VII SA/Wa 161/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...]grudnia 2008 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. S. – B., od decyzji z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie ustalenia, iż G. S. – B.. objęta była obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlano-Produkcyjnego "S." Sp. z o. o. z siedzibą w L. przy ul. K., w okresie od dnia 1 lipca 2005 r. do dnia 30 czerwca 2006 r., -utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. pismem z dnia 15 września 2008 r., znak: DU/200000/450/406/2008, zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o wydanie na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, decyzji w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania przez G. S- B. umowy zlecenia. Dyrektor[...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] ustalił, iż G. S. – B. objęta była obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlano-Produkcyjnego "S." Sp. z o. o. z siedzibą w L. przy ul. K., w okresie od dnia 1 lipca 2005 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. Po rozpoznaniu odwołania G. S. – B., zapadła zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że do wniosku dołączono protokół kontroli płatnika składek tj. Przedsiębiorstwa Budowlano-Produkcyjnego "S." Sp. z o. o. z siedzibą w L. przy ul. K., przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. Wydział Kontroli Płatników Składek, w okresie od 26 czerwca 2008 r. do 23 lipca 2008 r. Ponadto zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Zgodnie z art. 66. ust 1. wymienionej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osobami z nimi współpracującymi. W związku z powyższym osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie (art. 82 ust. 1 w/w ustawy). Uzasadniając decyzję Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zauważył, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej umowy, zawartej przez G. S. – B. z Przedsiębiorstwem Budowlano-Produkcyjnym "S." Sp. z o. o. z siedzibą w L., jako umowy spełniającej przesłanki do zakwalifikowania jej jako umowy starannego działania a nie rezultatu. Kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy miał zaś, w ocenie organu odwoławczego fakt, że tylko osoby, które spełniają warunki do objęcia ubezpieczeniom społecznym podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Skargę na w/w decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. S. – B.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 10 § 1 i art. 11 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit e i art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w zw. z art. 627 k.c. i art. 750 k.c. poprzez przyjęcie, iż skarżąca świadczyła na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlano-Produkcyjnego S. Sp. o.o. z siedzibą w L. pracę na podstawie umowy zlecenia a nie umowy o dzieło. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga G. S. – B. nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W skardze G. S. – B. podniosła, iż decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2008 r. jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. zapadły z naruszeniem art. 10 ust. 1 k.p.a., gdyż zostały wydane bez uwzględnia stanowiska skarżącej przedstawionego piśmie z dnia 14 października 2008 r. (nadanego w dniu 15 października 2008 r.) stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie organu o wszczęciu postępowania administracyjnego. Wskazać trzeba, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że strona nie zajęła stanowiska w terminie 7 dni od dnia odebrania ww. zawiadomienia. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącej w dniu 9 października 2008r., miała zatem termin na zajęcie stanowiska do dnia 16 października 2008 r, w tym dniu nadała pismo w urzędzie pocztowym, do organu wpłynęło zaś w dniu 24 października 2008 r. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, nawet gdyby przyjąć, iż decyzja organu I instancji zapadła przedwcześnie ponieważ organ winien odczekać, na ewentualne doręczenia pisma skarżącej nadanego pocztą w ostatnim dniu terminu, to jest to uchybienie, które nie wpływa na prawidłowość wydanego przez organ I rozstrzygnięcia, ani utrzymującego go w mocy rozstrzygnięcia organu II instancji. W przedmiotowej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., zgodnie z przepisem art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027) - pismem z dnia 15 września 2008 r, znak: DU/200000/450/406/2008, zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o wydanie, na podstawie art. 109 ust. 1 tej ustawy - decyzji w sprawie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania przez G.S. – B.umowy zlecenia. Zauważyć należy, iż skarżąca G. S. – B. w piśmie z dnia 15 października 2008 r, w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak również w skardze, wywodzi, że umowa zawarta przez nią z Przedsiębiorstwem Budowlano-Produkcyjnym "S." Sp. z o. o. z siedzibą w L. stanowiąca źródło zobowiązań przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego nie jest umową zlecenia, a umową o dzieło i nie może być w związku z tym źródłem tych zobowiązań. W ocenie Sądu, powyższa teza skarżącej jest bezzasadna. Istotą umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa zlecenia jest z kolei umową starannego działania. Kryterium pozwalającym odróżnić umowę o dzieło od umowy zlecenia jest możliwość poddania umówionego rezultatu dzieła sprawdzeniu na istnienie wad fizycznych. Wskazać trzeba, iż skarżąca w umowie z dnia 1 lipca 2005 r. zawartej z Przedsiębiorstwem Budowlano-Produkcyjnym "S." Sp. z o. o. z siedzibą w L. - nazwanej umową o dzieło - zobowiązuje się do doprowadzenia do sprzedaży nieruchomości, zawarcia umowy przenoszącej własność, planowania spotkań. Skarżąca miała zatem swoim działaniem doprowadzić do przeniesienia własności określonej nieruchomości. Elementem przedmiotowo istotnym w/w umowy było więc faktyczne działanie zmierzające do zawarcia umowy głównej - sprzedaży nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika by skarżąca zawarła umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, o której mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Nie wynika także, że jest ona pośrednikiem w rozumieniu art. 179 tej ustawy, choć i w tym przypadku orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach nieuregulowanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami nakazuje odpowiednie zastosowanie ustawy Kodeks cywilny w zakresie przepisów dotyczących umów podobnych (zob. np. wyrok SN z dnia 13 listopada 2003 r, sygn. akt I CK 270/04, LEX 339711). Zdaniem Sądu zawarta przez G. S. – B. umowa z Przedsiębiorstwem Budowlano-Produkcyjnym "S." Sp. z o. o. z siedzibą w L. jest odmianą umowy pośrednictwa - umową o świadczenie usług, która polega na zobowiązaniu do dokonania czynności faktycznych a nie prawnych. Celem jej jest stworzenie warunków, w których zawarcie głównej umowy - sprzedaży jest możliwe, ale już tylko z udziałem samych zainteresowanych. Uprawnienie do wynagrodzenia wynikają z tego, że stworzone przez pośrednika warunki doprowadzą zainteresowanego do zawarcia umowy głównej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 10 czerwca 2003 r. w sprawie sygn. akt I CKN 414/01 (publ. OSNC 2004/9/139) umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami jest umową o swobodzie usług - czyli umową w rozumieniu art. 750 k.c. Zgodnie z tym przepisem do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami stosuje się przepisy o zleceniu. Zdaniem Sądu, zawarta przez G. S. – B. umowa z dnia 1 lipca 2005 r. jednorazowego pośrednictwa, podlega przepisom o zleceniu. Zatem stanowi źródło zobowiązań z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z przepisem art. 66. ust 1 ww. ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osobami z nimi współp racujący m i. Za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający (art. 85 ust. 4 tej ustawy). W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie (art. 82 ust. 1 w/w ustawy). Stwierdzić trzeba, iż z treści przywołanego przepisu art. 66 ustawy o świadczeniach wprost wynika, że osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia, czy umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji w trybie przepisu art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).