III SA/Lu 6/08

Dnia 1 lipca 2008r, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 lipca 2008r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień diagnosty 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007r. nr [...] 2/ określa, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ch. decyzją nr [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu wniosku S. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionej przez dyrektora Wydziału Komunikacji i Spraw Obywatelskich Starostwa Powiatowego w Ch. z dnia [...] znak [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Starosty w dniu [...] znak [...] udzielającej uprawnień diagnosty nr [...] nr PESEL [...] zam. w S., zakończonej wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ch. decyzją z dnia [...] rep. [...] stwierdzającej nieważność na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) w związku z art. 84 ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) utrzymało w mocy tą decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji stwierdził, że decyzją wydaną z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Wydziału Komunikacji i Spraw Obywatelskich Starostwa Powiatowego w Ch. w dniu [...] znak [...] udzielono uprawnienia diagnosty nr [...] nr PESEL [...] zam. w S. Decyzja wydana została na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.). Organ odwoławczy dodał, że Dyrektor Wydziału Komunikacji i Spraw Obywatelskich Starostwa Powiatowego w Ch. pismem z dnia [...] (znak [...]) wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ch. o stwierdzenia z urzędu nieważności wyżej opisanej decyzji uzasadniając to tym, że Zastępca Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego w piśmie z dnia [...] znak [...] stwierdził, iż S.R. ubiegający się o zakwalifikowanie do egzaminu uzupełniającego nie zdał egzaminu kwalifikacyjnego przed komisją Transportowego Dozoru Technicznego. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ch. po podjęciu z urzędu postępowania decyzją z dnia [...] rep. [...] stwierdziło nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Starosty przez Dyrektora Wydziału Komunikacji i Spraw Obywatelskich Starostwa Powiatowego w Ch. w dniu [...] znak [...]. Kolegium ustaliło, że S.R. posiada wykształcenie wyższe techniczne, od [...] do [...] prowadził działalność gospodarczą w zakresie obsługi i naprawy pojazdów mechanicznych, a w dniu [...] ukończył szkolenie podstawowe w zakresie przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów i złożył egzamin z wynikiem pozytywnym w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w L., Oddział w Ch.. O wydanie uprawnień diagnosty zwrócił się do Starosty Powiatowego w Ch. w dniu [...]. Uprawnienia wydane zostały w dniu [...]. Analizując przepisy Kolegium stwierdziło, że artykuł 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym stanowi, że starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny (ust. 2). Egzamin, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza za opłatą komisja powołana przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (ust. 2a). Treść tego przepisu była kilkakrotnie nowelizowana przez ustawodawcę. Obowiązujące brzmienie wprowadzone zostało przez art. 22 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808) z dniem 21 sierpnia 2004 r. Organ odwoławczy dodał, że w dniu 4 listopada 2004 r. na podstawie art. 84a ust. 1 pkt 2 ustawy Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. nr 246 poz. 2469) określające l) wymagania w stosunku do diagnostów; 2) program szkolenia diagnostów; 3) zasady przeprowadzania egzaminu, o którym mowa w art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; 4) wzory dokumentów związanych z uzyskaniem uprawnień do wykonywania badań technicznych. Paragraf 14 rozporządzenia stanowi, że zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność. Ubiegający się o uprawnienia diagnosty musi posiadać odpowiednie wykształcenie techniczne, staż pracy, ukończyć szkolenie i zdać z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny przed komisją powołana przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Jak wskazało SKO w Ch. S.R. do chwili nowelizacji art. 84 ust. 2 ustawy w dniu 1 sierpnia 2004 r. mógł ubiegać się o wydanie uprawnień do wykonywania badań technicznych, ponieważ posiadał ówcześnie wymagane wykształcenie, praktykę i szkolenie, lecz wniosku takiego nie złożył. Przepisy nowelizujące ustawę przewidziały zachowanie już posiadanych uprawnień diagnosty (art. 77 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej). Natomiast wyżej cytowane rozporządzenie wykonawcze przewidziało zachowanie ważności zaświadczeń o ukończeniu szkolenia. Ustawodawca nowelizując przepisy wprowadził jednak nowe kryterium - egzamin kwalifikacyjny przed komisją powołaną przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Zdaniem Kolegium egzamin ten nie jest odpowiednikiem egzaminu kończącego szkolenie w jednostce wyznaczonej przez ministra właściwego do spraw transportu, co przewidywały przepisy przed nowelizacją ustawy. Organ odwoławczy zauważył, że Dyrektor Wydziału Komunikacji i Spraw Obywatelskich Starostwa Powiatowego w Ch. wydając uprawnienia diagnosty nr [...] na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie uwzględnił, że strona nie zdała wymaganego egzaminu kwalifikacyjnego obowiązującego w chwili wydawania uprawnienia, co stanowi rażące naruszenie tego przepisu. S.R. składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podniósł zarzutów merytorycznych, lecz stwierdził jedynie, że utrata uprawnień diagnosty spowoduje, że zostanie zwolniony z pracy i pozbawiony środków finansowych na utrzymanie rodziny. Nadmienił, że spełnia wymagania do posiadania uprawnień diagnosty w zakresie podstawowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ch. ponownie rozpatrując sprawę doszło do wniosku, że odwołanie strony nie może być uwzględnione. Zgodnie z art. 156 § l pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Analizując wyżej cytowane przepisy Kolegium doszło do przekonania, że analizowana decyzja wydana z upoważnienia Starosty dotknięta była wadą wymienioną w art. 156 § l pkt 2 Kpa ponieważ jej wydanie rażąco naruszyło przepis art. 84 ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a decyzja Kolegium rozpatrującego sprawę w pierwszej instancji wydana została prawidłowo. Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył S.R. W uzasadnieniu tej skargi podniósł, że nie zgadza się z decyzjami organów administracji, ponieważ uprawnienia diagnosty posiada od [...] Jednocześnie podniósł, że przepisy rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. nr 246, poz. 2469) oraz art. 84 ust. 2 i 2a Prawa o Ruchu Drogowym, zmieniony Ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1808) nie obowiązują go, gdyż po otrzymaniu uprawnień diagnosty wykonywał od miesiąca [...] czynności diagnosty na stanowisku przystosowanym do badań technicznych pojazdów. Jednocześnie podał, że stosownie do § 14 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. nr 246, poz. 2469) zaświadczenia o ukończeniu szkolenia na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność. Takie jest również stanowisko Polskiej Izby Stacji Kontroli Pojazdów wyrażone w piśmie z dnia [...] w którym powołano się na konstytucyjną zasadę praw nabytych. Skarżący podniósł, że egzamin kwalifikacyjny w stosunku do jego uprawnień jest zbędny, ponieważ prawo nie działa wstecz. Posiada wykształcenie wyższe techniczne o kierunku technologia budowy eksploatacji maszyn, oraz podstawowe szkolenie dla uprawnionych diagnostów w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów zakończone egzaminem w dniu [...]. Szkolenie i egzamin odbyło się wg programu ustalonego w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999r, w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. nr 81, poz. 919). Dodał, że pozbawienie go uprawnień diagnosty spowoduje zwolnienie go z pracy, a jest jedynym żywicielem rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ch. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Owa kontrola obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). Głównym problemem w analizowanej sprawie jest interpretacja przepisów art. art. 84 ust. 2 i 2a Prawa o ruchu drogowym, które dotyczą uprawnień, jakie powinna posiadać osoba ubiegająca się o uprawnienia diagnosty, jak również przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (szczególnie § 14). Nie pozostawia wątpliwości, że skarżący w dniu [...] ukończył szkolenie podstawowe w zakresie przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów i złożył egzamin z wynikiem pozytywnym w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w L., Oddział w Ch.. tj. w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz.U.99.81.919). Zgodnie z § 2 ust. 3 tego rozporządzenia uprawnieni diagności przeprowadzający badania techniczne pojazdów powinni ukończyć z wynikiem pozytywnym szkolenie w zakresie przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów, a w razie upoważnienia do przeprowadzania badań dodatkowych - również ukończyć z wynikiem pozytywnym szkolenie specjalistyczne w stosownym zakresie. Szkolenie w zakresie przeprowadzania okresowych badań technicznych przeprowadzane było według programu ustalonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 4). Dodać należy, że skarżący od 12 kwietnia 1995 r. do 30 czerwca 2006 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie obsługi i naprawy pojazdów mechanicznych, natomiast o wydanie uprawnień diagnosty zwrócił się do Starosty Powiatowego w Ch. w dniu [...]. Uprawnienia wydane zostały w dniu [...]. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w tej sprawie organy administracji doszły do wniosku, że uprawnienie uzyskane przez skarżącego nie powinno być mu wydane, gdyż nie spełnił wymagań określonych w kolejnym rozporządzeniu do powoływanej ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz.U. Nr 246, poz. 2469), w którym to rozporządzeniu nieco inaczej określono wymagania, jakie powinna spełnić osoba ubiegająca się o uprawnienia diagnosty. Należy jednak stwierdzić, że organy administracji błędnie zinterpretowały § 14 powyższego rozporządzenia według którego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność. Co więcej analizując inne przepisy tego rozporządzenia nie można mieć wątpliwości, że ustawodawca specjalnie wprowadził taką normę, żeby osoby mające owe zaświadczenie nie utraciły już wcześniej uzyskanych uprawnień na mocy obowiązujących wówczas przepisów prawa. Jeśli więc intencje ustawodawcy byłyby inne, to zapewne wprowadziłby jasną normę prawną wskazującą na to. Tak, jak np. uczynił to w § 13, zgodnie z którym osoby, które przed dniem wejścia w życie rozporządzenia rozpoczęły szkolenie dla diagnostów prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych, ale nie ukończyły go przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, otrzymują zaświadczenie o ukończeniu szkolenia i przystępują do egzaminu zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia. Ponadto samo zaświadczenie potwierdza ukończenie pewnego wymaganego etapu – szkolenia i potwierdza, że osoba starająca się o uprawnienia spełniła określone wymagania. Natomiast w przepisach prawa nie określono czasu w jakim po zdaniu egzaminu i spełnieniu innych przesłanek, osoba ta powinna uzyskać uprawnia diagnosty. Wynika z tego, że raz uzyskane zaświadczenie uprawniające do ubiegania się o uprawnienia diagnosty nie wygasają, a o takie uprawnienia można się ubiegać w każdym czasie. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że interpretacja przepisów prawa dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ch. jest błędna, a zatem wydana decyzja narusza prawo. Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.