I SA/Wa 328/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi I. [...] S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania I. S.A. z siedzibą w J., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r. nr [...] o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, przeznaczonej pod budowę autostrady [...] na odcinku od M. w G. do S. w G. wraz z węzłem z autostradą [...], położonej w gminie G., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej własność I. S.A. z siedzibą w J. oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2005r. nr [...] ustalono lokalizację autostrady płatnej [...] na odcinku od M. w G. (km [...]) do S. w G. wraz z węzłem z autostradą [...] (km [...] - co odpowiada km [...] w dokumentacji lokalizacyjnej dla odcinka od węzła "S." w G. do węzła "B." w C.) oraz zatwierdzono projekt podziału nieruchomości. Na mocy tej decyzji działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca własność strony skarżącej, została przeznaczona pod realizację ww. inwestycji. Pismem z dnia 26 czerwca 2008 r. Wojewoda [...] powiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] września 2008r. Wojewoda [...] orzekł o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji kwestionując zasadność wydania w niniejszej sprawie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowych nieruchomości. Minister Infrastruktury utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] przedstawił następującą argumentację: Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 17 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm.). organ wyjaśnił, ze z brzmienia art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wynika, iż wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości obwarowane zostało wymogiem spełnienia dwu przesłanek: koniecznością wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i zaistnieniem "uzasadnionego przypadku". Wojewoda [...] po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. We wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna inwestorowi do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Wykazano, że dnia 30 maja 2008 r. podpisano umowę z wykonawca budowy węzła "S." na odcinku od M. w G. (km [...]) do S. w G. wraz z węzłem z autostrada [...] (km [...]), wyłonionym w drodze przetargu. Przekazanie placu budowy miało miejsce w dniu 23 czerwca 2008 r. Wskazano, że w programie rządowym przewidziano, iż budowa węzła "S." na przedmiotowym odcinku zostanie ukończona do końca 2010 r. Do wniosku o wywłaszczenie został załączony protokół z dnia 17 czerwca 2008 r. i z dnia 23 czerwca 2008 r. przekazania placu budowy na kontrakt Pt. "[...]". Z treści tych dokumentów wynika, że termin wykonania kontraktu wynosi 14 miesięcy od daty rozpoczęcia robót. Ponadto do wniosku dołączono notatkę służbową z dnia 12 czerwca 2008 r. spisaną w Urzędzie Miasta w G. dotyczącą zmian organizacji ruchu na ul. [...] w związku z budową autostradowego węzła "S.", gdzie ustalono zmianę organizacji ruchu drogowego od połowy września 2008 r. do października 2009 r. Minister podkreślił także szczegółowy charakter ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wyrażony nie tylko w jej tytule, ale wynikający z całości uregulowań, których intencja jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji. Organ wskazał także, że proces wywłaszczeniowy jest długotrwały - trudno przewidzieć termin jego zakończenia. Tym samym wobec wymogu wykazania się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości przez inwestora dla uzyskania pozwolenia na budowę, wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędne. W tej sytuacji organ uznał, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest w pełni uzasadnione. Argumenty odwołania co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ uznał za niezasadne, gdyż wnioskodawca wywłaszczenia uzupełnił wniosek o wymagane dokumenty potwierdzające zasadność zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono, iż organy niezasadnie przyjęły, iż zachodzi uzasadniony przypadek określony w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Skarżąca zarzuciła brak przeprowadzenia i zgromadzenia dowodów, które przemawiałyby jednoznacznie na rzecz konieczności zajęcia nieruchomości. Wskazane powyżej uchybienia powodują, zdaniem skarżącej, że decyzje w sprawie zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w związku z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.). Celem powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. było uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Jest to warunek konieczny do wyraźnego przyspieszenia procesu budowy tych dróg, a zwłaszcza autostrad oraz dróg szybkiego ruchu. Wyjątkowość uregulowań ustawy, wyraża się przede wszystkim w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabywaniem nieruchomości oraz dysponowaniem nimi przez wykonawców na cele budowlane. Ten wyjątkowy charakter ustawy wyrażony jest nie tylko w jej tytule, ale wynika też z całości uregulowań, których intencją jest stworzenie prawnych instrumentów, zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych, a tym samym szybką