II SA/Sz 220/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-05-13
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Grzegorz Jankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel posiadający tytuł wykonawczy ma interes prawny do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego nieruchomości jego dłużników w celu prowadzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wierzyciel posiadający tytuł wykonawczy ma jedynie interes faktyczny, a nie prawny, do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego nieruchomości jego dłużników. Interes prawny musi być oparty na konkretnej normie prawa materialnego, która przyznaje stronie uprawnienia lub obowiązki, a przepisy postępowania egzekucyjnego, takie jak art. 797 KPC czy instytucja wyjawienia majątku, nie nakładają na wierzyciela obowiązku przedkładania takich dokumentów ani nie stanowią podstawy do ich uzyskania w tym trybie. W związku z tym, odmowa wydania zaświadczenia była zasadna.Stan faktyczny
Spółka "A" zwróciła się do Starosty o wydanie wypisu z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego nieruchomości jej dłużników, powołując się na posiadanie tytułu wykonawczego i toczące się postępowanie egzekucyjne. Starosta odmówił, uznając brak interesu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty, powołując się na powagę rzeczy osądzonej i tożsamość sprawy z wcześniej rozstrzygniętą przez WSA. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz błędną wykładnię pojęcia interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2009r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Delegatura w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - wypisu z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...], "A" Spółka z o.o. z siedzibą
w [...] zwróciła się do Starosty [...] o udzielenie informacji czy jej dłużnicy, M. P. i D. P. są lub byli właścicielami, współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, budynków lub lokali położonych na terenie miasta [...] i powiatu [...] oraz podanie dla tych nieruchomości numerów ksiąg wieczystych bądź zbioru dokumentów. Wymieniona Spółka prosiła także o podanie numeru księgi wieczystej nieruchomości wraz z danymi jej właściciela, jeżeli byłyby jawne, położonej w [...] przy ulicy [...].
Do wniosku Spółka dołączyła kserokopię, wydanego w dniu [...] przez Sąd Rejonowy w [...], sygn. akt [...] - tytułu egzekucyjnego
w postaci nakazu zapłaty na rzecz "B" Spółki z o.o. w [...] kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz wynagrodzenia adwokackiego
w wysokości [...] zł i kosztów sądowych w wysokości [...] zł , w którym to nakazie, osobą obowiązaną do zapłaty jest M. P. Nadto, przedstawiła kserokopię sentencji postanowienia z dnia [...], wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie [...], którym omawianemu wyżej nakazowi zapłaty nadano klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika – D. Z. P., z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską (na tym samym arkuszu znajduje się informacja Komornika /okrągła pieczęć nieczytelna/ z [...] o kosztach wszczęcia egzekucji) oraz kserokopię sentencji postanowienia z dnia [...] wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie [...], na mocy którego nadano klauzulę wykonalności opisanego wyżej nakazu zapłaty na rzecz "A" Spółki
z o.o. z siedzibą w [...], na którą przeszło uprawnienie dotychczasowego wierzyciela.
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...], Starosta [...] odmówił Spółce "A" wydania zaświadczenia - wypisu z ewidencji gruntów i budynków o żądanej treści.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ pierwszej instancji podał, że
z przepisów art. 217 Kpa i art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że osoba fizyczna lub prawna nie będąca właścicielem nieruchomości, może uzyskać wypis z ewidencji gruntów i budynków wówczas, gdy wykaże istnienie interesu prawnego do uzyskania takiego dokumentu, wnioskodawca zaś istnienia interesu prawnego nie wykazał. Fakt toczącego się postępowania egzekucyjnego świadczy, według Starosty, o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego. Spółka nie wskazała także przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby jej prawo do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, zdaniem organu pierwszej instancji, przedmiotem żądania wniosku nie było potwierdzenie informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ale ustalenie majątku dłużnika, a do tego właściwym organem jest komornik i sąd powszechny .
Z treścią otrzymanego postanowienia nie zgodziła się Spółka "A" która złożyła zażalenie do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji lub zmianę tego postanowienia i udzielenie informacji zgodnie z jej wnioskiem. Ustosunkowując się do zarzutu braku interesu prawnego, żaląca przywołała treść przepisów szeregu ustaw, w tym: Kodeksu postępowania administracyjnego, Prawa geodezyjnego i kartograficznego, Kodeksu postępowania cywilnego, a także ustawy o ochronie danych osobowych - które, według niej, wskazywały na brak podstaw do odmowy wydania wnioskowanego wypisu
z ewidencji gruntów .
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego [...] postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 §1 pkt 1, w związku z art. 144, art. 219 w związku z art. 217 Kpa i art. 7b ust. 2 pkt 2 oraz art. 24 ust. 3 w związku z art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy badając zasadność złożonego zażalenia, przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie, ustalił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] oddalił skargę "A" Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak [...], utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia [...] w sprawie odmowy wydania ww. Spółce zaświadczenia-wypisu
z ewidencji gruntów i budynków dotyczących jej dłużników , M. P. i D. P. Organ stwierdził, że rozstrzygnięta przez Sąd sprawa jest tożsama z rozpatrywaną w niniejszym postępowaniu. W tych okolicznościach - sprawa była już rozstrzygnięta (powaga rzeczy osądzonej), a jej stan prawny się nie zmienił, zatem organ orzekł jak w rozstrzygnięciu.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] wywiodła Spółka z o. o. "A" w [...], zarzucając naruszenie:
a) prawa materialnego, w szczególności:
- przepisów art. 20 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne ( Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), oraz art. 218 Kpa, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie ma interesu prawnego do uzyskania informacji z jawnej prowadzonej przez organ administracji ewidencji gruntów,
- przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa
w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454 ), a w szczególności § 17, § 22, § 23, § 24, § 25, § 29, § 32, § 73, załącznika nr 5; art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ( Dz.U.
z 2002 r., Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), art. 7 i art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie;
b) prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77, 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa, polegające na niewyjaśnieniu sprawy i nieuwzględnieniu słusznego interesu strony.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak
i postanowienia organu pierwszej instancji oraz zobowiązanie Starosty [...] do wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżącej
z dnia [...] i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W uzasadnieniu skargi Spółka stwierdziła, że Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...], który postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podniósł zarzut powagi rzeczy osądzonej i nie odniósł się w ogóle do zarzutów skarżącej Spółki zawartych w jej zażaleniu. Tymczasem, zdaniem skarżącej, zarzut powagi rzeczy osądzonej nie może odnosić się do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń. Bezsporne jest, że każdy może wielokrotnie wnioskować
o wydanie zaświadczenia, a organ administracji ocenia za każdym razem czy istnieją przesłanki do wydania takowego zaświadczenia i wydaje zaświadczenie lub postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Dla uzyskania kolejnego zaświadczenia nie trzeba wykazywać, że zmienił się stan prawny lub faktyczny na podstawie którego organ orzekał. W wyroku z dnia 17 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie I SA/Wa 167/2004 wyraźnie stwierdził iż "Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń prowadzone w trybie przepisów działu VII Kpa nie kończy się wydawaniem decyzji administracyjnych,
a jego rezultatem jest wydanie stosownego zaświadczenia. O ile jednak decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa, faktem woli, czynnością prawną, która zmierza bezpośrednio do wywołania skutków prawnych o tyle zaświadczenie jest czynnością faktyczną, aktem wiedzy, dokumentem mającym znaczenie dowodowe potwierdzającym istnienie prawa lub faktów i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Zaświadczenie nie może stanowić decyzji w rozumieniu art. 104 Kpa. Dlatego też, nie jest możliwe wznowienie postępowania zakończonego wydaniem zaświadczenia ani też stwierdzenie nieważności zaświadczenia. Zawsze można zwrócić się o wydanie nowego świadczenia.
Organ administracji oceniając wniosek skarżącej badał czy ma ona interes prawny do uzyskania wnioskowanego zaświadczenia i uznał, że strona nie wykazała interesu prawnego. Nie wyklucza to możliwości ponownego ubiegania się o wydanie zaświadczenia powołując interes prawny. Ponieważ można wielokrotnie występować o wydanie zaświadczenia można też każdorazowo odwoływać się od postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. W tym przypadku nie ma powagi rzeczy osądzonej.
Odnosząc się do kwestii braku interesu prawnego skarżącej oraz zarzutu, iż jej wniosek zmierzał de facto do poszukiwania majątku dłużnika, skarżąca stwierdziła, że interpretacja przepisów dokonana przez organy obu instancji rażąco narusza przepisy obowiązującego prawa, w tym także ustawę zasadniczą.
Jest kwestią bezsporną, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące kwestie wydawania zaświadczeń.
Poza sporem jest również, iż z treści powołanych przepisów wynika, iż prawo do uzyskania informacji z rejestru gruntów ma m.in. podmiot posiadający interes prawny. Organy administracji publicznej rozpoznając sprawę stanęły na stanowisku, że wierzyciel legitymujący się tytułem wykonawczym ma jedynie interes faktyczny,
a nie prawny i tym samym nie jest legitymowany, zgodnie z treścią art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, do uzyskania informacji z ewidencji gruntów. Jest to stanowisko całkowicie błędne, rażąco naruszające prawo.
