III SA/Wr 567/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-05-13

Skład orzekający: Anna Moskała, Józef Kremis, Maciej Guziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne i uchylił ostateczną decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, opierając się na kontroli przeprowadzonej po upływie kilku lat od daty, do której odnosiła się decyzja?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nie wykazał w sposób jednoznaczny, iż nowe okoliczności faktyczne, na podstawie których wznowiono postępowanie i uchylono decyzję ostateczną, istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji. Kontrola przeprowadzona po kilku latach od daty, do której odnosiła się decyzja, nie mogła stanowić wystarczającej podstawy do jej wzruszenia bez dokładnego zbadania, czy stan gruntów w dacie wydania decyzji był taki, jak stwierdzono podczas późniejszej kontroli. Ponadto, organ błędnie zastosował przepisy ustawy nieobowiązujące w dacie wszczęcia postępowania o wznowienie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 W. S. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania płatności, powołując się na wyniki kontroli z 2007 r. wykazujące, że zadeklarowane grunty nie spełniają wymogów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę stanu faktycznego, kwestionując rzetelność protokołu kontroli.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i określono, że nie podlega ona wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji rolnictwa we W. na podstawie: art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 1, poz. 2 z 1994 r., ze zm.), art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 3 ust. 1 w związku z art. 2 oraz 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.) w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz.217), - po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji nr [...]z dnia [...]wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości oraz o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 Panu W. S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości oraz o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że w dniu [...]W. S. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. We wniosku W. S. zadeklarował do płatności dwie działki rolne o łącznej powierzchni 43,36 ha: działkę rolną A o powierzchni 19,07 ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...], obręb P., gmina P., powiat P., województwo dolnośląskie oraz działkę rolną B o powierzchni 24,29 ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...]obręb P., gmina P., powiat P., województwo dolnośląskie. Decyzją Nr [...]z dnia [...]Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. przyznał Panu W. S. płatności na rok 2004 do powierzchni 43,36 ha. W związku ze złożonym w dniu [...]przez W. S. wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2006, w dniu [...]przeprowadzona została w gospodarstwie W. S. kontrola na miejscu, w celu potwierdzenia zgodności zadeklarowanej powierzchni oraz sposobu użytkowania poszczególnych działek rolnych ze stanem faktycznym. W wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono na zadeklarowanych działkach rolnych błędy: 1. na działce rolnej A o powierzchni deklarowanej 19,07ha, stwierdzono: - błąd DR 13+ (zadeklarowana pow. działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej), 2. na działce rolnej B o powierzchni deklarowanej 24,29 ha, stwierdzono: - błąd DR 10 ( cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] - błąd DR 18 (w dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza). Przedmiotowa kontrola wykazała znaczne rozbieżności pomiędzy deklaracją producenta rolnego, złożoną we wniosku obszarowym, a stwierdzonym stanem faktycznym. Na części działki ewidencyjnej nr 275/1, stanowiącej działkę rolną A stwierdzono uprawę na pow. 0,36 ha, a na pozostałej części tej działki stwierdzono, iż nie jest prowadzona działalność rolnicza (powierzchnia działki porośnięta była wieloletnimi drzewami -samosiejkami i krzakami). Odnośnie działki rolnej B, stanowiącej działkę ewidencyjną nr 454 kontrola wykazała, że obszary te nie kwalifikują się do płatności, gdyż działka ta nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. W dniu [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał postanowienie nr [...]o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.). w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 147 k.p.a., 150 k.p.a. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał w dniu [...]. decyzję nr [...], w której uchylił decyzję dotychczasową i odmówił przyznania W. S. płatności do gruntów rolnych na rok 2004. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że suma powierzchni działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami wynosi 0,36 ha, a więc jest mniejsza niż minimalna powierzchnia uprawniająca do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych tj. 1 ha. Od powyższego rozstrzygnięcia strona złożyła odwołanie. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 kpa, wnioskując jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji celem przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu. Rozpatrując odwołanie Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W. uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazał, ze warunki przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 roku Nr 6, poz. 40 ze zm.) zwana w dalszej części uzasadnienia ustawą. