I SA/Wa 230/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta G. z dnia [...] października 2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania E. T. od decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na P. T. posiadającego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO") podało, że w dniu 25 września 2008 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (dalej: "MOPS") wpłynął wniosek o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na P. T. posiadającego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kierownik MOPS w G. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta G. decyzją z dnia [...] października 2008 r. odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z powodu niespełnienia kryterium dochodowego. W odwołaniu od tej decyzji E. T. wskazała, że MOPS w G. nie uwzględnił pogorszenia sytuacji finansowej w roku 2008, bowiem wyegzekwowano tylko[...] zł, oraz zaległości w kwocie [...] zł, jako dowód dołączając zaświadczenie z dnia [...] października 2008 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. o częściowej bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego i w związku z tym o wyegzekwowaniu w roku 2008 kwoty [...] zł od dłużnika K. T. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że z art. 9, art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1378 z późn. zm.) oraz z art. 3 pkt 1 lit. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) wynika, że przy obliczaniu dochodu rodziny należy uwzględnić dochody członków rodziny z roku 2007, na które złożyły się wyegzekwowane alimenty w kwocie [...] zł oraz dochód netto P. T. w kwocie [...] zł; wobec powyższego miesięczny dochód rodziny obliczony zgodnie z przywołanym wyżej przepisem a wynoszący [...] zł przekroczył kwotę wynikającą z art. 9 ust. 2 ustawy, która wynosi [...] zł. SKO stwierdziło również, że wprawdzie art. 2 pkt 17 ustawy przewidują możliwość pomniejszenia dochodu w przypadku wystąpienia przesłanki utraty dochodu, jednakże żadna z takich okoliczności nie wystąpiła. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. T. Skarżąca zarzuciła, że przy wydawaniu zaskarżonej oraz poprzedzającej decyzji zostało wzięte pod uwagę kryterium dochodowe, którego skarżąca i jej syn P. T. nie spełniają; przy obliczaniu dochodu rodziny uwzględnione zostały dochody członków rodziny z 2007 r., na które złożyły się wyegzekwowane alimenty w kwocie [...] zł oraz dochód netto syna skarżącej w kwocie [...] zł, a zatem miesięczny dochód rodziny skarżącej wynoszący [...] zł przekracza kwotę [...] zł stanowiącej kryterium dochodowe do otrzymania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem skarżącej, ze względu na to, że wniosek do MOPS o świadczenie z funduszu alimentacyjnego na syna P. T. skarżąca złożyła 25 września 2008 r., krzywdzące jest branie pod uwagę wyłącznie dochodów za 2007 r., ponieważ w 2007 r. skarżąca za pośrednictwem komornika wyegzekwowała od męża dość dużą kwotę z należnych i jej synowi alimentów, które zostały zasądzone [...] listopada 2004 r., ale w marcu 2008 r. zakończyło się egzekwowanie alimentów. Od tego czasu do dnia wniesienia skargi egzekucja alimentów jest bezskuteczna z uwagi na to, że jej mąż albo wyjechał, albo zaczął się ukrywać przed wierzycielami. W związku z tym. od kwietnia 2008 r. jedynym źródłem utrzymania skarżącej i jej syna jest jego renta socjalna w kwocie [...] zł netto oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł netto - łącznie [...] zł, za co skarżąca musi utrzymać siebie i niepełnosprawnego syna, który wymaga [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. odmawiającą przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na P. T., syna skarżącej, posiadającego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja naruszają przepisy prawa. 3. W art. 7 kpa została wyrażona zasada naczelna postępowania administracyjnego - zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą, organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta realizowana jest przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, a w szczególności art. 77 § 1 kpa, który nakazuje organom administracji publicznej zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80 kpa, nakazujący ocenę udowodnienia poszczególnych okoliczności w sprawie, na podstawie całego materiału dowodowego. Oznacza to konieczność ustosunkowania się przez organ do wszystkich dowodów zebranych w sprawie, w kontekście całego materiału dowodowego. Następuje to w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu najpierw należy podać fakty, które organ uznał za udowodnione, a następnie dokonać oceny przyjętego stanu faktycznego, w świetle konkretnych przepisów prawa. 4. Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że w uzasadnieniu tym, w jego pierwszej części, oprócz informacji o złożonym w dniu 25 września 2008 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. T., wymieniono dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, oraz zawarto informacje o treści decyzji organu pierwszej instancji, złożonym przez E. T. odwołaniu oraz przesłaniu odwołania wraz z aktami sprawy do SKO. Część druga uzasadnienia, stanowiąca rozważania organu odwoławczego, składa się z przytoczenia treści kilku przepisów z ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 z późn. zm.), ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), informacji, że przy obliczaniu dochodu rodziny należy uwzględnić dochody członków rodziny z roku 2007, na które złożyły się wyegzekwowane alimenty oraz dochód netto P. T., oraz stwierdzenia, że "Wobec tego miesięczny dochód rodziny obliczony zgodnie z przywołanym wyżej przepisem a wynoszący [...] zł przekroczył kwotę wynikającą z art. 9 ust. 2 ustawy, która wynosi [...] zł." Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji, odmawiającej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. T. składa się z jednego zdania, które brzmi następująco: "Na podstawie przedłożonych dokumentów stwierdza się że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia z funduszu alimentacyjnego określone w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 z późn. zm.)." 5. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 1998 r. II SA 96/98 LEX nr 41681, który niniejszy skład orzekający podziela w zupełności, motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że w uzasadnieniu decyzji organ nie może ograniczyć się do powołania tylko przepisów ustawy w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy, lecz powinien przedstawić umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów prawa, i wykazać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią decyzji. Oznacza to, że organ powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione i dowody, w oparciu o które to nastąpiło. Jeśli jakimś dowodom zgromadzonym w sprawie odmówił wiarygodności, powinien wyjaśnić dlaczego. Po ustaleniu stanu faktycznego organ powinien dokonać jego oceny w świetle konkretnych przepisów prawa. Należy podkreślić, że obowiązkiem SKO, jako organu odwoławczego, było również ustosunkowanie się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu, czego SKO nie uczyniło. Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji zarówno SKO jak również decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta G. nie jest wystarczające. Z uzasadnień tych nie wynika, aby oba organy orzekające w sprawie należycie ustaliły stan faktyczny sprawy czy wyjaśniły wystarczająco zasadność przesłanek, którymi się kierowały przy rozstrzygnięciu sprawy. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, może mieć wpływ na wynik sprawy. 6. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja SKO jak również decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 7 kpa, 77 § 1 kpa, 80 kpa i 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji weźmie pod uwagę wszystkie powyższe twierdzenia dotyczące konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ustosunkuje się do wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, wskaże fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w uzasadnieniu prawnym - wyjaśni podstawę prawną decyzji, przytaczając przepisy prawa. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.