Zdaniem skarżącej stanowisko organu w zakresie uznania, że Spółka ma tylko interes faktyczny, a nie prawny, jest irracjonalne i pozbawione podstawy prawnej. Definicja "interesu prawnego" powołana przez organ dotyczy interesu prawnego na gruncie art. 28 Kpa i nie może być wprost przenoszona na grunt art. 217 Kpa. Powołując się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, skarżąca w skardze wywodzi, iż posiada interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia o stanie posiadanych nieruchomości przez ww. osoby dłużników.
Według skarżącej, wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania informacji z ewidencji gruntów, ma polegać na wskazaniu okoliczności, które
w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu konkretnego przepisu, z którego wprost wynikałby obowiązek przedłożenia danego zaświadczenia. Uzyskanie odpisu z ewidencji gruntów może być uzasadnione interesem prawnym lokowanym w różnych płaszczyznach prawa materialnego, np. na gruncie stosunków cywilnoprawnych, a nie tylko na płaszczyźnie stosunków materialnoprawnych administracyjnych. Z tych względów ocena organów, czy w konkretnej sprawie strona ma interes prawny w żądaniu uzyskania dokumentu nie może być postrzegana wyłącznie przez pryzmat cech interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym.
O tym czy dana norma prawa jest normą prawa materialnego czy procesowego nie decyduje jej zamieszczenie w danym akcie prawnym, ale fakt wywierania skutków w sferze prawa materialnego.
Zgodnie z art. 365 Kpc organ administracji publicznej związany jest wynikającym z tytułu egzekucyjnego stwierdzeniem interesu prawnego wierzyciela do dochodzenia od dłużnika określonej wierzytelności. Skarżąca wykazała prawomocnym orzeczeniem sądu (nakazem zapłaty), że jest wierzycielem oraz postanowieniem, że toczy się postępowanie egzekucyjne wobec obu dłużników. Prawomocne orzeczenie Sądu, z mocy art. 365 Kpc wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Potwierdzeniem istnienia interesu prawnego wierzyciela jest klauzula wykonalności stwierdzająca, że określony tytuł egzekucyjny uprawnia do egzekucji oraz polecająca wszystkim urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu wykonały, a gdy o to będą wezwane - udzieliły pomocy.
W dalszej części uzasadnienia skarżąca wskazała, że interes prawny
w uzyskaniu żądanego wypisu wynika też z istnienia prawa podmiotowego, które
w niniejszym przypadku należy rozumieć jako wierzytelność, tj. prawo wierzyciela do egzekwowania od dłużnika świadczenia. Powołując się na literaturę w tym przedmiocie skarżąca przytoczyła stanowisko jednego z komentatorów, zgodnie
z którym "spojrzenie na stosunek zobowiązaniowy od strony wierzyciela pozwala potraktować wierzytelność jako prawo podmiotowe".
W ocenie skarżącej, przymusowej realizacji uprawnienia wierzyciela służy szereg przepisów prawa, np. art. 64 Konstytucji, chroniący wierzytelność jako prawo majątkowe. Do przepisów takich należą też przepisy art. 527 i n. Kc, czy przepis art. 109 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 2001 r., Nr 124, poz. 1361), który wyraźnie stanowi, iż wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika (hipoteka przymusowa). Przepis ten jest kolejnym potwierdzeniem istnienia interesu prawnego po stronie wierzyciela. Skoro zatem ustawodawca dał wierzycielowi możliwość wpisania hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika, prowadzenia egzekucji z nieruchomości dłużnika, czy
w końcu zaskarżenia czynności poprzez którą dłużnik przeniósł na osobę trzecią własność nieruchomości (art. 527 Kc i n.), to - zdaniem skarżącej - trudno wyobrazić sobie, aby nie "wyposażył" wierzyciela w interes prawny do uzyskania informacji
o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika. Skarżąca zauważyła, że
w przypadku wyzbycia się przez dłużnika nieruchomości, wierzyciel nie ma innej możliwości uzyskania informacji niż poprzez informację z ewidencji gruntów o tym, że dłużnik był właścicielem nieruchomości. Wbrew twierdzeniom organów administracji, ani wyjawienie majątku (obecny stan dłużnika), ani też informacja o konkretnej nieruchomości, iż obecnie właścicielem jest dana osoba nie dadzą wierzycielowi takiej wiedzy. Wierzyciel jest zobowiązany (art.797 Kpc) wskazać komornikowi majątek dłużnika i sposób egzekucji, zatem by móc skutecznie dochodzić swojej wierzytelności (podać takie dane komornikowi) musi mieć możliwość uzyskania stosownych informacji o majątku dłużnika.