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 cytowanej ustawy płatność obszarowa przysługuje osobie fizycznej zwanej "producentem rolnym" utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, pod warunkiem, że tenże producent rolny jest posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Zatem jeśli producent rolny spełnia następujące warunki: 1. jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą, zastawnikiem lub w inny sposób je wykorzystuje), 2. utrzymuje posiadane grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz 3. łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego ma prawo do ubiegania się o uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych Organ odwoławczy podkreślił, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych przesłanek ustawowych, stanowi postawę do ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Dalej argumentował, że w myśl art. 143 b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.) obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku. Niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Organ powołał ustęp 5 tego przepisu, który wskazuje, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne, spełniające kryteria określone w ust.4. Organ II instancji wskazał ponadto, iż warunki dobrej kultury rolnej określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. nr 65, poz. 600 ze zm.).Zgodnie z § 1 ust. l powołanego rozporządzenia, utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest: - uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych: - koszenie trawy co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym - w przypadku łąk: - wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw - w przypadku pastwisk. Organ odwoławczy przypomniał, że podstawą prawną do przeprowadzenia kontroli na miejscu u odwołującego się, było zobowiązanie jakie podpisał przy wypełnianiu wniosku o dopłaty bezpośrednie. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku kontrole administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Podstawa prawna regulująca sposób przeprowadzenia kontroli stanowi art. 25 ust. 1 , art. 28 powołanego rozporządzenia. Organ II instancji podkreślił, iż celem przeprowadzonej kontroli, było ustalenie stanu faktycznego użytkowanych działek w terenie. W związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, organ II instancji podjął działania wyjaśniające z Biurem Kontroli na Miejscu Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. W wyniku podjętych ustaleń, ponownej analizy protokołu z kontroli oraz załączonej dokumentacji, w tym na podstawie stanowiska Kierownika BKM z dnia [...]organ odwoławczy uznał, że kontrola przeprowadzona została w sposób prawidłowy zgodny z obowiązującymi procedurami, dlatego brak było podstaw do przeprowadzenia ponownej kontroli. Nadto przeprowadzenie ponownych czynności kontrolnych w gospodarstwie odwołującego się nie jest zasadne , bowiem ze względu na upływ czasu stan faktyczny mógł ulec zmianie. W ocenie organu II instancji materiał dowodowy jest bezsporny. W zgromadzonym materiale dowodowym nie ma żadnych materiałów które miałyby okazać się fałszywe. W trakcie postępowania wbrew twierdzeniom odwołującego nie doszło więc do naruszenia art. 7, 77, 107 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzucił nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy w zakresie w jakim podnosił w odwołaniu. Kolejny zarzut dotyczył akceptacji przez organ odwoławczy zapewnień organu I instancji, iż kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a protokół jest adekwatny, chociaż w odniesieniu do niego skarżący przedstawił konkretne zarzuty wskazujące na przeróbki, deformacje i błędne zapisy, co zdaniem skarżącego powoduje że dokument ów nasuwa co najmniej poważne wątpliwości co do jego rzetelności. W uzasadnieniu skarżący ponownie wskazał, że protokół z czynności kontrolującego nie odzwierciedla rzeczywistych faktów i zawiera nieadekwatne dane. Na poparcie swoich twierdzeń, wskazał on na w pkt. XII 99 ; XIII 105; XIV 106 i 107 oraz XIV 108 a także XIV 109 i 110 str. 4/6, które jego zdaniem wskazują i potwierdzają wadliwość protokołu. W szczególności w opinii skarżącego w pkt. XIII 105 znalazł się zapis, iż "rolnik odmówił podpisu", natomiast przemilczano, że zgłosił on zastrzeżenia. Dodatkowo zdaniem skarżącego innym tuszem lub na innym podłożu i w innym czasie wykonana została strzałka z pola XII 99 na pole XII 100. Skarżący wskazał, że protokół miał być przekazany osobie kontrolowanej i nie zachodziła potrzeba przesyłania go pocztą, na co wskazują pola XIV 106 i 110. Skarżący wykazując nieprawidłowości protokołu pokontrolnego podkreślił dodatkowo, że pola XII 107 i 109 z zapisami w polach XII 106, 107, 109, 110 wskazują na różne sytuacje, zaś zapis w polu XII 108 został wykonany innym charakterem pisma. Podkreślił, że nie zgadza się z zapisem w tabeli, że "pozostała powierzchnia porośnięta wieloletnimi drzewkami (samosiejkami) i krzakami". Skarżący zaznaczył, że Biuro Kontroli na Miejscu, nie odniosło się do jej konkretnych zarzutów dotyczących protokołu. Podkreślił, że sporny protokół z dnia [...]odnosił do stanu faktycznego z 2004 r. zatem do okresu sprzed 3 lat. Powyższe w opinii skarżącego może uniemożliwić precyzyjną ocenę sposobu utrzymywaniu przez skarżącego powierzchni uprawnej. Skarżący wskazał, iż ze sformułowaniu ujętego w protokole "wieloletnie samosiejki" trudno precyzyjnie stwierdzić ilo letnie są to rośliny. Nadto zaznaczył on, iż kontrolę przeprowadzono w miesiącu lutym, w okresie niewegetacyjnym, dlatego też stan traw w tym czasie nie pozwalał na stwierdzenie, iż w minionym okresie nie odbyło się koszenie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zajmowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze. zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie p.p.s.a.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Sytuacja tak miała też miejsce w rozpoznawanej sprawie. Podkreślenia w tej sprawie wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją umożliwiającą przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej , w której została już wydana decyzja ostateczna. Wznowienie postępowania, jako instytucja nadzwyczajna, może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia jednej z wad kwalifikowanych, określonych w art. 145 § 1 oraz art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ( tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie k.p.a.). Jako podstawę wznowienia rozpoznanej przez Sąd sprawy organ odwoławczy wskazał art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Dokonując wykładni tego przepisu należy stwierdzić, że zasadnie wznowienie postępowania może nastąpić (na podstawie ww. przepisu) tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe dowody (bądź okoliczności), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, powyższe dowody (bądź okoliczności) muszą istnieć w dacie wydania decyzji której wznowienie dotyczy, oraz dowody te (bądź okoliczności) nie mogły być znane organowi który wydał decyzję (której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydawania. W doktrynie i orzecznictwie zauważa się, że przy ocenie wskazanych przesłanek najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji z dnia [...]Jeżeli powstały one dopiero po dacie wydania decyzji ostatecznej nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania lecz tylko podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Jeżeli zaś chodzi o warunek "ujawnienia" tych nowych okoliczności lub dowodów, to odnieść je należy do organu a nie do strony. (por. E. Mzyk "Wznowienie postępowania administracyjnego" Warszawa – Zielona Góra 1994, s. 78). Za istotną okoliczność, która stanowiła podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie, uznał organ fakt, że podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...]., ujawniono, iż określone we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych działki rolne (oznaczone literami "A" i "B" o łącznej powierzchni 43, 36 ha), deklarowane przez producenta rolnego W. S.: odnośnie działki " B" nie była ona utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...]odnośnie działki "A" zadeklarowana powierzchnia jest większa od powierzchni stwierdzonej. W oparciu o wyniki kontroli i treści wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. decyzją z dnia[...]Nr [...]uchylił swoją decyzję z dnia [...]Nr [...]o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i odmówił W. S. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, przedmiotową decyzję utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (decyzja z dnia [...]Nr [...]). Podkreślenia wymaga, że opis spornych działek zawarty w powołanych decyzjach z dnia [...]i [...]. został dokonany na podstawie fotografii wykonanych podczas kontroli w 2007 r., oględzin oraz map geodezyjnych. Dodatkowo należy wskazać, że w piśmie z dnia [...]Kierownik Biura Kontroli na Miejscu D. Oddziału Regionalnego we W. wskazał, że powierzchnia zadeklarowanych przez skarżącego działek o powierzchni 43,95 ha jest zadrzewiona i zakrzaczona występują na niej nieuregulowane stosunki wodne, szata roślinna bagienna, co wskazuje na wieloletnie pozostawienie tych działek jako nieużytków. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zobowiązany był przede wszystkim do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej ( art. 7 i art. 77 k.p.a.) - czy faktycznie wystąpiły nowe okoliczności lub dowody rozumiane zgodnie z przedstawioną wyżej interpretacją art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ powinien wykazać czy wskazane nowe okoliczności istniały już w dniu wydania decyzji z dnia [...] o przyznaniu płatności W. S.. Innymi słowy powinien był zbadać czy w dniu [...]. stan działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004 był taki jak został opisany protokołem z kontroli na miejscu, która została przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w lutym 2007 r. czyli po prawie czterech latach. Dopiero bowiem pozytywny wynik tych badań (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) uprawniał organ do uchylenia ostatecznej decyzji. Następstwem uchylenia decyzji powinno być – zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenie co do istoty sprawy. Przejście do tego etapu procedowania jest jednak uwarunkowane wcześniejszym wykazaniem, że w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji z dnia [...] gdyż tylko w takim przypadku organ może wzruszyć dotychczasową decyzję przez jej uchylenie; w przeciwnym razie odmawia jej uchylenia. Z treści art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. wywieść również należy, że szczegółowe umotywowanie tych ustaleń powinno znaleźć swoje odbicie w uzasadnieniu decyzji kończącej wznowione postępowanie. Lektura zaskarżonej decyzji wskazuje jednak, że organ ten nie sprostał powyższym wymogom. Przede wszystkim w akcie tym nie rozważono zasadności wznowienia postępowania pod kątem treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje jedynie, że przyczyną wznowienia przedmiotowego postępowania była okoliczność dotycząca zadeklarowania przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2004 działek rolnych nie kwalifikujących się do przyznania tych płatności. W treści zaskarżonej decyzji brak jest zupełnie rozważań na potwierdzenie, że nowe nieznane organowi w momencie wydania decyzji okoliczności istniały już przed podjęciem tej decyzji. Organ administracji publicznej obszernie przedstawił natomiast stan faktyczny sprawy, podstawy prawne dotychczas podjętych decyzji. Ograniczył się jedynie do wskazania, że w wyniku wznowienia postępowania stwierdził, iż zadeklarowane działki rolne niekwalifikowały się do przyznania płatności. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma również kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na mocy przywołanego już art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. W świetle art. 107 § 3 K.p.a. w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Niedochowanie tych zasad powoduje zaś, że decyzja staje się niezrozumiała dla strony, ograniczając tym samym jej uprawnienia do skutecznej obrony. Praktycznie wymyka się również spod pełnej kontroli sądu. Już zatem tylko z tego względu Sąd zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, organ nie wykazał jednoznacznie, że sporne grunty nie były użytkowane rolniczo w 2004 r. Dodatkowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest pełny. Wobec upływu czasu i związanym z tym brakiem możliwości jednoznacznego ustalenia, na podstawie fotografii i oględzin stanu spornych działek rolnych na dzień [...]., organ powinien przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na poczynienie pełnych ustaleń faktycznych. Organ może rozważyć potrzebę przeprowadzenia dowodów np. z opinii biegłych (art.84 § 1 k.p.a.), które pozwolą na stwierdzenie, czy skarżący utrzymywał sporne działki w dobrej kulturze rolnej w [...]czy ujawniona podczas kontroli na miejscu szata roślinna występująca zdaniem organu na spornych działkach wyklucza przyjęcie, że działki te w [...] zajmowała łąka. W tej sprawie mogą też być przeprowadzone dowody z przesłuchania świadków - osób związanych z prowadzeniem z gospodarstwa rolnego skarżącego. Biorąc pod uwagę powyższe uwagi Sąd podzielił argumentację skarżącego, że sformułowanie wieloletnie drzewka (samosiejki) i krzaki jest nieprecyzyjne i nie wskazuje wprost na stan działek w [...]Innymi słowy w oparciu o sporządzoną w 2007 r. dokumentację fotograficzną, dokonane w tym samym roku oględziny terenu nie można było przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, iż działki te nie były koszone w 2003 r. W tym miejscu należy wskazać na brak konsekwencji organu II instancji, który z jednej strony nie uwzględniając wniosku skarżącego o ponowne przeprowadzenie kontroli podkreśla, że upływ czasu czyni ten wniosek niezasadnym, z drugiej zaś strony nie dokonuje oceny wyników przeprowadzonej w 2007 r. kontroli biorąc pod uwagę czas jaki upłynął od czerwca 2003 r. do lutego 2007 r. Zgodnie z zasadą prawdy materialnej, określonej w art. 7 k.p.a., organ administracji zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta jest uszczegółowiona w art. 77 § 1 k.p.a., który obliguje organ do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. Kolejną zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów . W myśl art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Tak więc dopiero po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego będzie można stwierdzić, czy sporne działki rolne były przez skarżącego utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2003 r. i w konsekwencji, czy skarżącemu przysługiwała płatność bezpośrednia od tych gruntów rolnych. Zarzuty odnoszące się do naruszenia tych przepisów procedury administracyjnej należy uznać za uzasadnione. Dodatkowo, wskazując na powołany w uzasadnieniu wyroku art. 134 p.p.s.a., Sąd podkreśla, że organ administracji błędnie nie zastosował rozpatrując niniejszą sprawę przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej ( Dz. U. nr 35, poz. 217 ze zm.). Stosownie bowiem do art. 53 ust. 1 tej ustawy do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [...]Nr [...]o przyznaniu płatności bezpośrednich na rok 2004 r. stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. W rozpoznawanej sprawie organy powinny więc zastosować przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej z 2007 r., a nie ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru ( Dz. U. z 2004 r. Nr 6 poz. 40 ze zm.). Artykuł 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił zasadę praworządności, powtórzeniem powyższej zasady jest art. 6 k.p.a., z godnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Organy powinny więc w pierwszej kolejności ustalić jaka norma prawna obowiązuje przy załatwianiu tej sprawy. Wydanie decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa stanowi naruszenie zasady praworządności. ( por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 803/08, niepubl.). W ocenie Sądu opisane nieprawidłowości naruszają art. 6 k.p.a., art.7, art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i do dokonania oceny udowodnienia okoliczności na podstawie całego zebranego materiału. Powyższe musi znaleźć odzwierciedlenie w czytelnym uzasadnieniu decyzji, które będzie odpowiadać warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazane błędy proceduralne powodują, że przedwczesne byłoby odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Z wymienionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 145 lit "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżona decyzję. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach Sąd nie rozstrzygnął mając na uwadze treść art. 210 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło