VII SA/Wa 1812/08
WyrokWSA w Warszawie2009-05-12
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Małgorzata Miron, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej sieci ciepłowniczej, uwzględniając ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego i przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, w szczególności nie zbadał w sposób wystarczający zapisów planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących możliwości lokalizacji sieci ciepłowniczej na terenie działki. Brak było również pełnego wyjaśnienia, czy istniał zakaz przebiegu sieci przez przedmiotową nieruchomość oraz czy możliwa jest legalizacja samowoli budowlanej zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą nakazu rozbiórki części magistrali ciepłowniczej przebiegającej przez działkę skarżącej. Sieć została wybudowana samowolnie w latach 1976/77, a skarżąca nabyła działkę w 2004 r. Organ uznał, że lokalizacja sieci nie jest sprzeczna z planem zagospodarowania przestrzennego i wskazał drogę postępowania cywilnego w kwestii szkód. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i kpa.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi R. S.A. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej R. S.A. w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 1812/08
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. odmawiającą nakazu rozbiórki części magistrali ciepłowniczej przebiegającej przez działkę nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny:
Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Agencji Inwestycyjnej "P." S.A z dnia 28 maja 2004 r., którym żądano wydania nakazu rozbiórki magistrali ciepłowniczej, przebiegającej przez niezabudowaną nieruchomość, stanowiącą działkę nr [...] z obrębu [...] położoną przy ul. [...] w W., a następnie Spółki Akcyjnej "R." w W., która aktem notarialnym Rep. [...] r. nabyła w dniu 16 sierpnia 2004 r. w/w działkę.
Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika, że sieć cieplna została samowolnie wybudowana w latach 1976/77 czyli pod rządami obowiązującej wówczas ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) w tej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 1974 r.
Prezydium [...] uchwałą z dnia [...] lipca 1969 r. nr [...] zatwierdził Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego, zgodnie z którym działka o nr ew. [...] z obr. [...] w dacie pobudowania przedmiotowej sieci ciepłowniczej znajdowała się w obszarze funkcjonalnym ZŁ – teren parków leśnych i rezerwatów. Plan ten nie obejmował ustaleń w zakresie prowadzenia mediów w tym sieci cieplnej na obszarze Dzielnicy [...], tylko wskazywał tereny urządzeń energetyki cieplnej.
Podzielając stanowisko organu powiatowego, iż sieć cieplna nie jest urządzeniem, lecz obiektem inżynierskim i obiektem budowlanym liniowym zgodnie z art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i służył konkretnemu obiektowi budowlanemu tj. szpitalowi, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie ma sprzeczności lokalizacji tego obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i nie można zastosować art. 37 tej ustawy.
Co do szkód i wszelkich roszczeń z tytułu ograniczenia prawa własności organ odwoławczy wskazał drogę postępowania cywilnego.
Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł właściciel działki – firma "R." domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów art. 2 i 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., brak zastosowania art. 2 w związku z art. 28 tej ustawy, naruszenie przepisów Konstytucji, jak również art. 6, 7, 8 i 9 kpa.
Jak podkreśliła strona skarżąca [...] Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A ([...]) nie zaprzeczył, że jest właścicielem sieci, która jest samowolą budowlaną a zatem w tej sytuacji bezwzględnie zastosowanie ma przepis art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zwłaszcza, że nie zmieniono przeznaczenia działki w planach zagospodarowania przestrzennego i nie dopuszczono budowy na terenach leśnych i rezerwatowych sieci uzbrojenia terenu.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Kontrolą sądową objęta została decyzja wydana w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki sieci ciepłowniczej przechodzącej przez nieruchomość strony skarżącej. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotową sieć pobudowano w latach 1976-1977, a inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. Niewątpliwie w dacie realizacji tego obiektu obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r.Prawo budowlane (Dz. U 38/74 poz. 229).
W myśl art. 37 tej ustawy rozbiórkę obiektu budowlanego można nakazać tylko w przypadku: kiedy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Jak wskazywał organ administracji wg. planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium [...] z dnia [...] lipca 1969 r. przedmiotowa działka nr ew. [...] w dacie budowy znajdowała się w obszarze funkcjonalnym ZL – teren parków leśnych i rezerwatów . Plan ten nie obejmował ustaleń w zakresie prowadzenia mediów , w tym sieci cieplnej na obszarze Dzielnicy [...], tylko wskazywał tereny urządzeń energetyki cieplnej.
Czyniąc powyższe ustalenie organ nie wyjaśnił jednak czy zapis planu zagospodarowania uznawał za dopuszczalne sytuowanie sieci na terenie przedmiotowej działki czy też zawierał w tym zakresie zakaz.
Z akt sprawy nie wynika aby właściciel sieci zaprzeczył, iż ciepłociąg jest samowolą budowlaną. A zatem istotne było szczegółowe zbadanie zapisów planu.
Podkreślić przy tym należy, że ewentualny brak zapisu iż na przedmiotowej nieruchomości może być usytuowany ciepłociąg (jeżeli nie ma w tej kwestii zakazu) powodowałby, że w sytuacji zrealizowania takiego obiektu, winno być prowadzone postępowanie legalizacyjne.
W niniejszej sprawie takie postępowanie było prowadzone i jak należy wnosić z materiału sprawy, nadal pozostaje w toku rozpoznawania przez organ powiatowy (po uchyleniu decyzji PINB przez organ wojewódzki )
Jednakże zapoznanie się z aktami tego postępowania jak i z planem zagospodarowania przestrzennego z 1976 r. nie było możliwe w toku postępowania sądowego, bowiem w niniejszych aktach tej dokumentacji brakowało.
Z tego względu odraczając rozprawę w dniu 25 stycznia 2009 r. ,Sąd zobowiązał organ wojewódzki do przedłożenia wyżej wymienionej dokumentacji.
Dokumentacji takiej jednak nie przedłożono. W przedstawionym przez stronę skarżącą odpisie wyrysu planu zagospodarowania przestrzennego brak jest części opisowej, co uniemożliwia pełne odczytanie zapisów planu zagospodarowania przestrzennego i kontrolę zaskarżonej decyzji.
Wobec konieczności zbadania zapisów planu zagospodarowania przestrzennego i dokonania ustaleń w zakresie czy istniał zakaz przebiegu sieci ciepłowniczej przez przedmiotową nieruchomość i czy wobec istnienia tejże sieci na gruncie możliwa jest legalizacja samowoli budowlanej zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. należało przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, a także zasady ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie jak nakazuje to art. 138 § 1 kpa, a to mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270) stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło