VII SA/Wa 334/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-13
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Leszek Kamiński, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na rzecz osób fizycznych, które nie były bezpośrednimi wnioskodawcami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lecz nabyły prawo do nieruchomości od podmiotu, na rzecz którego decyzja o warunkach zabudowy została wydana, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji niewłaściwie zastosowały art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzając nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę. Chociaż przepis art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga złożenia wniosku o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy, nie zawiera on bezpośredniego zastrzeżenia, że decyzja ta musi być wydana na imię tego samego podmiotu, który ubiega się o pozwolenie. W sytuacji, gdy inwestor przedstawił ważną decyzję o warunkach zabudowy, nawet jeśli wydaną na rzecz innego podmiotu, który następnie przeniósł prawo do nieruchomości, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, które jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji, argumentując, że pozwolenie zostało wydane dla osób fizycznych, które nie były wnioskodawcami decyzji o warunkach zabudowy (wydanej dla innej firmy), co stanowiło rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, organ ponownie odmówił stwierdzenia nieważności, powołując się na brak decyzji o warunkach zabudowy wydanej na rzecz skarżących. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 2 września 2008 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. R., J. T., P. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. R., J. T., P. K. kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Wa 334/09
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2006r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r, zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej A. R., J. T. i P. K. pozwolenie na budowę pn. I etap budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, wielostanowiskowym z wewnętrzną instalacją elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną, wentylacji mechanicznej garażu, gazową i CO z własnej kotłowni gazowej, wraz przyłączami na terenie położonym przy ul. K. w K.
Zdaniem Wojewody decyzja pozwolenia na budowę wydana została dla A. R. J. T. i P. K., czyli dla innego podmiotu niż podmiot legitymujący się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bowiem decyzja o WZiZT dotycząca przedmiotowej inwestycji dołączona do akt sprawy, wydana została dla M. B. - B. s.c. siedzibą w K. ul. [...].
Niezgodność podmiotów obu decyzji, zdaniem Wojewody powoduje, że inwestor (który uzyskał pozwolenie na budowę) nie legitymował się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zatem naruszony został rażąco art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Ponadto Wojewoda stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została również niezgodnie z wnioskiem o pozwolenie na budowę, bowiem wniosek został złożony w dniu 12.08.2002r, przez B.s.c, działająca przez pełnomocnika I. M. (upoważnienie udzielone przez M. B.. Z treści wniosku nie wynika aby B. s.c, występowała w imieniu jakiegokolwiek innego inwestora.
Zdaniem Wojewody, pozwolenie na budowę udzielone zostało dla: A. R., J. T. i P. K. - ij. osób fizycznych nie będących wnioskodawcą w sytuacji gdy wnioskodawcą była B. s.c. Kwestie dotyczące udzielanych pełnomocnictw i zmian w tych pełnomocnictwach nie zostały wyjaśnione w toku postępowania a z treści wniosku nie wynikało wprost, że inwestorem miały być wyżej wymienione osoby. Zatem potwierdza to, zdaniem Wojewody, przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., do stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę, ponieważ decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Wątpliwości Wojewody budziło również nieudokumentowane prawo osób wskazanych w pozwoleniu na budowę do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla przedmiotowej inwestycji.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r.,
Pismem z dnia 12 grudnia 2006r. pełnomocnik A. R., J. T. i P. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2006r, zarzucając jej rażące naruszenie art. 156 par. 1 pkt 2 i 4 k.p.a. Wniosek swój motywował tym, iż art. 32 Prawa budowlanego nie wprowadza obowiązku, by osoba, która stara się o pozwolenie na budowę, posiadała decyzję o wz i zt wydaną na jej rzecz. Osoba taka ma jedynie dysponować decyzją o wz i zt. Wskazanie w decyzji o wz i zt M. B. stanowiło niefortunność redakcyjną, gdyż działała ona z pełnomocnictwa BSM. Firma ta następnie straciła prawo do dysponowania nieruchomością. Prawo to przeszło na rzecz A. R., J. T. i P. K., zaś M. B. przedłożyła dokumenty świadczące o prawie dysponowania nieruchomością przez ww trzy osoby.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2006r. wskazując, iż nie doszło w decyzji do rażącego naruszenia prawa. Takowe zachodziłoby, gdyby organ nie uwzględnił przesłanek do stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia art. 32 Prawa budowlanego, tj. w sytuacji, gdy osoba starająca się o pozwolenie na budowę posługiwała się decyzją o wz i zt wydaną w stosunku do innego podmiotu.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2008 r, sygn. akt VII Sa/Wa 1787/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2007 r, odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] lipca 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r., znak: [...].
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził, że organ nie może ograniczać się do lapidarnego stwierdzenia, iż w sprawie niniejszej nie zaistniały przesłanki z art. 156 kpa, Zdaniem Sądu koniecznym było odniesienie się do dowodów, które potwierdzają tę
tezę.
