IV SA/Gl 890/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. ref. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2009 r. sprawy ze skargi Spółki z o.o. A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził u W.M. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. W uzasadnieniu decyzji przedstawił przebieg kariery zawodowej W.M. i stwierdził, że po przeanalizowaniu całości dokumentacji stwierdzono u niego chorobę zawodową. W szczególności zwrócono uwagę na fakt, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. w oparciu o przedłożone mu dokumenty dotyczące przebiegu kariery zawodowej oraz przeprowadzeniu badań i oceny narażenia na hałas rozpoznał u niego chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik A Spółka z o.o. adwokat M.K. W odwołaniu tym zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności daty powstania niedosłuchu, okresów pracy w narażeniu na hałas przekraczający NDN, natężenie hałasu na poszczególnych stanowiska pracy. Nadto zarzucono tej decyzji nie podjęcie działań zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, gdyż nie uzyskano pełnych akt osobowych W.M., zaniechano zwrócenia się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. o nadesłanie danych dotyczących wyników badań słuchu strony. Zdaniem odwołującego się podmiotu dopuszczono się naruszenia art. 84 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim nr [...] w sytuacji, gdy będąc w istocie opinią biegłych jest lakonicznie uzasadnione i oparte na niepełnym materiale dowodowym, nadto zarzucono powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania dowodowego w zakresie ustalenia związku przyczynowego między stanem zdrowia a warunkami wykonywanej pracy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W motywach odwołania rozwinięto podniesione powyżej naruszenia prawa i wystąpiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób pozwalający na podjęcie decyzji okoliczności związanych z chorobą zawodową W.M. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji miał dokonać analizy dochodzenia epidemiologicznego i ustalić zakłady pracy, w których istniały przesłanki narażeniowe do stwierdzenia choroby zawodowej w całym okresie aktywności zawodowej oraz zapewnić stronom prowadzonego postępowania czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Państwowy Powiatowy Inspektor sanitarny w D. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził u W.M. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. W uzasadnieniu decyzji przedstawił wpierw przebieg kariery zawodowej W.M., następnie przedstawiono dotychczasowy przebieg prowadzonego postępowania, a w dalszej jego części dokonano analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Zwrócono uwagę na fakt, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. w oparciu o przedłożone mu dokumenty dotyczące przebiegu kariery zawodowej oraz przeprowadzone badania w orzeczeniu z dnia [...] rozpoznał chorobę zawodową, przy czym wyniki badań wykazały obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej spełniający wymogi wynikające z przepisów prawa oraz wykazano występowanie związku przyczynowego między warunkami wykonywanej pracy a rozpoznaną chorobą. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik A Spółka z o.o. adwokat M.K. W odwołaniu tym zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności daty powstania niedosłuchu, okresów pracy w narażeniu na hałas przekraczający NDN, natężenie hałasu na poszczególnych stanowiskach pracy. Nadto zarzucono tej decyzji nie podjęcie działań zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, gdyż nie uzyskano pełnych akt osobowych W.M., zaniechano zwrócenia się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. o nadesłanie danych dotyczących wyników badań słuchu strony. Zdaniem odwołującego się podmiotu dopuszczono się naruszenia art. 84 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim nr [...] w sytuacji, gdy będąc w istocie opinią biegłych jest lakonicznie uzasadnione i oparte na niepełnym materiale dowodowym, nadto zarzucono powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania dowodowego w zakresie ustalenia związku przyczynowego między stanem zdrowia a warunkami wykonywanej pracy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W motywach odwołania podniesiono, że pełnomocnik odwołującej się Spółki nie został poinformowany o uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej decyzji, która w sprawie tej została podjęta, jak również nie zapewniono pełnomocnikowi temu czynnego udziału w nowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W merytorycznej części odwołania zarzucono organowi pierwszej instancji, że utożsamia fakt występowania u pracownika ubytku słuchu typu ślimakowego w połączeniu z pracą w warunkach narażenia na hałas z chorobą zawodową. Nadto zakwestionowano podstawę uznania związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy, tym bardziej, że wskazane uchybienie charakteryzuje się symetrycznością która w sprawie tej nie występuje, ponieważ dostrzegana jest rozbieżność w ubytku słuchu dla ucha prawego i lewego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał motywy uzasadnienia swojej pierwszej decyzji. Organ ten podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej W.M. Ustalenia te pozwoliły uznać, że pracował on w latach 1964 - 1972 w Fabryce B, w latach 1972 - 1996 w Hucie C S.A., a od 1996 r. do nadal w A Spółka z o.o. w warunkach ryzyka powstania przewlekłego urazu akustycznego. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że uprawnione placówki medyczne w następstwie przeprowadzonych badań rozpoznały u W.M. chorobę zawodową wymienioną w pkt. 21 wykazu chorób zawodowych. Powyższe okoliczności pozwoliły organowi odwoławczemu na uznanie występowania związku przyczynowo skutkowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy w jakich pracował W.M. Nadto organ ten zaznaczył, że dla rozpoznania choroby zawodowej wystarczające jest stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, a nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki te ją spowodowały. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik A Spółka z o.o., adwokat M.K. W odwołaniu tym zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ pełnomocnik odwołującej się Spółki przed organem pierwszej instancji nie miał możliwości czynnego udziału w nowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 7 tego Kodeksu poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności daty powstania niedosłuchu, okresów pracy w narażeniu na hałas przekraczający NDN, natężenie hałasu na poszczególnych stanowiskach pracy. Nadto zarzucono tej decyzji nie podjęcie działań zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, gdyż nie uzyskano pełnych akt osobowych W.M., zaniechano zwrócenia się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. o nadesłanie danych dotyczących wyników badań słuchu strony. Zdaniem skarżącego się podmiotu dopuszczono się naruszenia art. 84 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oparcie rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim nr [...] w sytuacji, gdy będąc w istocie opinią biegłych jest lakonicznie uzasadnione i oparte na niepełnym materiale dowodowym, nadto zarzucono powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania dowodowego w zakresie ustalenia związku przyczynowego między stanem zdrowia a warunkami wykonywanej pracy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W motywach skargi podniesiono, że pełnomocnik skarżącej się Spółki nie został poinformowany o uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej decyzji, która w sprawie tej została podjęta, jak również nie zapewniono pełnomocnikowi czynnego udziału w nowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wskazana okoliczność wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania przewidzianą art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem stanowi ona podstawę uwzględnienia wniesionej skargi. W merytorycznej części skargi zarzucono organowi pierwszej instancji, że utożsamia fakt występowania u pracownika ubytku słuchu typu ślimakowego w połączeniu z pracą w warunkach narażenia na hałas z chorobą zawodową. Nadto zakwestionowano podstawę uznania związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy, tym bardziej, że wskazane uchybienie charakteryzuje się symetrycznością, która w sprawie tej nie występuje, ponieważ dostrzegana jest rozbieżność w ubytku słuchu dla ucha prawego i lewego. W konsekwencji uznano, że postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało w sposób wadliwy, ponieważ nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy, uzasadniających uwzględnienie wniesionej skargi. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 stwierdził, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ) jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, jednocześnie wskazano, że rozporządzenie to traci moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku, co nastąpiło w dniu 2 lipca 2008 r. Takie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że wszystkie organy Państwa pomimo uznania niekonstytucyjności wskazanego rozporządzenia obowiązane są przez podany okres do jego stosowania. W tej sytuacji tutejszy Sąd zobowiązany jest ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji w kontekście tego rozporządzenia, albowiem w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji akt ten stanowił podstawę jej wydania, a w dniu orzekania jeszcze obowiązuje. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie stwierdzić, że przedmiotowa skarga nie może zostać uwzględniona z przyczyn merytorycznych. Z uwagi na fakt, że pierwsze czynności w sprawie dokonane zostały po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115), w sprawie mają zastosowanie przepisy tegoż aktu prawnego. W oparciu o wskazany akt chorobę zawodową można stwierdzić wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki pozytywne, a mianowicie u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia a jej etiologia związana będzie z zatrudnieniem, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy jak również wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nastąpi w okresie wskazanym w rozporządzeniu pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W rozpatrywanej sprawie uprawnione do tego placówka medyczna: Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. rozpoznała u W.M. chorobę zawodową obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. W uzasadnieniu orzeczenia placówka medyczna stwierdziła, że występuje u niego niedosłuch odbiorczy obustronny o lokalizacji ślimakowej, a podwyższenie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz wynosi w uchu lepiej słyszącym [...] dB. Jednocześnie przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że W.M. pracował w narażeniu na hałas począwszy od 1964 r. do nadal. Zaznaczyć należy, że organy administracji obu instancji rozpatrywały sytuację związaną z narażeniem na powstanie choroby zawodowej, a nie były zobowiązane do udowodnienia, że praca w konkretnym zakładzie pracy spowodowała chorobę zawodową. Tym samym organy te brały pod uwagę ocenę warunków pracy i występujące narażenie w kontekście całości okresu zatrudnienia, a nie odnosiły jej jedynie do oceny warunków pracy u ostatniego pracodawcy. Z tego też powodu stanowisko skarżącej Spółki nie może być uwzględnione, albowiem skupia się ono na wykazywaniu, że organy administracji nie udokumentowały, kiedy rozpoznane u strony schorzenie powstało i czy praca w skarżącej Spółce przyczyniła się do powstania tej choroby zawodowej. W świetle powyższego podzielić należy stanowisko organów obu instancji o występowaniu związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zatrudnieniem a rozpoznaną u W.M. chorobą zawodową. Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że prawodawca nie wiąże choroby zawodowej z określonym zakładem pracy, lecz z osobą, u której taką chorobę rozpoznano. W tej sytuacji zarzuty skarżącej Spółki nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ organy administracji nie dopuściły się naruszenia postanowień § 2 przywoływanego powyżej rozporządzenia i wykazały występowanie związku przyczynowo - skutkowego między pracą w warunkach szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy a stwierdzoną chorobą zawodową. W skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł, że organ administracji pierwszej instancji dopuścił się naruszenia zasady sformułowanej w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Zaznaczono także, że wskazane uchybienie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniesionej skargi. Podniesiony zarzut wymaga zatem wnikliwego rozważenia, albowiem faktycznie zaistnienie wskazanej sytuacji stanowiłoby ciężkie naruszenie przepisów procesowych uzasadniające uwzględnienie wniesionej skargi. Na wstępie przyjdzie stwierdzić, że analiza akt administracyjnych pozwala podzielić stanowisko pełnomocnika skarżącej Spółki, że organ pierwszej instancji, jak również organ odwoławczy w ramach pierwszego prowadzonego przez niego postępowania dopuściły się takiego uchybienia. Na marginesie należy wszakże dostrzec, że organy te kierowały stosowne pisma do strony tego postępowania, jednakże nie czyniły tego w wystarczającym zakresie, gdy idzie o pełnomocnika tej strony. W świetle powyższego należy rozważyć, czy faktycznie w niniejszej sprawie podnoszony zarzut znajduje odniesienie do zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych wynika, że pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji oraz miał zagwarantowany udział w prowadzonym postępowaniu odwoławczym oraz był wezwany do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zasadny był zarzut pełnomocnika skarżącej Spółki co do wadliwości działania organu pierwszej instancji, natomiast zarzut ten nie znajduje żadnego umocowania, gdy idzie o rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy, który zapewnił pełnomocnikowi strony skarżącej czynny udział w prowadzonym postępowaniu , a tym samym usunął występujące uchybienie dokonane przez organ pierwszej instancji. W świetle powyższego należy stwierdzić, że podniesiony zarzut nie znajduje już podstaw do uwzględnienia. Na marginesie przyjdzie dostrzec, że organy administracji informowały skarżącą Spółkę o podejmowanych czynnościach i rozstrzygnięciach, jednakże czyniły to z naruszeniem przepisów, gdyż z pominięciem jej pełnomocnika, jednakże jak zostało to już zaznaczone w ramach podejmowania zaskarżonej decyzji tego typu uchybienia nie zaistniały, a tym samym wcześniejsze zostały usunięte. W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie postanowień art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli zasady prawdy obiektywnej, sprowadzającej się do niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Podniesiony zarzut także nie mógłby zostać uwzględniony, ponieważ organy administracji zarzucanego im uchybienia nie dopuściły się. W szczególności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że stosowne rozporządzenie przewiduje określoną procedurę związaną z uzyskaniem opinii specjalistycznych placówek medycznych. W ramach rozpatrywanego postępowania wymienione w rozporządzeniu placówki wypowiedziały się w sposób jednoznaczny, albowiem rozpoznały u W.M. występowanie choroby zawodowej - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Pełnomocnik skarżącej Spółki podnosi, że opinie te są lakoniczne i z tego powodu wadliwe, otóż podniesiony zarzut nie jest zasadny, albowiem opinie te spełniają wszystkie wymogi stawiane orzeczeniu lekarskiemu podejmowanemu przez tego typu placówkę medyczną brak jest podstaw prawnych do kwestionowania ich prawidłowości. nadto pełnomocnik skarżącej Spółki nie wykazuje na czym opiera swoje stwierdzenie, że przedmiotowe orzeczenia oparte zostały na niepełnym materiale dowodowym. Inne zarzuty kierowane pod adresem organów administracji, a związane z prowadzonym postępowaniem dowodowym także nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ organy prowadzące postępowanie nie dopuściły się ich, a pełnomocnik skarżącej Spółki nadaje im nadmierną wagę. Dotyczy to w szczególności ustalenia okresów pracy w narażeniu na hałas przekraczający NDN, brak zwrócenia się do Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych w B. o nadesłanie akt dotyczących zatrudnienia w Hucie C. Wskazane akta i informacje w niniejszej sprawie nie zawierają informacji determinujących podejmowane rozstrzygnięcie, zatem pominięcie ich w ramach prowadzonego postępowania dowodowego nie wpływa na ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. su.