu [...] r. poinformowano skarżącą, że dzieci nie zostaną wpuszczone do autobusu dowożącego dzieci do szkoły, chyba, że wykupione zostaną bilety miesięczne PKS. Interwencja u Burmistrza W. okazała się bezskuteczna. Burmistrz stwierdził, że zapewni transport ale do szkoły w okręgu której mieszkają dzieci, tj. do miejscowości D., oddalonej o [...] kilometrów. Dalej wskazano, że dojazd odbywa się tym samym autobusem, tzw. szkolnym. Zgodnie ze stanowiskiem Burmistrza, dzieci nie mogą wysiąść w W., przez który przejeżdżają i gdzie wysiądą inne dzieci, tylko muszą jechać około [...] km dalej do szkoły w D., co przedłuży im drogę o dalsze [...] minut. Tym samym odległość do szkoły wyniesie już nie [...] a [...] km – stanowiąc absurd przy założeniu, że droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać [...] km. Pomiędzy miejscowością W., w której mieszkają dzieci, a miejscowością D. brak jest jakiejkolwiek komunikacji publicznej, co praktycznie uniemożliwi kontakt opiekunów ze szkołą lub uczestnictwo dzieci w zajęciach wyrównawczych czy pozalekcyjnych. Odwołując się do brzmienia przepisu art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty skarżąca wywiodła, że ustawodawca nie określił w nim jednoznacznie, że dowóz do szkoły dotyczy szkoły obwodowej a nie jakiejś innej, w związku z czym należy się kierować wykładnią systemową w powiązaniu z całością aksjologiczną przepisów. Ponadto, organ bezpodstawnie uzależnia zapewnienie transportu od umieszczenia dzieci na liście uczniów szkoły obwodowej, co nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie prawa materialnego. Za tym, że interpretacja Burmistrza W. jest błędna przemawia także odniesienie do norm Konwencji o prawach dziecka, ratyfikowanej przez Polskę, a więc stanowiącej część porządku prawnego obowiązującego na terytorium RP. W jej artykule 3 ust. 1 ustanowiono obowiązek, by we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną było najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. Artykuł 20 Konwencji podkreśla zaś, że dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. W opisywanej sprawie mamy do czynienia z dziećmi pozbawionymi naturalnej podpory, jaką jest dla każdego rodzina biologiczna. Państwo ma im zagwarantować nie tylko podstawowy poziom ochrony przyznany wszystkim dzieciom, ale specjalną ochronę i pomoc. W przypadku sprzeczności konwencji z ustawą, pierwszeństwo stosowania mają przepisy ratyfikowanej konwencji (art. 91 ust. 2 Konstytucji RP). Zdaniem strony skarżącej, sprzeczne zarówno z racjonalnością, jak i przepisami w/w Konwencji jest zmuszanie dzieci do dłuższego przejazdu do szkoły. Zastosowanie interpretacji art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty przedstawionej przez Gminę prowadzi do uszczuplenia miesięcznego budżetu Rodzinnego Domu Dziecka, co powoduje daleko idące konsekwencje w zakresie możliwości zapewnienia dzieciom tam przebywającym podstawowych środków utrzymania. Należy tu zaznaczyć, że RDD nie ma tu żadnego wyboru albowiem przeniesienie dzieci do szkoły tzw. obwodowej spowodowało by: a) zmianę środowiska dzieci, ich przyjaciół i innych osób zaufanych, co stanowi kolejne stresogenne doświadczenie, b) zwiększenie czasu przejazdu dzieci do szkoły, co zmniejszy komfort nie tylko dojazdu, ale także komfort nauki, c) znaczne ograniczenie możliwości koniecznej ze względu na stan psychiczny dzieci - współpracy opiekunów ze szkołą z racji braku transportu publicznego do miejscowości, w której znajduje się szkoła. We wszystkich tych przypadkach skutki zastosowania interpretacji Gminy są krzywdzące bezpośrednio dla dzieci, a więc w żaden sposób nie można ich pogodzić z obowiązkiem prowadzenia działań zgodnie z interesem i dobrem dziecka. Odpowiadając na skargę Burmistrz W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w piśmie z dnia [...] r. i z dnia [...] r. podkreślając, że aby zapewnić bezpłatny transport podopiecznym Rodzinnego Domu Dziecka w W. do szkoły obwodowej muszą one być uczniami tej szkoły, czyli w efekcie muszą znajdować się na liście uczniów szkoły w D. Gmina nie ma bowiem podstaw prawnych do sfinansowania dojazdu do D. uczniom, którzy będą wysiadali do szkoły niebędącej ich szkołą obwodową w W.. Opiekun ma prawo wybrać z różnych względów dla dziecka szkołę inną niż obwodową ale konsekwencje tej decyzji, w tym realizację dowozu dzieci, powinien ponosić sam, nie obarczać tym wyborem samorządu. Zajęte w sprawie stanowisko organ uzasadnił koniecznością jednakowego traktowania wszystkich dzieci, nie stwarzając sytuacji precedensowych. Zastosowanie interpretacji art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty przedstawionej przez stronę skarżącą doprowadziłoby do nieuprawnionego zwiększenia wydatków Gminy na zapewnienie bezpłatnego dowozu do szkół dowolnie wybranych przez opiekunów o ok. [...] tys. zł w roku. Uczniowie podlegający obowiązkowi szkolnemu, zamieszkujący Gminę, uczęszczają w [...]% (ok. [...] uczniów) do innych szkół niż obwodowe, często poza granice Gminy. Ponadto, omijając prawo i akceptując dowolność miejsca spełnienia obowiązku szkolnego Gmina odbierałaby środki finansowe małym, wiejskim szkołom, których jest [...]%, pozbawiając je możliwości podnoszenia jakości nauki, rozwoju a w konsekwencji doprowadzając do ich likwidacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), rolą sądu administracyjnego jest kontrola określonych działań organów władzy publicznej pod kątem ich zgodności z prawem. Przy czym dokonując oceny legalności działań organów Sąd bierze pod uwagę to, czy podejmowane przezeń rozstrzygnięcia mają oparcie w obowiązujących przepisach prawa i w tym zakresie nie może kierować się wyłącznie własnymi odczuciami co do słuszności takich a nie innych decyzji organów lecz obowiązującą w działalności organów zasadą legalizmu. Przeprowadzona pod tym kątem ocena stanowiska Burmistrza Miasta i Gminy W. w niniejszej sprawie doprowadziła Sąd do uznania, że brak jest podstaw, aby zarzucić mu naruszenie prawa, które skutkować mogłoby uwzględnieniem skargi. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, sieć publicznych szkół powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2. Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: 1) 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych; 2) 4 km - w przypadku uczniów klas V i VI szkół podstawowych oraz uczniów gimnazjów. W myśl art. 17 ust. 3 w/w ustawy, jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka, przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu lub zwrot kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej. W ocenie Sądu, treść art. 17 ust. 1 ustawy o systemie oświaty jest jasna a wynik wykładni tego przepisu jest jednoznaczny. Ustawodawca obciążył gminy obowiązkiem zapewnienia bezpłatnego transportu do szkoły tych uczniów, którzy mieszkając w jej obwodzie musieliby przebyć drogę do tejże szkoły przekraczającą odpowiednio 3 lub 4 kilometry. Wyraźne określenie w tym przepisie, iż chodzi o "drogę dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka" nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości interpretacyjnych a tym samym nie daje podstaw do żądania od gminy realizacji obowiązku niewynikającego z tego przepisu prawa, tj. do zapewnienia dowozu dzieci do najbliższej szkoły lub wybranej szkoły, jak oczekiwałaby tego strona skarżąca. Zasadne wydaje się przypomnienie, że w orzecznictwie i doktrynie wielokrotnie wskazywano, iż od jasnego i niebudzącego wątpliwości literalnego brzmienia przepisu wolno odstąpić i oprzeć się na innych rodzajach wykładni tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawiają za tym doniosłe racje. Może to mieć miejsce m.in. wówczas, gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią innych norm, prowadzi do niemożliwych do zaakceptowania -z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego - konsekwencji, rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi. W ocenie Sądu, żadna z tych okoliczności nie zachodzi w niniejszej sprawie. Nie sposób odczytać z przepisów regulujących