I SA/Gd 135/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 27 listopada 2008 r. Sygn. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za grudzień 2007 r. oddala skargę. Wójt Gminy po rozpoznaniu wniosku "A" sp. z o.o. w upadłości odmówił określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za grudzień 2007 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że spółka w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 10 grudnia 2007 r. była właścicielem zabudowanych nieruchomości znajdujących się w miejscowości R., od których łączna wysokość podatku od nieruchomości za rok 2007 wynosiła [...] zł. Organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił dalej, że spółka dopełniła obowiązków wynikających z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; złożyła w terminie stosowaną deklarację oraz dokonała w terminach wpłat rat należnego podatku za 2007 r. W konsekwencji Wójt Gminy uznał, że objęta wnioskiem wpłata z dnia 10 grudnia 2007 r. nie odpowiada sytuacjom, które stanowią nadpłatę w myśl art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Od opisanej wyżej decyzji strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odwołująca podniosła, iż nie twierdzi, że podatek od nieruchomości za grudzień 2007 r. jest nienależny. Jest to jednak wierzytelność upadłościowa, która ulega zaspokojeniu przez podział funduszów masy upadłości, po uprzednim zgłoszeniu jej i umieszczeniu na liście wierzytelności. W ocenie odwołującej wierzytelność Gminy z tytułu podatku od nieruchomości za grudzień 2007 r. nie stanowi wierzytelności w stosunku do masy upadłości, a zatem nie stanowi, w rozumieniu art. 230 prawa upadłościowego i naprawczego, kosztów postępowania upadłościowego, które regulowane są na bieżąco w miarę posiadanych środków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 listopada 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu wyjaśnił, że zapłata podatku w dniu ogłoszenia upadłości nie może mieć znaczenia dla ustalenia, że w sprawie powstała nadpłata. Zdaniem organu odwoławczego znaczenie miałaby sytuacja, gdyby zapłata podatku nastąpiła po dniu ogłoszenia upadłości. Syndyk masy upadłości "A" sp. z o.o. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że w dniu 10 grudnia 2007 r. Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ VI Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość obejmującą likwidację "A" sp. z o. o. W związku z powyższym upadły utracił prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości. Powołując art. 77 Prawa upadłościowego i naprawczego syndyk wywiodła, że zasadniczym skutkiem czynności prawnej dokonanej wobec mienia, nad którym upadły w postępowaniu upadłościowym nie sprawuje zarządu jest jej nieważność. Konsekwencją tej nieważności jest obowiązek zwrotu do masy upadłości wszystkiego, co osoba trzecia otrzymała od upadłego. Dalej skarżąca podkreśliła, że nie twierdzi, iż podatek od nieruchomości za grudzień 2007 r. jest nienależny, jednakże dokonana przez upadłego dyspozycja przelewu na rzecz Gminy kwoty [...] zł była czynnością nieważną, gdyż w momencie ogłaszania upadłości tj. w dniu 10 grudnia 2007 r. upadły utracił prawo zarządu, a tym samym możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości, a zatem w tej sytuacji należność [...] zł winna być zwrócona na rzecz skarżącego. Skarżąca odnosząc się do argumentu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że gdyby zapłata podatku nastąpiła w dniu następującym po dniu ogłoszenia upadłości to wówczas wystąpiłaby nadpłata stwierdziła, że zgodnie z art. 52 Prawa upadłościowego i naprawczego data wydania postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości. Zatem skutki ogłoszenia upadłości powstają z początkiem dnia ogłoszenia upadłości a nie z jego końcem. Odstępstwo od tej zasady zachodzi jedynie w przypadku ogłoszenia upadłości podmiotu będącego uczestnikiem lub uczestnikiem pośrednim systemu płatności i systemu rachunku papierów wartościowych, bowiem w tym przypadku skutki upadłości następują w odniesieniu do godziny i minuty ogłoszenia upadłości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje. Skarga Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa "A" sp. z o. o. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są między stronami sporne. Sąd Rejonowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 grudnia 2007 r. ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika "A" sp. z o. o.. W tej samej dacie spółka dokonała płatności podatku od nieruchomości za grudzień 2007 r. do czego była zobowiązana jako właściciel przedmiotów opodatkowania wskazanych w złożonej deklaracji dla celów podatku od nieruchomości za rok 2007. Zauważyć należy, że skarżąca nie twierdzi, iż podatek od nieruchomości uiszczony w dniu 10 grudnia 2007 r. jest nienależny. Wskazuje natomiast, że czynność ta była nieważna, gdyż w momencie ogłoszenia upadłości tj. w dniu 10 grudnia 2007 r. upadły utracił prawo zarządu, a tym samym możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości, a zatem w tej sytuacji należność w kwocie [...] zł. winna zostać zwrócona na rzecz masy upadłości. Należy więc zauważyć, że zgodnie z art. 72 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) za nadpłatę uważa się kwotę: 1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; 2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej; 4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Stosownie do § 2 art. 72 jeżeli wpłata dotyczyła zaległości podatkowej, na równi z nadpłatą traktuje się także część wpłaty, która została zaliczona na poczet odsetek za zwłokę. Treść powołanego przepisu zasadnym czyni wniosek, że o nienależnie zapłaconym podatku można mówić wtedy, gdy dany podmiot dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo że nie jest do tego zobowiązany w świetle określonych przepisów prawa podatkowego. Jak trafnie wskazał organ pierwszej instancji spółka, stosownie do art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) jako właściciel nieruchomości wymienionych w deklaracji podatkowej miała obowiązek, bez wezwania, uiścić za dane przedmioty opodatkowania podatek od nieruchomości, w terminie do 15 każdego miesiąca. W świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek ten nie ulega żadnym zmianom na skutek ogłoszenia upadłości podatnika. Zatem, jeśli spółka uiściła podatek w wysokości i w terminie przewidzianym w ustawie to nie można przyjąć, iż zaistniała którakolwiek z ustawowych przesłanek powodujących powstanie nadpłaty, o której mowa w art. 72 Ordynacji podatkowej. Aby uzasadnić stanowisko, że dana kwota zapłacona jako podatek jest nienależna, konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych przepisów prawa podatkowego potwierdzających to stanowisko. W ocenie Sądu nie można natomiast tej argumentacji opierać o inne przepisy aniżeli przepisy prawa podatkowego. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd wydając wyrok w niniejszej sprawie nie rozstrzyga, czy wpłata dokonana w dniu 10 grudnia 2007 r. mogła nastąpić z naruszeniem art. 77 Prawa upadłościowego i naprawczego. Należy bowiem stwierdzić, że postępowanie podatkowe, w tym postępowanie o stwierdzenie nadpłaty, nie jest postępowaniem właściwym dla rozstrzygnięcia tej kwestii. Stosowne powództwo powinno zostać wniesione w postępowaniu przed sądem powszechnym. Twierdzeniu, że zwrot na rzecz masy upadłości podatku od nieruchomości zapłaconego w dniu 10 grudnia 2007 r., powinien nastąpić w oparciu o przepisy dotyczące stwierdzenia nadpłaty sprzeciwiają się także skutki decyzji stwierdzającej nadpłatę. Otóż organ podatkowy orzekając o nadpłacie w niniejszej sprawie uznałby w istocie, iż kwota [...] zł jest podatkiem nienależnym. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skargi, kwota ta niemogłaby zostać zgłoszona przez organ podatkowy jako wierzytelność masy upadłości. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, bez znaczenia jest, czy zapłata podatku nastąpiła w dacie ogłoszenia upadłości czy też później. Prawidłowo zatem organy podatkowe przyjęły, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszyło prawo i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.