I FZ 263/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. S.A. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1522/08, zawieszające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi P. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 6 listopada 2008 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1522/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi P. S.A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 6 listopada 2008 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) do czasu udzielenia odpowiedzi przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, na pytanie prawne skierowane przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 lutego 2009 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1722/08. W ocenie Sądu pierwszej instancji zapadła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż wskaże na istnienie lub brak dodatkowej przesłanki stwierdzenia nadpłaty w przypadku określonym w art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) (dalej: O.p). W zażaleniu powyższe postanowienie zaskarżono w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zażalenie zostało oparte na naruszeniu przepisów, tj. art. 7, art. 125 § 1 pkt 1 oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 u.p.p.s.a. W obszernym uzasadnieniu środka zaskarżenia żalący wskazał na poglądy doktryny oraz przytoczył liczne orzecznictwo sądowe. W tych ramach odniósł się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2009 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1722/08, wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od odpowiedzi na sformułowane w tym orzeczeniu pytanie prawne. W opinii strony udzielenie odpowiedzi twierdzącej przez skład siedmiu sędziów, nie może uzasadniać odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na uznanie, że rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. Stanowisko takie należy uznać za wpisujące się w przepis, tj. art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a, zgodnie z którym Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wbrew twierdzeniom żalącego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od innego toczącego się postępowania. Przedmiotem badanej sprawy jest decyzja, w której organ podatkowy odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. Odpowiedź składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na pytanie: "czy w świetle art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) powstaje nadpłata w podatku akcyzowym, podlegająca zwrotowi w sytuacji, gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru?", będzie miała wpływ na przedmiotową kwestię. W tym miejscu należy powtórzyć za Sądem pierwszej instancji, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. W szczególności zauważa się, że chodzi o te przypadki, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występujących w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład rozszerzony NSA stosownie do art. 15 § 1 pkt 2 i 3, art. 187 i art. 269 u.p.p.s.a. Uznaje się, że ten kierunek celowościowej wykładni tego przepisu, mimo że odbiega od jego literalnego brzmienia, odpowiada istocie sądownictwa administracyjnego, w którym jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (zob. M. Niezgódka-Medek w uwadze 4 w komentarzu do art. 125 P.p.s.a. [w:] B. Deuter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006). Odnosząc się do argumentacji żalącego należy zauważyć, że w istocie zmierzała ona do polemiki z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym to zadano wskazane wyżej pytanie prawne. Stwierdzić należy, że taka argumentacja nie może przynieść oczekiwanego skutku, bowiem ocena zasadności skierowania pytania prawnego pozostaje poza kognicją tut. Sądu. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.