I OZ 600/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-08

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która wnosi nadmierną liczbę skarg i wniosków do sądu, może domagać się przyznania prawa pomocy, nawet jeśli jej sytuacja materialna mogłaby na to wskazywać?
Ratio decidendi
Nawet jeśli osoba fizyczna wykaże, że jej dochody nie są wysokie, odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić, gdy jej aktywność procesowa (wnoszenie licznych skarg i wniosków) wskazuje na możliwość ponoszenia kosztów postępowania. Nadmierne korzystanie z prawa do sądu, w tym składanie wielu skarg bez uzasadnionej potrzeby, może być podstawą do uznania, że żądanie przerzucenia kosztów na Skarb Państwa stanowi nadużycie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący P. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie skargi na decyzję Prokuratora Apelacyjnego dotyczącą informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na nadmierną liczbę skarg wnoszonych przez P. J. do sądu od października 2008 r. do maja 2009 r. (408 skarg i wniosków). Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie P. J. na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmawiające przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 88/09 odmawiające P. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Prokuratora Apelacyjnego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 8 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 88/09, odmówił P. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie jego skargi na decyzję Prokuratora Apelacyjnego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, miesięcznie uzyskuje dochód w wysokości [...]zł. Jednocześnie, jako wydatki skarżący wskazał [...]zł miesięcznie z tytułu alimentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, iż co do zasady, sytuacja materialna skarżącego powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. Jednakże, zdaniem Sądu zasada rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy w sposób zindywidualizowany, to znaczy odrębnie w każdej sprawie, nie może być stosowana automatycznie w sytuacji, gdy osoba żądająca ochrony sądowej celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór wnosi skargi do sądu. Tymczasem taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynika bowiem, że P. J. licząc od dnia 1 października 2008 r. do dnia 6 maja 2009 r. wniósł ogółem 408 skarg i wniosków do tegoż sądu. W ocenie Sądu pierwszej instancji, powyższe świadczy o tym, że P. J. wnosząc skargi do Sądu w omawianych sprawach nie działa w imię ochrony swych słusznych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. W tej sytuacji Sąd uznał, że domaganie się przez skarżącego przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowań sądowych w jego sprawach na Skarb Państwa, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. J. żądając jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania . Z treści tego przepisu wynika zatem, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawiania wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, której analiza umożliwia rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie wprawdzie z podanych przez skarżącego informacji wynika, iż jego dochody nie są zbyt wysokie, jednakże, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należy również wziąć pod uwagę jego działalność skargową. Z ustaleń Sądu wynika bowiem, że P. J., mimo że - jak podał - utrzymuje się z niskiego dochodu, jest w stanie ponieść koszty wnoszonych przez siebie licznych skarg i zażaleń. Powyższe zaś, może wskazywać, iż składane przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie majątkowym nie odzwierciedlają jego rzeczywistej sytuacji finansowej i jest on w stanie pokryć również koszty niniejszego postępowania . Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło