II GZ 279/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. [...] Spółka Jawna [...] z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 362/09 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. [...] Spółka Jawna [...] z siedzibą w W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wobec zarządcy nieruchomości kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 362/09 odmówił A. [...] Spółka Jawna [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Jako powód uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu, skarżąca podała, że nastąpiło ono w związku z doręczonym jej niekompletnym pouczeniem Sądu oraz pominięciem faktu, że ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik upoważniony został tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej i działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a nie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. - przed którym do reprezentowania upoważniona była E. C.-K.. Podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty niekompletnego pouczenia nie są zasadne. Wraz z uzasadnieniem postanowienia odrzucającego skargę z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 362/09 stronę poinformowano o przysługującym jej środku odwoławczym oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Ponadto, zważyć należy że skarga kasacyjna sporządzona została przez profesjonalnego pełnomocnika, który dołączył do niej dokument pełnomocnictwa, określający zakres umocowania "do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz do zastępowania nas przed Naczelnym Sądem Administracyjnym". W związku z tym Sąd Wojewódzki na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności. Na powyższe postanowienie A. [...] Spółka Jawna [...] wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a/ art. 221 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie go, gdyż skarga kasacyjna została wniesiona przez skarżącą spółkę a nie przez radcę prawnego J. K. A tylko pisma wnoszone przez radcę prawnego lub adwokata (nieopłacone) pozostawia się bez rozpoznania. b/ art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. na skutek niezastosowania go w przedmiotowej sprawie i nie zawezwanie spółki A. do uiszczenia wpisu. c/ art. 76 p.p.s.a. przez błędną wykładnię przepisu art. 36 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 76 p.p.s.a. w przypadku funkcjonowania dwóch pełnomocników doręcza się pisma jednemu pełnomocnikowi. W omawianym przypadku nie może być mowy o dwóch pełnomocnikach posiadających pełnomocnictwo do prowadzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż radca prawny J. K. została umocowana jedynie do sporządzenia skargi kasacyjnej i jej obrony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (vide pełnomocnictwo). A skoro tak, to wszelką korespondencję do skarżącej spółki jawnej A. [...] należało kierować na adres E. C.-K. jako osoby posiadającej stosowne pełnomocnictwo. d/ art. 6 p.p.s.a. na skutek nieudzielenia stronie występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz niepouczenia strony o skutkach prawnych tych czynności i skutkach ich zaniedbań. Bezspornym jest, iż skarżąca spółka występowała bez profesjonalnego pełnomocnika (co wynika z pełnomocnictw), a jedynie skarga kasacyjna sporządzona została przez profesjonalistę. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie działał w myśl art. 220 p.p.s.a. co spowodowało odrzucenie skargi kasacyjnej a następnie odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Uchybiony termin Sąd przywróci, jeżeli zostaną spełnione przesłanki wymienione we wskazanym art. 86 p.p.s.a. oraz art. 87 p.p.s.a. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnić okoliczność wskazując na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z wnioskiem dokonać uchybionej czynności. Wymogi te muszą być spełnione łącznie, brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. Za brakiem winy w uchybieniu przemawiać może wyłącznie sytuacja, która (pomimo zachowania przez stronę należytej staranności w swoich działaniach) uniemożliwiła terminowe dokonanie czynności. Do wypadków takich zalicza się nagłe, nieprzewidywalne zdarzenia, które nie dały się usunąć w terminie do dokonania danej czynności (np. zdarzenia losowe). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie uznał, że przyczyny, którymi skarżąca uzasadniała wniosek o przywrócenie terminu nie wyczerpują przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. Nie można bowiem uznać za dostatecznie usprawiedliwiający brak winy skarżącej w dokonaniu czynności w terminie fakt niekompletnego pouczenia przez Sąd oraz pominięcia faktu, że ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik upoważniony został tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej i działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a nie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. - przed którym do reprezentowania upoważniona była E. C.-K. Podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty niekompletnego pouczenia nie są zasadne. Wraz z uzasadnieniem postanowienia odrzucającego skargę z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 362/09 stronę poinformowano o przysługującym jej środku odwoławczym oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Skarga kasacyjna sporządzona została przez profesjonalnego pełnomocnika, który dołączył do niej dokument pełnomocnictwa, określający zakres umocowania "do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz do zastępowania nas przed Naczelnym Sądem Administracyjnym". W tym miejscu należy zauważyć, że skargę kasacyjną wnosi się za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżony wyrok (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Sąd ten na tym etapie postępowania - określanego w doktrynie jako międzyinstancyjne - bada przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej, tj. czy została ona należycie opłacona, czy uzupełniono jej braki formalne i czy została wniesiona w terminie. Postępowanie to w swej istocie, mimo że faktycznie toczy się przed wojewódzkim sądem administracyjnym jest postępowaniem zawisłym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a zatem pełnomocnictwo dołączone do skargi kasacyjnej, obejmuje także postępowanie międzyinstancyjne, toczące się faktycznie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W doktrynie przyjmuje się, że "pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym obejmuje swoim zakresem sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej" (zob. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd 1, LexisNexis, str. 76). Zgodnie z art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna podlegała opłacie stałej w wysokości 100 zł na podstawie § 3 w zw. z § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W związku z powyższym zarzuty spółki o nieprawidłowym pouczeniu skierowanym do jej nieprofesjonlanego pełnomocnika są w tej kwestii nieuzasadnione i należy stwierdzić, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej, bowiem opłatę tę powinien wnieść sporządzający skargę kasacyjną ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik, zgodnie z otrzymanym pełnomocnictwem. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.