system oświaty lub innych aktów prawnych, w tym norm konstytucyjnych, takich założeń, wedle których, zadaniem Państwa lub samorządu byłoby zapewnienie bezpłatnego transportu każdemu dziecku realizującemu obowiązek szkolny do dowolnie wybranej placówki, jeżeli szkoła obwodowa znajdowałaby się w odległości większej niż odpowiednio 3 lub 4 kilometry (art. 17 ust. 2). Odwołanie się zatem do wykładni systemowej lub funkcjonalnej (celowościowej) w sposób wskazany w skardze, w ocenie składu orzekającego, nie znajdowało przekonującego uzasadnienia. Ponadto, zdaniem Sądu, niedopuszczalne jest odwoływanie się do sugerowanej przez stronę skarżącą funkcjonalnej i w istocie rozszerzającej wykładni przepisu art. 17 ust. 3 ustawy, która stając w oczywistej sprzeczności z jego wykładnią językową, nakładałaby na jednostkę samorządu terytorialnego obowiązek nie przewidziany w tymże przepisie. Nałożenie na gminę jakiegokolwiek obowiązku nie może następować w oparciu subiektywną, rozszerzającą wykładnię przepisu lecz musi zostać sformułowane przez prawodawcę wprost i wynikać jednoznacznie z konkretnej normy prawnej. Opisana w skardze sytuacja na pierwszy rzut oka może wydawać się irracjonalna, skoro proponowany przez Burmistrza W. dowóz dzieci do szkoły obwodowej w D. odbywa się obecnie przez W., gdzie kształcą się dzieci będące pod opieką skarżącej, a do której to szkoły w W. organ odmówił zapewnienia bezpłatnego transportu. Niezależnie od argumentów prawnych wynikających z wykładni art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, okoliczność tę należy ocenić inaczej, gdy weźmie się pod uwagę położenie miejsca zamieszkania dzieci (we wsi W.) w stosunku do lokalizacji szkoły obwodowej w D. i wybranej szkoły w W., która w rzeczywistości wcale nie znajduje się bliżej. Jedynie czasowy fakt uszkodzenia i niedostępności dla komunikacji autobusowej drogi prowadzącej z W. do D. wymusza okresową, dłuższą trasę dowozu dzieci, która obecnie przebiega przez W.. Na tym jednak nie można wyprowadzać argumentacji skargi i żądania od organu zapewnienia przez Gminę bezpłatnego dowozu dzieci do nieobwodowej, samodzielnie wybranej przez opiekunów dzieci innej szkoły, która nadto nie jest szkołą najbliższą. Wydaje się, że kwestia finansowego obciążenia wynikającego z konieczności pokrycia kosztów dojazdu dzieci do szkoły i podnoszonych w skardze problemów związanych z przeniesieniem dzieci do szkoły obwodowej winna być rozważona przez opiekunów dzieci na etapie podejmowania decyzji o wyborze innej placówki niż szkoła obwodowa. Próba zaś obarczania Gminy konsekwencjami takiego stanu rzeczy jest nieuprawniona. Sąd nie dostrzegł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia w sprawie postanowień Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. W tym zakresie należy wskazać, że w powoływanym w skardze art. 2 w ust. 3 Konwencji, Państwa-Strony zobowiązują się działać na rzecz zapewnienia dziecku ochrony i opieki w takim stopniu, w jakim jest to niezbędne dla jego dobra, biorąc pod uwagę prawa i obowiązki jego rodziców, opiekunów prawnych lub innych osób prawnie za nie odpowiedzialnych, i w tym celu podejmować wszelkie właściwe kroki ustawodawcze oraz administracyjne. Krajowy prawodawca, kierując się zapewne wskazanymi przesłankami, w tym, m.in. koniecznością zapewniania dziecku należytej ochrony i opieki, jako zasadę przyjął w ustawie, że droga dziecka do szkoły nie może przekraczać określonej odległości. Jednocześnie zobowiązał jednostki samorządu terytorialnego do sfinansowania lub zapewnienia transportu i opieki dziecka do dalej oddalonej szkoły obwodowej. Za zbyt daleko idące należy jednak uznać żądanie strony od organu zapewnienia bezpłatnej opieki i dowozu dzieci, która korzystając z posiadanych praw może dokonać swobodnego wyboru szkoły innej niż szkoła obwodowa, położonej nawet na obszarze innej gminy. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznając, że działaniem swym Burmistrz W. nie naruszył prawa, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło