I OW 24/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Despot -Mładanowicz Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Słupsku w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania zażalenia Marszałka Województwa Pomorskiego na postanowienie Wójta Gminy Chojnice nr GOSP/CH/ŚR/0717-91/08 z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie przekazania według właściwości sprawy w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych na rzecz E. B. postanowił: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku jako organ właściwy do rozpoznania zażalenia. Samorządowe Kolegium w Gdańsku wystąpiło z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (wpływ do Naczelnego Sądu Administracyjnego 9 lutego 2009 r.) między nim, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Słupsku o wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Chojnice, przekazujące sprawę przyznania świadczeń rodzinnych w związku z koordynacją świadczeń zabezpieczenia społecznego – według właściwości Marszałkowi Województwa Pomorskiego. W uzasadnieniu wniosku Kolegium przytoczyło następujące okoliczności: Wójt Gminy Chojnice postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. przekazał Marszałkowi Województwa Pomorskiego według właściwości akta postępowania w sprawie przyznania na rzecz E. B. świadczeń rodzinnych, uzasadniając to zaistniałą w sprawie koordynacją świadczeń zabezpieczenia społecznego. Zażalenie na to postanowienie wniósł Marszałek Województwa Pomorskiego, co do którego SKO w Słupsku postanowieniem z [...] lipca 2008 r. stwierdziło uchybienie terminu. Wskutek skargi złożonej przez Marszałka na to postanowienie, SKO w Słupsku w trybie autokontroli decyzją z [...] września 2008 r. uchyliło swe poprzednie postanowienie. Następnie postanowieniem z [...] listopada 2008 r. SKO w Słupsku przekazało zażalenie Marszałka wg właściwości do rozpoznania przez SKO w Gdańsku wskazując, że zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w stosunku do organów samorządu województwa, jakim jest Urząd Marszałkowski w Gdańsku, organem wyższego stopnia jest kolegium mające siedzibę w mieście będącym siedzibą władz samorządu województwa, a więc SKO w Gdańsku. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku występując z wnioskiem do NSA stwierdziło, iż powołany przepis określa właściwość miejscową SKO w odniesieniu do rozstrzygnięć wydawanych przez organ samorządu województwa, nie przesądza on natomiast o właściwości kolegium w odniesieniu do spraw, w których organy tego samorządu występują w charakterze strony skarżącej. W niniejszej sprawie, jako że postanowienie przekazujące wydane zostało z upoważnienia Wójta Gminy Chojnice, organem właściwym miejscowo do rozpoznania środka zaskarżenia od tego postanowienia jest organ odwoławczy, w którego "jurysdykcji" mieści się powiat chojnicki, a jest to SKO w Słupsku, co wynika z art. 17 pkt 1 K.p.a. w zw. z § 1 pkt 11 lit. b/ rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku będzie natomiast właściwe w sytuacji, kiedy Marszałek Województwa podejmie określone rozstrzygnięcia w sprawie świadczeń na rzecz E. B. Kolegium zauważa także, że na etapie, w którym znajduje się wskazana sprawa, tj. ustalenia, który organ (Wójt Gminy Chojnice, czy Marszałek Województwa Pomorskiego) jest właściwy do przyznania E. B. zasiłku pielęgnacyjnego, SKO w Gdańsku nie ma upoważnienia do rozstrzygania sporu kompetencyjnego między tymi organami, albowiem nie jest wspólnym dla nich organem wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). W tej sytuacji, w ocenie Kolegium w Gdańsku jedynym rozwiązaniem stało się wystąpienie do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Organ, któremu została przekazana sprawa ostatecznym postanowieniem jest nim związany w tym znaczeniu, że nie może wydać kolejnego postanowienia o przekazaniu sprawy innemu organowi. W przypadku, gdy organ któremu przekazano sprawę uważa, że nie jest organem właściwym, sposobem uwolnienia się od zobowiązania wynikającego z przekazania sprawy w trybie art. 65 § 1 K.p.a. jest wystąpienie do Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie powstałego na tym tle sporu (post. NSA z dnia 7 października 2005 r., sygn. II OW 42/05; post. NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. II OW 59/05). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku nie udzieliło odpowiedzi na wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wbrew użytemu we wniosku określeniu w sprawie doszło do negatywnego sporu o właściwość, nie zaś do sporu kompetencyjnego. Ten ostatni w myśl art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej ustawą P.p.s.a. zachodzi wówczas gdy w sporze pozostają organy jednostek samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej. Zaistniały w sprawie negatywny spór o właściwość, podlega kognicji Naczelnego Sadu Administracyjnego na podstawie art. 4 ustawy P.p.s.a. Rozpatrując ten spór Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku za zasadny. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, czy Słupsku właściwe jest do rozpatrzenia zażalenia Marszałka Województwa Pomorskiego na postanowienie Wójta Gminy Chojnice z dnia [...] maja 2008 r. o przekazania sprawy przyznania świadczeń rodzinnych według właściwości Marszałkowi Województwa Pomorskiego. Zażalenie, jako środek zaskarżenia, służący od postanowień w myśl art. 141 w zw. z art. 144 i 127 § 2 i 129 § 1 K.p.a. wnoszone jest do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie. Właściwość instancyjną w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego określa przepis art. 17 pkt 1 K.p.a. stanowiąc, iż są nimi samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W kwestii rozpatrywania zażaleń na postanowienia wydane na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. ustawa nie przewiduje przepisów szczególnych, a więc obowiązuje ogólna zasada, według której przyjmuje się właściwość kolegiów. Zasadę tę powtarza przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). Obszar właściwości miejscowej poszczególnych samorządowych kolegiów odwoławczych w wykonaniu delegacji ustawowej, zamieszczonej w art. 2a został określony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Przepis § 1 pkt 11 lit. b/ tegoż rozporządzenia określa obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku m.in. w zakresie powiatu chojnickiego. Oznacza to, iż właściwym do rozpatrzenia zażalenia Marszałka Województwa Pomorskiego na postanowienie Wójta Gminy Chojnice jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku. Zważyć bowiem należy, iż zażalenie, jako środek zaskarżenia przenosi na organ wyższego stopnia kompetencje do rozstrzygnięcia tylko tej kwestii, której dotyczy rozstrzygnięcie w zaskarżonym postanowieniu. Nie daje natomiast podstaw do przejęcia rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, stanowiącej przedmiot toczącego się postępowania. W tej przeto sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku ograniczy się tylko do rozstrzygnięcia o zasadności zażalenia Marszałka Województwa Pomorskiego. Nie znajduje natomiast oparcia w obowiązujących przepisach stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, jakoby o właściwości organu wyższego stopnia decydowała miejscowość siedziby organu wnoszącego środek zaskarżenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.