Wskazując na treść art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Spółka "A" stwierdziła, iż skoro przepis prawa obliguje organ do wydania zaświadczenia żądanej treści to organ zaświadczenie takie ma obowiązek wydać,
a nie badać do czego wnioskującemu zaświadczenie takie jest potrzebne. Zdaniem skarżącej Spółki, wypis z ewidencji gruntów jest niewątpliwie zaświadczeniem w myśl przepisów Kpa. Zaświadczenie zaś jest jedynie przejawem wiedzy organu, a nie jego woli, co potwierdza wskazane w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych.
Reasumując, zdaniem skarżącej brak jest podstawy prawnej do twierdzenia, że żądany wniosek jest de facto poszukiwaniem majątku, do czego uprawniony jest tylko sąd powszechny. Żądanie strony skarżącej znajduje swoje potwierdzenie
w prawie, a organ ma obowiązek określonego zachowania się. To od strony zależy wybór środków, którymi zamierza zrealizować swoje uprawnienie i nikt, a w szczególności organ administracji, nie jest uprawniony do dokonywania tego wyboru za stronę. Wierzyciel ma interes prawny, do żądania od organu administracji informacji z ewidencji gruntów, a organ administracji jest obowiązany wydać informacje żądanej treści, o ile niezbędne dane znajdują się w jego posiadaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U.
Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego [...] postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podniósł zarzut powagi rzeczy osądzonej i nie odniósł się w ogóle do zarzutów skarżącej zawartych w jej zażaleniu.
Sąd uznał, iż w sprawie, w której postępowanie kończy się wydaniem zaświadczenia lub wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, nie obowiązuje zasada res iudicata. Zaświadczenie jest jedynie potwierdzeniem istnienia prawa lub faktów i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania kolejnego zaświadczenia nie staje się bezprzedmiotowe pomimo, że wcześniej wydano zaświadczenie bądź odmówiono postanowieniem jego wydania. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie (sygn.akt I SA/Wa 1210/04 – LEX 192006; sygn.akt I SA/167/04 – LEX 164773 ).
Mając na uwadze, iż organ II instancji, pomimo stwierdzenia, iż sprawa była już rozstrzygnięta nie umorzył postępowania, a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a ponadto, zgodnie z treścią uzasadnienia postanowienia, przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, iż niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawą (stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie) zakończoną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] z dnia [...] sygn. akt [...], Sąd uznał, iż organ faktycznie rozstrzygnął sprawę jako organ II instancji (art. 138
§ 1 pkt 1 Kpa), uznając w pełni argumentację zawartą we wcześniej zapadłych rozstrzygnięciach organów, a także w ww. wyroku Sądu.
W kontekście powyższych ustaleń Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art.107 § 3 Kpa, bowiem jego uzasadnienie nie zawiera uzasadnienia prawnego rozstrzygnięcia i nie odnosi się do argumentów strony podniesionych w zażaleniu, jednakże naruszenie przepisów postępowania administracyjnego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
W sprawie nie jest sporną okoliczność, że Spółka "A", składając wniosek z dnia [...] żądała wydania zaświadczenia o określonej treści, a mianowicie, czy wskazane we wniosku osoby "są lub były współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, budynków, lokali położonych w mieście Sławno
i powiecie sławieńskim i podanie numerów ksiąg wieczystych bądź zbioru dokumentów dla ustalonych nieruchomości". Ponadto skarżąca prosiła "o podanie numerów ksiąg wieczystych lub numeru zbioru dokumentów dla poniższych nieruchomości wraz z danymi ich właściciela, jeżeli są jawne, np. spółdzielnia mieszkaniowa, gmina, albowiem mogą one stanowić własność dłużników : - [...], ul. [...]. Informacje zostaną wykorzystane w postępowaniu egzekucyjnym."
Zgodnie z przepisem art. 217 § 2 Kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
- urzędowego poświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga prawo;
- osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny
w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) wyrysy
i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie - między innymi - właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal
i innych osób fizycznych oraz prawnych, które mają interes prawny w tym zakresie.
Dla osób nie będących właścicielami lub władającymi nieruchomością, uzyskanie tych dokumentów jest więc uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania.
Przyjmuje się powszechnie, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować
w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Istotną jest również konstatacja, iż interes prawny nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej.
Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu, powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego. Z kolei po jego wydaniu podmiot, którego sfery prawnej dana norma bezpośrednio dotyczy ma uprawnienie do wniesienia wszystkich przewidzianych prawem środków zaskarżenia.
Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu
w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Stąd też zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (zob. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego [w:] Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym przysługującym danemu podmiotowi, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Powinna to być nadto norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm - norma, której treść można ustalić.
Odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń skarżącej odnośnie pojęcia interesu prawnego i ostrożności w stosowaniu przepisów ogólnego postępowania administracyjnego w postępowaniu w sprawach wydawania zaświadczeń to należy zauważyć, że w istocie postępowanie to powinno być prowadzone przy odpowiednim stosowaniu przepisów postępowania administracyjnego. Postępowanie to ma jedynie charakter zbliżony do administracyjnego z uwagi na fakt uregulowania instytucji wydawania zaświadczeń w Kpa, jak również ze względu na organy je prowadzące oraz prawne formy działania organów administracji w tym postępowaniu. Nie można jednak, na użytek tego postępowania, dopuścić konstruowania jakiejś odmiennej od przyjętej w doktrynie i orzecznictwie definicji interesu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wskazała przepisu stanowiącego podstawę jej interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia. Nie można bowiem uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony powołanych przez skarżącą przepisów proceduralnych z Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących postępowania egzekucyjnego. Intencją skarżącej było poszukiwanie majątku dłużników nadającego się do egzekucji, w związku z uzyskanym tytułem wykonawczym (nakaz zapłaty z dnia [...] Sądu Rejonowego w [...] - sygn. akt [...]). Cel ten nie może być uznany za interes prawny, lecz interes faktyczny wierzyciela.
Komornik lub sąd powszechny (jako organ egzekucyjny) są organami uprawnionymi do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 797 Kpc, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie nakłada na wierzyciela obowiązku przedłożenia dowodów stwierdzających, jaki jest stan majątkowy dłużnika. We wniosku
o przeprowadzenie egzekucji wierzyciel ma wskazać świadczenie i sposób egzekucji oraz dołączyć tytuł wykonawczy. Z treści art. 7971 Kpc wynika, że wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika.
Postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika, regulowane przepisami art. 913 – 9201 Kpc jest instytucją przewidzianą dla uzyskania przez wierzyciela informacji
o stanie majątkowym dłużnika.
Na brak interesu prawnego w uzyskaniu przez skarżącą zaświadczenia wskazuje i to, że Spółka może realizować swoje prawa wierzyciela w trybie przewidzianym przez w/w przepisy postępowania cywilnego.
Nietrafne jest powoływanie się przez Skarżącą na przepisy art. 365 Kpc, art. 527 Kc, czy art. 64 Konstytucji RP. Przepisy te niewątpliwie mają na celu ochronę interesów wierzyciela, jednak metodami przewidzianymi prawem. Przepisy te nie odwołują się do konieczności przedłożenia dowodu w postaci zaświadczeń.
Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, iż postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia narusza przepisy art. 20 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne oraz art. 218 Kpa, a tym bardziej przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
z dnia 29 marca 2001 r., które są przepisami technicznymi dla organów geodezyjno-kartograficznych.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania wymienionych
w zarzutach skargi (art. art. 7, 77, 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa) przy czym należy zauważyć, że uzasadnienie naruszenia tych przepisów nie znalazło potwierdzenia
w motywach skargi.
Trudnym do zrozumienia jest odwołanie się przez skarżącą do treści art. 7 Konstytucji RP ("Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa") w przekonaniu, że organ ma obowiązek wydać zaświadczenie bez badania do czego jest ono potrzebne. Z przepisu art. 217 § 2 ust. 2 Kpa wynika niewątpliwie potrzeba badania interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o wydanie zaświadczenia. Badanie tego interesu i jego ocena dokonana przez organy administracji mieści się w granicach prawa w świetle przepisu art. 7 Konstytucji.
Stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w aspekcie braku interesu prawnego skarżącej w żądaniu zaświadczenia, w określonym powyżej stanie faktycznym jest zbieżne z linią orzecznictwa sądów administracyjnych.
W analogicznej sprawie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in.
w wyrokach z dnia 22.02.2007r. r. sygn. akt I OSK 560/06 (LEX 349769 ), z dnia 20.01.2009 r. I OSK 228/08 - wyrok dostępny w internecie (www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Odnośnie zarzutu dotyczącego niezastosowania art. 23 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, ze zm.) należy wskazać, że reguluje on kwestie przetwarzania danych. Na marginesie warto zauważyć, że art. 5 ww. ustawy stanowi, że jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetwarzania danych, przewidują dalej idącą ich ochronę, niż wynika to z niniejszej ustawy, stosuje się przepisy tych ustaw - do takich ustaw należy ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny [...], na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło