II OZ 498/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia radcy prawnego W. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 19/09 w zakresie przyznania od Skarbu Państwa wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2008 r., zn. [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - na podstawie § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) - przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego W. I. kwotę 158,80 zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 120 zł. opłaty, 26,40 tytułem VAT oraz 12,40 tytułem poniesionych wydatków. W zażaleniu na powyższe postanowienie radca prawny podniósł, że powinno zostać mu przyznane wynagrodzenie w kwocie 240 zł za I instancję oraz 120 zł. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z § 1 pkt 3 i § 14 ust 2 pkt 1 lit c i pkt 2 lit b w zw. z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Pełnomocnik podniósł, że został ustanowiony w trakcie postępowania przed Sądem I instancji, a opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej sporządził po wydaniu przez Sąd "postanowienia o oddaleniu skargi". Ponadto, nawet gdyby uznać, że jest pełnomocnikiem tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej to jego wynagrodzenie powinno być ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit b w/w rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2009 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. W wyniku tego postanowienia skarżącemu wyznaczono pełnomocnika w osobie radcy prawnego W. I., któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu 5 lutego 2009 r. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę Z. P., stwierdzając, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 marca 2009 r., który pismem z dnia 11 marca 2009 r. poinformował Sąd, ze nie znajduje podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyznał radcy prawnemu W. I. kwotę 158,80 zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wbrew stanowisku pełnomocnika postanowienie to jest zgodne z prawem. Jakkolwiek faktycznie radca prawny został ustanowiony w postępowaniu przed Sądem I instancji, a skarżący udzielił wymaganego pełnomocnictwa jeszcze przed odrzuceniem skargi, okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Należy bowiem zauważyć, że od dnia udzielenia pełnomocnikowi przez skarżącego upoważnienia do działania w jego imieniu do czasu odrzucenia skargi w dniu 27 lutego 2009 r. pełnomocnik nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie. Radca prawny w dniu 3 i 4 lutego 2009 r. (jeszcze przed uzyskaniem pełnomocnictwa) przeglądał akta sprawy, niemniej jednak z akt sprawy nie wynika, aby podjął jakiekolwiek działania w sprawie. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości, stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych, szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Wyraźnie zatem wynika z powołanego przepisu, że warunkiem przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu będzie - w przypadku ustanowienia go w ramach instytucji prawa pomocy - udzielenie pomocy prawnej. W postępowaniu przed sądem I instancji pełnomocnik, nie działając za stronę, nie udzielił skarżącemu pomocy prawnej. Z faktu ustanowienia go pełnomocnikiem nie można wywodzić, że strona skorzystała z pomocy prawnej, skoro nie podjęto w sprawie żadnych czynności. Tym samym pełnomocnikowi nie należy się wynagrodzenie, o którym mowa w § 14 ust. 2 pkt 1 lit c. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych...). W myśl przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Natomiast należy zgodzić się z zarzutem zażalenia, iż w takiej sytuacji wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno być ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit b w/w rozporządzenia w wysokości 180 zł. (75 % stawki określonej w pkt 1 ust. 2 § 14) skoro pełnomocnik prowadził sprawę wyłącznie przed drugą instancją, a kwota ta powinna być powiększona o należny podatek VAT. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.