Sąd wskazał również na niejasną rolę M. B. w sprawie dot. ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - jako pełnomocnika inwestora
stwierdzając, że art. 32 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego dopuszcza taką sytuację, w której osoba starająca się o pozwolenie na budowę dysponuje decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną jej pełnomocnikowi działającemu w imieniu i na rzecz inwestora.
Zdaniem Sądu należało zatem zbadać, co było zamiarem stron i organu wydającego przedmiotową decyzję. Bez tych ustaleń nie można wykluczyć sytuacji, iż decyzję o wz i zt wydano inwestorowi działającemu przez pełnomocnika, który również działał jako pełnomocnik inwestora przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem Sądu stwierdzenie organu, iż wniosek o pozwolenie na budowę wydano z naruszeniem art. 156 par. 1 pkt 4 kpa czyli, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną jest przedwczesne.
Decyzją z dnia 2 września 2008r. Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r, sygn. akt VII Sa/Wa 1787/07, po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. R., J. T., P. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r, utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r., zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej A. R., J. T. i P. K. pozwolenie na budowę pn. I etap budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, wielostanowiskowym z wewnętrzną instalacją elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną, wentylacji mechanicznej garażu, gazową i CO z własnej kotłowni gazowej, wraz przyłączami na terenie położonym przy ul. [...] w K. - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] lipca 2006 r.,
W uzasadnieniu decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że uzupełnił postępowanie dowodowe z którego wynika, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak: [...], ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn.: budynek mieszkalny wielorodzinny z garażami wbudowanymi i układem komunikacyjnym oraz przyłączami infrastruktury technicznej, położonej przy ul. K. w K., zlokalizowanej na działkach nr [...],[...],[...],[...] obręb [...], sieci po działkach przedmiotowych oraz po działkach w obrębie [...]: nr [...],[...] (kabel energetyczny nn), nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] i [...] (kanalizacja ogólnospławna oraz doprowadzenie wody) nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] (doprowadzenie gazu oraz
przekładka istniejącego gazociągu).
Organ wskazał, że z wyjaśnień złożonych przez M. B. (pismo z dnia 29 lipca 2008 r.) oraz R. P. - pełnomocnika A. R., J. T. i P. K. (pismo z dnia 31 lipca 2008 r.), oraz Urzędu Miasta K. (pismo z dnia 25 sierpnia 2008 r., znak: [...]), wynika, iż B. "B." Sp. z o.o. zleciła firmie B. wykonanie koncepcji urbanistyczno-przestrzennej zabudowy plombowej na działkach nr [...],[...],[...] i [...] obr. [...] K. Następnie M. B., działając w imieniu firmy B., złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla omawianej inwestycji.
Zdaniem organu, zgromadzone w sprawie dokumenty nie potwierdzają aby M. B. posiadała pełnomocnictwo B. "B." Sp. z o.o. do wystąpienia w imieniu ww. Spółki o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednocześnie z wyjaśnień Urzędu Miasta K. z dnia [...] lipca 2008 r. wynika w sposób jednoznaczny, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak: [...], została wydana na rzecz firmy B.
Stąd też nie budzi wątpliwości organu, iż A. R., J. T. i P. K., którzy uzyskali decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego nie posiadali wydanej na ich rzecz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W świetle powyższego, zdaniem organu, prawidłowo w weryfikowanej decyzji z dnia [...] lipca 2006 r, znak: [...], uznano, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r, znak: [...], o udzieleniu pozwolenia na budowę, w sposób rażący naruszyła przepis art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126, z późn. zm., wg. stanu obowiązującego w dniu 26 marca 2003 r.). Przepis ten stanowi, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem organu analiza tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż niezbędne dla wydania pozwolenia na budowę jest po pierwsze -istnienie podmiotu zainteresowanego realizacją zamierzonej inwestycji, następnie -złożenie przez ten podmiot stosownego wniosku, dalej - złożenie wniosku w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz -tożsamość podmiotu składającego ów wniosek z podmiotem wnioskującym o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na rzecz, którego decyzja taka została wydana.
Organ zauważył również, że w przedmiotowej sprawie pomiędzy dniem złożenia wniosku o pozwolenie na budowę (12 sierpnia 2002 r.) a uzyskaniem ww. pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2003 r., w dniu 31 października 2002 r. nastąpiło przeniesienie posiadanych przez B. "B." Sp. z o.o. części praw do nieruchomości objętej inwestycją na P. K. oraz A. R., J. T. a wniosek o pozwolenie na budowę w omawianej sprawie złożyła I. M. w imieniu firmy B.