modernizację i rozbudowę sieci dróg w kraju. Ustawa została zamierzona jako regulacja czasowa. Jej działanie jest bowiem ograniczone w czasie określonym w art. 45. W uzasadnieniu do projektu ustawy (druk sejmowy nr 858 z 30 sierpnia 2002 r.), na co zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt K 23/2005, stwierdzono, że omawiana ustawa jest regulacją służącą realizacji strategii gospodarczej rządu "Przedsiębiorczość - Rozwój - Praca", a w szczególności części zatytułowanej "Infrastruktura - klucz do rozwoju". Jej celem jest zdecydowane uproszczenie procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Jest to niezbędne do wyraźnego przyspieszenia procesu budowy tych dróg, a zwłaszcza dróg szybkiego ruchu oraz obwodnic miast. Przyspieszenie rozwoju sieci dróg krajowych jest warunkiem nadrobienia zaległości w tym zakresie występujących między Polską a większością krajów europejskich oraz podstawą do długotrwałego rozwoju ekonomicznego i cywilizacyjnego kraju. Przez ten pryzmat muszą zatem być interpretowane instytucje uregulowane w tej ustawie. Dodać należy, że budowa nowych autostrad i dróg ekspresowych pozostaje w sferze głównych zainteresowań państwa. Brak dostępu do terenu uniemożliwi rozpoczęcie i prowadzenie robót zgodnie z harmonogramem, a proces inwestycyjny ulegnie wydłużeniu i opóźni umowny termin zakończenia robót. Skarb Państwa może zostać narażony na niepowetowane straty obciążające budżet państwa, co w dalszej konsekwencji mogłoby skutkować utratą środków z funduszy pomocowych Unii Europejskiej. Dla sprawnego zaś przeprowadzenia procesu inwestycyjnego konieczne jest szybkie nabycie prawa własności nieruchomości w liniach rozgraniczających autostrady [...]. Przepis art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. przewiduje (w odniesieniu do inwestycji, dla których wydano decyzje o lokalizacji drogi krajowej), że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji pozwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że zaistnienie wymienionych w nim przesłanek obligowało wojewodę do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pas drogowy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Pilna potrzeba uzyskania prawa do dysponowania terenem przez wykonawcę w celu rozpoczęcia robót budowlanych uzasadnia nadanie decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności. Dla uznania spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wystarczające jest ustalenie, że zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, natomiast nie podlega ocenie prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. Jest ono bowiem odrębnym postępowaniem, które podlega ocenie, co do jego zgodności z prawem, w trybie przewidzianym dla tego postępowania. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 28 marca 2008 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości stanowiącej własność skarżącej spółki, z przeznaczeniem pod budowę autostrady płatnej [...] na odcinku od M. w G. (km [...]) do S. w G. wraz z węzłem z autostradą [...] (km [...]). Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia w/w nieruchomości zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia Wojewody [...] z dnia 26 czerwca 2008 r., które zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej. Wobec tego spełniona została pierwsza z przesłanek warunkujących zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w trybie powołanej ustawy. W ocenie Sądu, organy administracji dokonały prawidłowej oceny wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, co do potrzeby zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Okoliczności dotyczące znaczenia rozbudowy sieci dróg dla rozwoju regionu i kraju oraz o przyznaniu na ten cel środków finansowych z Funduszu Spójności i o związanym z tym obowiązkiem terminowego ich wykorzystania są powszechnie znane i jako takie – zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. – nie wymagają dowodu. Nie wymaga szczegółowego dowodzenia okoliczność, że realizacja inwestycji na wskazanym odcinku jest projektem priorytetowym w związku z przyznaniem Polsce i Ukrainie prawa organizacji Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 r. Planowana autostrada [...] na odcinku od G. do G. ma na celu zapewnienie sprawnej komunikacji międzyregionalnej i międzynarodowej w trakcie EURO 2012. Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń. W świetle przytoczonych treści zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w szczególności z wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 28 marca 2008 r. oraz dokumentów, wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie może budzić wątpliwości fakt, że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Nie można uznać też, że przyjęta przez organy ocena była dowolna. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tak więc za dowód uznać należy dokumenty, którymi w rozpoznawanej sprawie jest zarówno powołany wniosek z dnia 28 marca 2008 r., umowa z wykonawcą budowy węzła "S.", protokół przekazania placu budowy oraz notatka służbowa z dnia 12 czerwca 2008 r. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.