Powyższa firma, będąca spółką cywilną i nie posiadająca prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie mogła być inwestorem omawianego przedsięwzięcia. Wspólnikiem ww. firmy B. była M. B., której B. "B." Sp. z o.o. a następnie P. K., A. R. i J. T. udzielili pełnomocnictw do reprezentowania ich w sprawie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Prezydent Miasta K., zgodnie z intencją osób występujących w przedmiotowej sprawie, mającą swój wyraz w dalszej korespondencji prowadzonej w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę - wydał pozwolenie na budowę P. K., A. R. i J. T.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził ponadto, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie można uznać, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r, znak: [...], została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, tj. aby zawierała wadę z art. 156 §1 pkt 4Kpa.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2008r.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie budzi wątpliwości, że A. R., J. T. i P. K., którzy uzyskali decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego nie posiadali wydanej na ich rzecz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zdaniem organu orzecznictwo sądowo-administracyjne w sposób jednoznaczny wskazuje na zindywidualizowany charakter decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym wydanej na mocy przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Decyzja ta została zaskarżona przez A. R., J. T. i P. K., którzy zarzucają zaskarżonej decyzji:
naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a., przejawiające się w tym, że Główny Inspektor
Nadzoru Budowlanego odmawia stwierdzenia nieważności decyzji Głównego
Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. znak: [...], wydanej z rażącym naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a to zasady: praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, celowości
działania organów administracji publicznej, proporcjonalności decyzji oraz pogłębiania
zaufania obywateli do organów państwa;
naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w
związku z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym
na dzień 26 marca 2003 r, przejawiające się w naruszeniu przez Głównego Inspektora
Nadzoru Budowlanego, który w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. odmawia stwierdzenia
nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r.
znak: [...], zasady trwałości decyzji administracyjnej, na skutek wadliwego przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2003 r. znak: [...] w sprawie wydania pozwolenia na budowę wydana została z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na dzień 26 marca 2003 r., w związku z czym rażąco naruszała prawo;
naruszenie art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 153 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2004
r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwanej skrótowo p.p.s.a.), przejawiające się w
niekompletnym, niewszechstronnym i nierzetelnym zebraniu i ocenie materiału dowodowego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy wydaniu zaskarżonej decyzji, a także niezastosowaniu się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1787/07), jak również brakiem jasnego i wyczerpującego przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonej decyzji;
4. naruszenie ar. 10 k.p.a., poprzez pozbawienie skarżących czynnego udziału w postępowaniu, a to poprzez brak zawiadomienie o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i umożliwienia wypowiedzenia się skarżących co do niego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje :
Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż organy niewłaściwie zastosowały art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.),
zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.
Z przepisu art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. 00.106.1126 j.t.) zwanej dalej Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania pozwolenia na budowę, wynika, że warunkiem wydania pozwolenie na budowę jest złożenie przez inwestora wniosku o pozwolenie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis wymaga więc, aby wniosek złożył inwestor. Zawiera też wymaganie, aby przedłożona została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jest wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (przed 11.07.2003 r. -zgodnie z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994r. -Dz. U. 99.15.139 t.j.).
Jak podniesiono w skardze, z treści przytoczonego przepisu nie wynika wprost, że ma być to decyzja wydana na imię inwestora. O tym, że tak należy ten przepis rozumieć przesądziła interpretacja wynikająca z orzecznictwa sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z 1.04.99 sygn. akt), które przyjmowało jako podstawę takiego rozumienia przepisu to, że w art. 40 Prawa budowlanego ustawodawca wyraźnie wypowiedział się co do możliwości przeniesienia pozwolenia na budowę, takiej zaś regulacji zabrakło w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym. Słusznie natomiast organ zauważył, że w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (do którego odwołuje się art. 32), z art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r., do którego nawiązuje obecna treść art. 32 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wynika, że obecnie przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest możliwe za zgodą podmiotu przejmującego uprawnienia.
Instytucja przeniesienia decyzji, zarówno ta, o której mowa w art. 40 Prawa budowlanego jak i ta, o której mowa w art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma do spełnienia określoną rolę w procesie inwestycyjnym. Racją prawną przeniesienia decyzji jest to, że prawa i obowiązki (warunki) wynikające z takiej "przenoszonej" decyzji przechodzą na inny podmiot,
stanowiąc dla tego podmiotu zindywidualizowaną podstawę prawną do dalszych ( lub trwających) działań inwestycyjnych. W przypadku opisanym w art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego, warunkiem skuteczności przeniesienia decyzji jest również złożenie oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele
budowlane, warunku takiego nie zawiera zaś art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie zależy od prawa do nieruchomości objętej wnioskiem. O decyzję taką może zatem wystąpić wielu wnioskodawców (art. 63 ust. 1 cyt. ustawy), lecz zrealizować ją może tylko osoba, która uzyska pozwolenie na budowę, wykazując się równocześnie prawem do nieruchomości. Pozostałe zaś decyzje wydane innym wnioskodawcom ulegają wygaszeniu (art. 65 cyt ustawy). Identyczne zasady wynikały z poprzedniej regulacji (art. 46 i 48 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym).
Jak wynika z powyższych regulacji decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która może być wydana każdemu wnioskodawcy, pełni w obrocie prawnym inną funkcję niż pozwolenie na budowę, które może być wydane tylko temu podmiotowi, który legitymuje się prawem do gruntu. Na marginesie zauważyć należy, że istotą decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej w oparciu o przepisy poprzedniej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994r. było dokonanie oceny, czy zamierzenie jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast istotą decyzji wydawanej w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. jest stwierdzenie niesprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tworzącymi (jak trafnie to ujął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r, sygn. akt P 37/06) generalny porządek planistyczny, unormowany wieloma ustawami szczególnymi.
Niezależnie jednak od powyższej różnicy, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, chociaż wskazująca jako adresata konkretnego wnioskodawcę, odnosi się nie tyle do uprawnień tego wnioskodawcy, lecz do treści i kształtu zamierzenia inwestycyjnego, które przedstawione było we wniosku, przesądzając jedynie o rodzaju przeznaczeniu, powierzchni zabudowy, wysokości itd. obiektu budowlanego, który może zostać na danym terenie wybudowany. (Por. ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego)
Zważyć też trzeba, że proces inwestycyjny jest ściśle związany z prawem własności nieruchomości, na której proces ten ma być wykonywany, a stosowane w poszczególnych stadiach tego procesu przepisy i decyzje odnoszą się w istocie do
korzystania z przedmiotu prawa własności - nieruchomości podlegającej zabudowie, uprawnienia zaś wynikające z tych decyzji przysługują temu podmiotowi, który prawem do gruntu będzie dysponował w ostatniej fazie wieloczłonowego najczęściej procesu inwestycyjnego. Chronione konstytucyjnie prawo własności jest zasadniczo prawem
cywilnym, które może podlegać ograniczeniom wynikającym z ustawy. Ograniczenia, które przewidują różne gałęzie prawa publicznego, stosowane m.in. w decyzjach administracyjnych, nie mogą naruszać istoty tego prawa, dlatego też ze szczególną uwagą muszą być stosowane przez organy administracji przepisy stanowiące podstawę takich ograniczeń. Tym bardziej, gdy dochodzi już do ustalenia zakresu wykorzystania prawa własności przez wydanie pozwolenia na budowę, zniesienie tak nabytego prawa przez stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę powinno znajdować jednoznaczne podstawy i być szczegółowo uzasadnione.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady trwałości takich decyzji, wykorzystanie zaś podstawy prawnej opisanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jaką jest rażące naruszenie prawa wymaga wykazania jednoznacznego naruszenia przepisu prawa, a nadto wykazania kwalifikowanej postaci takiego naruszenia, tj. rażącości naruszenia prawa. Przez rażące naruszenie prawa rozumieć należy oczywiste, nie podlegające żadnej wątpliwości wadliwe zastosowanie normy prawnej, gdy skutki takiego zastosowania nie dają się pogodzić z porządkiem prawnym.
Przenosząc powyższe rozumowanie na materię sprawy kontrolowanej przez Sąd, stwierdzić trzeba, że dokonując oceny naruszenia przepisu art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego w sytuacji gdy inwestor przedstawił organowi architektoniczno-budowlanemu ważną w dacie złożenia wniosku decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak tego wymaga wymieniony przepis trudno mówić o rażącym naruszeniu prawa. O jego rażącym naruszeniu, w warunkach, gdy decyzja ta wydana została na imię innej osoby, można by mówić jedynie wówczas, gdyby w treści tego przepisu umieszczone było zastrzeżenie, że chodzi o taką decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, której adresatem jest ten sam podmiot, który występuje o pozwolenie na budowę. Takiego zastrzeżenia w omawianym przepisie jednak nie ma, inwestor zaś przedstawił wymaganą przez przepis decyzję.
Jak już wspomniano wcześniej takie rozumienie art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, które przyjął organ stwierdzając nieważność pozwolenia na budowę wynika z interpretacji wymienionego przepisu, a nie wprost z jego treści. Dlatego też nawet gdyby przyjąć, iż załączenie do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej innej osobie niż wnioskujący o pozwolenie, narusza prawo, to należałoby, w celu wykazania rażącego
naruszenia prawa, wywieść jakie to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia porządku prawnego skutki wywołuje taki stan rzeczy, szczególnie gdy decyzja taka nie narusza żadnego innego przepisu, a jej adresat wyraża zgodę na realizację tej decyzji przez osobę nabywającą od niej nieruchomość.
Powyższe stanowisko czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do innych zarzutów skargi, poglądy zaś wyżej przedstawione przez Sąd, organy rozpoznające sprawę zastosują przy ponownym jej rozstrzyganiu.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło